Yerevan, 28.February.2026,
00
:
00
English
Հայերեն Русский
BREAKING
Lavrov: Russia intends to outline concrete steps to resolve issues in Karabakh Armenia President signs decree on calling snap parliamentary elections on June 20 Armenia President petitions to Constitutional Court Armenia legislature convenes special session to consider new Electoral Code Latvia parliament recognizes Armenian Genocide 145 new cases of COVID-19 confirmed in Armenia Armenia acting Deputy PM receives Iran Ambassador Azerbaijanis advance in territory of Nor Ghazanchi village of Karabakh's Martakert again, negotiations underway Lebanon official to Armenians: You were killed by sword, we—by famine, blockade, but culprit is one Al-Arabia: 10,000 people parade with torches in Yerevan in memory of 1.5 million Armenians killed in Ottoman Turkey Greek PM expects to meet with Erdogan in the near future Armenia Ombudsman on protest held in front of Prosecutor General's Office


Սադրանքի մեջ չներքաշվելու առավելությունը՝ անկախ դրդապատճառներից

ANALYSIS
Կիսվել

Հատուկ քննչական ծառայությունը մերժել է քրեական գործ հարուցել 1998 թվականի նախագահական ընտրությունները կեղծելու դրվագով։ ՀՔԾ-ից հայտնել են՝ գործին ընթացք չի տրվել, քանի որ անցել է վաղեմության ժամկետը: Ի դեպ, վաղեմության ժամկետին մենք առիթ ունեցել ենք մինչ այս անդրադառնալ՝ ներկայացնելով փորձագետների կարծիքը: Իրավապահների համար նյութեր նախապատրաստելու առիթ էր դարձել պաշտպանության նախկին փոխնախարար Վահան Շիրխանյանի բաց նամակը՝ ուղղված Մարտի 1-ի գործով ութ ամսից ավելի կալանքի տակ գտնվող Ռոբերտ Քոչարյանին։ Սա այն բացառիկ դեպքերից է, երբ ՀՔԾ-ն տրամաբանված որոշում է կայացրել. մի քանի հրապարակումներով անդրադարձել էինք, թե ինչի էր հանգեցնելու այն հեռանկարը, եթե իրավապահ համակարգը ներքաշվեր այս, ըստ էության, սադրանքի հորձանուտ։ Ընդ որում՝ ուշագրավ է, որ ՀՔԾ պատասխանն աչքի է ընկնում համարժեքությամբ ու խնդիրն այստեղ ամենևին էլ չի սահմանափակվում միայն իրավական հարթությամբ։ Իհարկե, ՀՔԾ արձագանքն առաջին հերթին իրավական է, սակայն իր մեջ պարունակում է քաղաքական, հոգեբանական կարևոր բաղադրիչներ։

Խիստ կարևոր է այն հանգամանքը, որ ՀՔԾ-ն, ըստ էության, չի լեգիտիմացնում 1998-ի ընտրություններն, ասինքն՝ իր պատասխանով ամենևին էլ չի պնդում, թե դրանք օրինական են եղել. քրեական գործի հարուցումը մերժվել է վաղեմության ժամկետի հիմքով։ Հասարակությունը չի հավատում մինչհեղափոխական որևէ ընտրության օրինականությանը՝ բացառությամբ 1991-ի նախագահական ու մասամբ՝ 1999-ի խորհրդարանական ընտրությունների։ Ու, բնականաբար, ՀՔԾ-ն չի հակադրվել հանրային այդ տրամադրություններին, ուղղակի արձանագրել է, որ մեր նորագույն պատմության բազմաթիվ հարցեր այլևս ենթակա են ոչ թե իրավական, այլ՝ քաղաքական գնահատականի։ Ընդ որում՝ այս կարևոր արձանագրումն էր ընկած նաև Նիկոլ Փաշինյանի մարտի 1-ի ուղերձի հիմքում։ Կարելի է վստահաբար արձանագրել, որ ՀՔԾ որոշումը՝ իրավական հարթության վրա, գալիս է լրացնելու վարչապետի ուղերձի քաղաքական բաղադրիչը՝ ամբողջացնելով իշխանության հայացքն անցյալի, դրա իրողությունների վերաբերյալ։

Խնդիրն, անշուշտ, ևս մեկ անգամ վերլուծելու, բազմաշերտ անդրադարձի անհրաժեշտություն ունի։

Հարուցել քրգործ 1998 թվականի նախագահական ընտրությունների վերաբերյալ, գործնականում նշանակում էր բացել, այսպես ասած, Պանդորայի արկղը, ընդ որում՝ վերակենդանացնելով հին օրակարգն ու ժամկետանց գործիչներին՝ իրենց հին հաշիվներով։ Սա լրիվ հակոտնյա կլիներ նոր Հայաստանի առաքելությանը, որը պետք է բովանդակություն ստանա նոր օրակարգով, ներկայի ձևակերպումներով, ապագայի տեսլականով։ Եթե պետությունը սևեռվեր միայն 1998-ի վրա, սա կնմանվեր հաշվեհարդարի կոնկրետ մարդու՝ Ռոբերտ Քոչարյանի հանդեպ, ինչի մասին արդեն խոսվում է Մարտի 1-ի գործով։ Համենայն դեպս, կարող էր տպավորություն ու կարծիք ձևավորվել, որ այդ գործում Քոչարյանին առաջադրված մեղադրանքն այնքան խախուտ է, որ իշխանությունը ձեռքը գցել է փրփուրներին, այլ խոսքով՝ դիմել է կասկածելի հեղինակություն ու համբավ ունեցող գործիչների օգնությանը։ Իրավական պետություն դառնալու համար խիստ սկզբունքային է «սիլվաշիրխանյանական» սինդրոմի հաղթահարումը, որովհետև իրենց վարքագծով անցյալը մարմնավորող այս մարդկանց խնդիրը ոչ թե օրինականության հաստատմանը նպաստելն է, այլ՝ հին հաշիվները վերակենդանացնելը, դրանք իշխանության օրակարգի մաս դարձնելը ու այդ համատեքստում իրենց արժևորված զգալը։

Եթե, այնուամենայնիվ, պետությունը գնար 1998-ի ընտրությունների թեմայով քրգործ հարուցելու ճանապարհով, ապա ակնհայտ տրամաբանությունը հուշում էր օրինականության վերականգնման հետհաշվարկը սկսել առնվազն 1995-96թթ. ընտրական գործընթացից, որովհետև, մեծ հաշվով, հենց այդ ժամանակ դրվեցին իշխանության ճգնաժամի ու 1998-ի պալատական իշխանափոխության հիմքերը։ Ի դեպ, մի քանի օր առաջ Արամ Հարությունյանը գլխավոր դատախազությանը հաղորդում էր ներկայացրել 1996-ի նախագահական ընտրություններում տեղ գտած կեղծիքների դրվագով։ Սա ակնհայտորեն յուրօրինակ պատասխան էր Վահան Շիրխանյանի նամակին։ Թերևս հենց այս իրադարձությանը հաջորդեց ՀՔԾ որոշումը, որով, ըստ էության, փակվեց թե՛ Շիրխանյանի նամակի ու թե՛ Հարությունյանի հաղոդման էջը։ Գուցե նաև հենց 1995-96-ը չարթնացնելու ցանկությամբ. ի դեպ, մենք առիթ ունեցել ենք խոսել այս թեմայով՝ նշելով, որ կամայական կետից գիծ քաշելու և այդտեղից արդարադատություն հաստատելու ձգտման արդյունքում չցանկանալով այդ ամենի մեջ են ներքաշում նաև Լևոն Տեր-Պետրոսյանին, ընդ որում՝ հենց վերջինիս կողմնակիցների ձեռամբ:

Սակայն դառնանք, մեր կարծիքով, շատ ավելի սկզբունքային հարցի։ Երկրում պետք է արմատախիլ անել «սևերի» ու «սպիտակների» հակադրության բարիկադները։ Հետհեղափոխական առաջին փուլում նման հռետորաբանությունը գուցե օբյեկտիվ էր, սակայն դեկտեմբերի 9-ի խորհրդարանական ընտրություններից հետո հասարակության սորտավորումը ոչ միայն համարժեք չէ, այլ Հայաստանը վերածելու է պերմանենտ լարվածության օջախի։ Լավ է գոնե, որ ՀՔԾ-ն այս անգամ, անկախ իրական դրդապատճառներից, կանխեց հասարակության նոր բաժանումը՝ պատմության գնահատման, այն արժևորելու կամ մերժելու հարցում։

ՍՈՒՐԵՆ ՍՈՒՐԵՆՅԱՆՑ

Կիսվել
Timeline
Individuals and businesses, near and far, all welcomeTrust and reach across the globeChoosing the Best Gifts for March 8 and Paying with the Idram&IDBank AppUcom Spring Offer: HONOR X7d 5G Smartphone and Valuable GiftsAraratBank: Update+ - New Loan Offer with 2% Cashback “My phone rang…”: IDBank warns about a rise in fraud using the “call from the bank” scheme.Ucom Is Recognized as Armenia’s No. 1 Operator for the Fastest Mobile Internet and the Best Fixed Network Unibank’s perpetual bonds have been listed on the Armenia Securities Exchange Armenian Company E-auto to Officially Represent HONGQI Vehicles in Georgia2% Cashback on Payments Made with AraratBank Arca CardsOrder an IDBank Arca Classic card and enjoy up to 2% cashbackIDBank has summed up the raffle held within the framework of IDsalary payroll package: 55 lucky winners have received their prizes Ucom and Hero House Yerevan Continue Cooperation KardaLove 5th Anniversary Festival Held under the Title Sponsorship of AraratBankAmeriabank Opens a New Branch in Artashat: Special Offers for New CustomersDangerous Generosity: IDBank Warns of a Rise in Fake Online SurveysJustice Turned Into a Show: The Real Purpose Behind the Case Against Vahe HakobyaIdram, Mediamax and Hayordi Foundation Launch Initiative Ahead of Book Giving DayAraratBank Receives Mastercard “Excellence in Strategic Marketing” AwardIDBank has opened a representative office in Glendale, CaliforniaTeam Holding Announces the Launch of the Second Tranche of Its USD Bond Placement. Underwriter - Freedom Broker ArmeniaUcom Services Can Now Be Paid Via Fast Shift Team and the French University in Armenia Help 120 Students Gain Real-World ExperienceUcom Offers Comprehensive Internal Network (LAN) Building Services for Corporate Clients Unibank Became an A-Level Member of the Armenia British Business Chamber Winter adventures continue at Myler: Idram&IDBankWith the Support of AraratBank, KardaLove 5th Anniversary Festival Returns in a New FormatThe Power of One Dram — to Mathemik NGOIDBank’s Nor Nork branch has reopenedOn the impossibility of making payments via Idram for telecommunication operators’ services and the current situationWhen CSR Becomes a Driving Force for Business Development: Lala Bakhshetsyan Five-Year Partnership Between AraratBank and 4090 Charity Foundation Comes to Successful Close Idram and Weixin Pay (WeChat Pay) Launch Strategic Partnership in ArmeniaThe Winners of the Third Round of the Junius Competition Have Been AnnouncedWhat to gift men on January 28: Idram&IDBankIdram Conducted a Financial Literacy Class for Roboton ParticipantsRegarding Payments for Viva Armenia Services via IdramVahe Hakobyan Is a Political Prisoner: Past.amUp to 2% Cashback with IDBank Mastercard and ARCA CardUp to 2% cashback, free Mastercard and free ArCa card when you join IDSalaryAraratBank Sums Up “You Choose the Destination” Campaign Implemented in Partnership with MastercardBook by March 31 and get 15% off your FINTECH360 ticket Ucom Launches Fixed Network Services in Zovuni The FINTECH360 conference will be held in Yerevan from April 27 to 29 AraratBank Partners as General Sponsor of 4090 Charity Foundation's Five-Year Milestone EventAraratBank Takes the Lead in Brand PR Performance Unforgettable Moments and a Profitable Offer at Myler. Idram&IDBank Idram Summarizes 2025The Power of One Dram Donates 5,788,105 AMD to the City of Smile Charity Foundation Converse Bank Successfully Completes Globbing Bond Placement
All Timeline »
Most Popular
1 “My phone rang…”: IDBank warns about a rise in fraud using the “call from the bank” scheme. 2 Armenian Company E-auto to Officially Represent HONGQI Vehicles in Georgia 3 2% Cashback on Payments Made with AraratBank Arca Cards 4 Unibank’s perpetual bonds have been listed on the Armenia Securities Exchange 5 Ucom Is Recognized as Armenia’s No. 1 Operator for the Fastest Mobile Internet and the Best Fixed Ne...
Poll