Երևան, 15.Մայիս.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Փոշեկուլ. ստեղծման պատմությունը՝ փոշեցրումից մինչև ռոբոտ

ՀԱՆՐԱՀԱՅՏ ՄՈԼՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

Առաջին փոշի մաքրելու մեքենան ստեղծվել է 19-րդ դարի վերջում: Այն կառավարելու համար ամենաքիչը անհրաժեշտ էր երկու չափահաս տղամարդու աշխատանք, քանի որ պետք էր փչել փոշին, որը կատարում էր նրանցից մեկը, իսկ մյուսը ստիպված էր քարշ տալ թևը (խողովակը):

Միևնույն ժամանակ, այդ մեքենան փոշին ոչ միայն չէր հավաքվում, այլ ընդհակառակը՝ փչելով ցրում էր տարբեր կողմերի վրա: Այս գաղափարը որոշեց զարգացնել ու կատարելագործել ինժեներ Հյուբերտ Սեսիլ Բուտը 1901 թվականին: 

Նրա ստեղծած փոշեկուլը այլևս փոշին չէր փչում շրջապատ, այլ հավաքում էր հատուկ փոշեհավաքի մեջ: Այս վակուումային պոմպով աշխատող փոշեկուլի հզորությունը հինգ ձիաուժ էր, և այն աշխատում էր բենզինով:

 

Առաջին նմուշը բավականին ծանր էր և շատ աղմկոտ, ուստի փոշեկուլը, որպես կանոն, տեղադրվում էր դրսում և պատուհանով ներս էին տարվում միայն փոշեծծիչ խողովակները: 1902 թվականին Բուտի փոշեկուլը ձեռք է բերում Վեստմիստերյան աբբայությունը՝ մասնավորապես Էդուարդ 7-րդի թագադրության ժամանակ գորգերը մաքրելու համար:

Պարզ է, որ նման գովազդից հետո տեխնիկայի զարգացման այս նոր ուղղության հաջողությունը երաշխավորված էր: Եվ դրանից անմիջապես օգտվեցին մրցակիցները: Շուտով նրանք առաջարկեցին էլեկտրական եռաֆազ շարժիչով աշխատող փոշեկուլի ավելի կոմպակտ մոդել:

Էլեկտրական շարժիչի ներդրումը փոշեկուլի ստեղծման մեջ դարձավ փոշեկուլների զարգացման պատմության շատ կարևոր շրջադարձային իրադարձություն, և լուծեց դրա՝ տան մեջ օգտագործելու խնդիրը, քանի որ այն արդեն ավելի անձայն էր և չուներ բենզինի այրման հետևանքով առաջացած արտանետված գազեր:

1908 թվականին ամերիկյան W. H. Hoover Company ընկերությունը արտադրեց փոշեկուլի tin model կոչված կոմպակտ մոդելը, որը կշռում էր 20 կիլոգրամ (համեմատելու համար նշենք, որ մրցակից փոշեկուլները ամենաքիչը 50 կգ էին կշռում): Փոշեկուլը նման էր շրջած ցինկապատ դույլի, որի վրա հարմարեցված է փայտե բռնակ: 

Բռնակի տակ հարմարեցված էր թանզիֆե տոպրակ, որը կատարում էր փոշեհավաքի դեր, արտաքինից փոշեկուլը պատված էր սատինե պատյանով:

Արտադրողի կարծիքով, այս փոշեկուլը ոչ միայն կարող էր կատարելապես հստակորեն հավաքել փոշին ճեղքերից ու հատակից, այլ նաև կարող էր օգտագործել թաց մազերը չորացնելու համար:

Շվեդական Electrolux ընկերության հիմնադիր Ակսել Վեններ-Գրենը 1912 թվականին առաջարկեց փոշեկուլի վրա տեղադրել ոչ թե օդա յին պոմպ, այլ օդա փ ո խար կ ի չ (вентилятор), որի արդյունքում կենցաղային փոշեկուլի կշիռը պակասեց ևս 14 կգ-ով:

Բայց պատմության մեջ է մտել 1921 թվականին թողարկված փոշեկուլի Model V մոդելը, որն էլ հենց համաշխարհային համբավ է բերել ընկերությանը: Գործնականում, մինչև 20-րդ դարի վերջը կենցաղային տեխնիկա արտադրող բոլոր ընկերությունները պատճենահանել են ճկուն խողովակին միացած և փոխարինվող ծայրակալներ ունեցող անվակների վրա տեղաշարժվող այդ մետաղական մխոցը:

Միայն 20-րդ դարի երկրորդ կեսի տեխնոլոգիաները հնարավոր դարձրին փոշեկուլների նոր տեսակների առաջացումը, այն է՝ լվացող, սրբող, ֆիլտրացիայի բազմաստիճան ֆունկցիայով, վակուումային և այլն: 

Հատկանշական է նաև, որ 2002 թվականին փոշեկուլի պատմության մեջ նոր էջ գրվեց. հայտնվեց Electrolux- ի կողմից ստեղծված առաջին ռոբոտ- փոշեկուլը, որը օգտագործում էր արհեստական բանականության ալգորիթմ՝ Trilobite-ն:

 

Ռոբոտ- փոշեկուլը բավականաչափ կոմպակտ էր և ուներ սկավառակի տեսք, այն շրջում էր սենյակներով որոշակի հաճախականությամբ, հեշտությամբ ճանաչում տան անկյունները, պատերը, աստիճանները և անհրաժեշտության դեպքում կատարում իր աշխատանքը, որից հետո վերադառնում իր լիցքավորման վայր:

Նյութը հրապարակման պատրաստեց Past.am-ը

ԱՄՆ-ը լիովին մերժել է hակամարտnւթյան կարգավորման վերաբերյալ Իրանի 14 կետից բաղկացած պլանը. Tehran Times Օքենքը ընտրեք, որովհետև օրենքին ծառայողը ըստ արժանվույն է գնահատվելու. Արշակ Կարապետյան Նոյեմբերյանցիները շատ ջերմ են ընդունել Գագիկ Ծառուկյանին․ ֆոտոշարքՀայտնի է մանկապղծության համար դատապարտված տղամարդու ինքնաuպանության պատճառը Երևանում կենտրոնում այսօր և վաղը կգործեն երթևեկության ժամանակավոր սահմանափակումներԲացառիկ զրույց Սամվել Կարապետյանի հետ. «Կամուրջներ» Նազենի Հովհաննիսյանի հետ Սահմանապահ մարզում բնակիչը պետք է վստահ լինի, որ կարող է ապահովել իր ընտանիքի արժանապատիվ կյանքը. Գագիկ ԾառուկյանՊուտինի այցը Չինաստան նախատեսվում է մայիսի 20-ին. ԶԼՄ Մեր կուսակցության կազմում ընդգրկված են հիմնականում նախկին զինվորականներ. Նաիրա ԳևորգյանԶՊՄԿ-ն արձագանքել է իր շուրջ տարածվող հրապարակումներին․ «Զերծ մնացեք քաղաքական նպատակներով ընկերության անունը շահարկելուց»«Ուժեղ Հայաստանի» աճող ազդեցությունը և իշխանության արձագանքը Քարոզարշավի առաջին շաբաթվա հաղթողներն ու պարտվողները․ ով է առաջատարՄահացել է Արայիկ ԲաղդասարյանըՌԴ Ռյազան քաղաքի վրա ուկրաինական ԱԹՍ-ների hարձակման հետևանքով երեք մարդ է զnhվել Դոլարն էժանացել է, ռուբլին՝ թանկացել․ փոխարժեքն՝ այսօր Վեց տարի անգործություն. Բաքվի բանտերում մնացած հայերի ճակատագիրը Օր օրի մոտեցնում ենք հաղթանակը. Ավետիք ՉալաբյանՀորոսկոպի 3 նշան, ում համար գարունը վատ ավարտ կունենաՄանուկների համար աղոթք Լա Լիգա․ Մբապեի վերադարձն ու Բելինգհեմի գոլը. «Ռեալը» հաղթեց «Օվյեդոյին» Սիմոնի ելույթը «Եվրատեսիլ 2026»-ի 2-րդ կիսաեզրափակչում Օդի ջերմաստիճանը կնվազի․ եղանակն՝ առաջիկա օրերին Խոշոր ավտովթար է տեղի ունեցել․ վիրավորներ կան Նոր Գեղիի բնակիչը դանակի մի քանի հարված է հասցրել 15-ամյա պատանուն, իսկ 18-ամյա էջմիածինցին մեկնարկային ատրճանակով երկու անգամ կրակել է օդ Երիտասարդներին վառ ապագայի խոստումներով չի կարելի խաբել. Էդմոն Մարուքյան Գյումրիում արձանագրվել են սուր աղիքային վարակի դեպքեր․ 15 երեխա հոսպիտալացվել է Պարզվել է Երևանում տուն մխրճված բեռնատարի և մնացած մեքենաների վարորդների ինքնությունը IDBank-ը՝ Wizz Air-ի «Let’s Get Lost» արշավի բացման միջոցառման աջակիցՄահացել է ՀՀ ժողովրդական արտիստ Նիկոլայ Ծատուրյանը Ճակատագրական փուլում ենք. Փաշինյանի օրոք ամենատարբեր աղետները թափվեցին մեր գլխին Փաշինյանը կարող է նաև «մարդ ուտել»․ Մակրոնը չի կարող երաշխիք լինել Շենգավիթ համայնքը ընդունեց մեզ, մեր մասնագիտական զրույցը, անկեղծությունը․ Հրայր Կամենդատյան«Մեր քաղաքը վերափոխվելու է․ պետք է ժամանակակից գործարաններ լինեն, որպեսզի մեր աշխատավոր ժողովուրդն աշխատի ու մենք ունենանք Ուժեղ Հայաստան». Նարեկ ԿարապետյանԵԽԽՎ վերջին զեկույցը Հայաստանի վերաբերյալ պարզապես թղթի կտոր չէ. այն ինձ համար խորը հիասթափություն է․ Ռոբերտ ԱմստերդամՃիշտը գնահատող Ուժեղ Շենգավիթ․ Նարեկ Կարապետյան Իմ գլխավոր նպատակն եմ համարում քաղաքականության մեջ մարդկային հարաբերությունների և ներքին համերաշխության վերականգնումը․ Ռոման Մուրադյան «Ուժեղ Հայաստան» դաշինքի հանրահավաքը Գարեգին Նժդեհի հրապարակումՇենգավիթը պետք է վերածնունդ ապրի, այստեղ պետք է 24 ժամ աշխատանքը եռա․ Նարեկ Կարապետյան Իշխանությունները խաբում են, ահաբեկում են, շանտաժի են ենթարկում սեփական ժողովրդին․ Էդմոն ՄարուքյանՀիմա՝ Շենգավիթ «Ուժեղ Հայաստան» դաշինքի քարոզարշավն այսօր Շենգավիթ վարչական շրջանում էր․ «ՀայաՔվեն» առաջին շարքերում էՇենգավիթցիները հյուրասիրությամբ ընդունեցին Ուժեղ Հայաստան դաշինքին, ի դեմ Նարեկ ԿարապետյանիԴիմում 200 հազար ՀՀ քաղաքացուն. Էդմոն ՄարուքյանԸնտրեք դեմոկրատիան, օրենքը, կարգապահությունը որպես գաղափար, ո'չ քաոսին Երևանյան գագաթնաժողովի արձագանքները. Ալիևի ջղաձգումները, Մեցոլայի սկզբունքայնությունը և Փաշինյանի լռությունը․ Աննա ԿոստանյանԲնակարան՝ ընտանիքի 5-րդ երեխայի ծնվելու դեպքում․ Մենուա ՍողոմոնյանՈՒժեղ Շենգավիթ․ Նարեկ ԿարապետյանՈւՂԻՂ․ «Ուժեղ Հայաստան» կուսակության քարոզարշավԱյնտեղ, որտեղ պետությունը չարեց՝ Սամվել Կարապետյանն արեցՇենգավիթ, հիմա․ Մարիաննա Ղահրամանյան