Yerevan, 06.February.2026,
00
:
00
English
Հայերեն Русский
BREAKING
Lavrov: Russia intends to outline concrete steps to resolve issues in Karabakh Armenia President signs decree on calling snap parliamentary elections on June 20 Armenia President petitions to Constitutional Court Armenia legislature convenes special session to consider new Electoral Code Latvia parliament recognizes Armenian Genocide 145 new cases of COVID-19 confirmed in Armenia Armenia acting Deputy PM receives Iran Ambassador Azerbaijanis advance in territory of Nor Ghazanchi village of Karabakh's Martakert again, negotiations underway Lebanon official to Armenians: You were killed by sword, we—by famine, blockade, but culprit is one Al-Arabia: 10,000 people parade with torches in Yerevan in memory of 1.5 million Armenians killed in Ottoman Turkey Greek PM expects to meet with Erdogan in the near future Armenia Ombudsman on protest held in front of Prosecutor General's Office


Վի­են­նա­յի «կա­ռու­ցո­ղա­կան» հան­դի­պու­մը և Դա­վիթ Տո­նո­յա­նի շրջա­դար­ձա­յին հայ­տա­րա­րու­թյու­նը

POLITICS
Կիսվել

Նիկոլ Փաշինյան-Իլհամ Ալիև առաջին պաշտոնական հանդիպումից հետո հայտարարություններով հանդես եկան թե՛ Հայաստանի ու Ադրբեջանի ղեկավարները և թե՛ համանախագահները։ Այդ հայտարարություններն ուրվագծում են կարգավորման գործընթացի ներկայիս հանգրվանը՝ տալով նաև որոշակի հետևոթյունների առիթ։ Վիեննայի հանդիպումը ու դրան հաջորդած արձագանքները ծնում են թե՛ որոշակի դրական և թե՛ բացասական արձանագրումներ։

Միջնորդները երկու առաջնորդների հանդիպումը գնահատել են «դրական և կառուցողական»։ Պետք է ընդունել, որ համանախագահների այս ձևակերպումը գրեթե միշտ տեղ է գտել Հայաստանի ու Ադրբեջանի ղեկավարների հանդիպումներից հետո, և այս հարթության վրա հազիվ թե գործ ունենք նոր գնահատականի հետ։ 

Հայաստանի վարչապետն ու Ադրբեջանի նախագահը հանդես են եկել հայտարարություններով, որոնք հիմնականում համահունչ են համանախագահների գնահատականներին, եթե անտեսենք այն հանգամանքը, որ Ալիևի խոսքում որոշակի քարոզչական ենթատեքստ կար։ Այնուամենայնիվ, վերանալով պրոպագանդիստական ու էյֆորիկ տրամադրություններից, փորձենք հասկանալ, թե ինչ հեռանկարներ ու մտահոգություններ է ծնում Վիեննայի հանդիպումը։

Ամենակարևոր ձեռքբերումը, թերևս, այն է, որ գործընթացը վերադարձել է Մինսկի խմբի համանախագահության ձևաչափ, ինչը չափազանց դրական ազդակ է հատկապես հայկական կողմի համար։ Փաշինյան-Ալիև նախորդ երեք հանդիպումները տեղի էին ունեցել ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի ձևաչափից դուրս, ինչը որոշակի իմաստով ռիսկային է։ Միջնորդական պաշտոնական ձևաչափից դուրս որևէ բանակցություն կամ հանդիպում կարող է ապալեգիտիմացնել կարգավորման գործընթացը՝ դրանից բխող բոլոր ռիսկերով։ Վիեննայի հանդիպումն այս իմաստով իրապես նշանակալի է, որովհետև գործընթացը ոչ միայն վերադարձավ ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի հովանու ներքո, այլ նաև համանախագահները հայտարարեցին, որ երկու երկրների ղեկավարների «կառուցողական» հանդիպումը ճանապարհ է բացում նոր հանդիպումների համար, որոնց կայացմանն իրենց հանձնառությունը տվել են Փաշինյանն ու Ալիևը։

Հայաստանի ու Ադրբեջանի ղեկավարները պայմանավորվել են իրականացնել մարդասիրական քայլեր, ու թեև դրանց բովանդակութունը չի բացահայտվում, սակայն ենթադրելի է, որ խոսքը գերիների փոխանակման հնարավոր գործընթացի մասին է։ Սա թերևս Վիեննայի հանդիպման մյուս դրական արդյունքն է, մյուս կողմից, սակայն, առայժմ հայտնի չեն կոնկրետ պայմանավորվածությունների մասին, հետևաբար՝ այնքան էլ պարզ չէ, թե գործնականում ինչ քայլեր կհետևեն Վիեննայի հանդիպմանը։

Անշուտ, դրական է, որ Վիեննայի հանդիպմանը հետևում են պաշտոնական հայտարարություններ՝ հրադադարի ռեժիմի պահպանման անհրաժեշտության մասին։ Սա առնվազն նշանակում է, որ զգալիորեն փոքրանում են պատերազմի վերսկսման ռիսկերը, կամ գոնե հետաձգվում է բոլորի կողմից կանխատեսվող պատերազմը։ Մյուս կողմից՝ բացասական է այն, որ ԵԱՀԿ Մինսկի համանախագահության հայտարարությունում որևէ հիշատակում չկա Վիեննայի կամ Սանկտ-Պետերբուրգի պայմանավորվածությունների մասին ու հիշատակվում է «Դուշանբեում տեղի ունեցած խոսակցությունը»։ Ձևակերպումն ինքին մտահոգիչ է, որովհետև հրադադարի պահպանման ինստիտուցիոնալ պայմանավորվածություններն իջեցվում են «խոսակցության» մակարդակի։

Վիեննայի հանդիպմանը հաջորդած պաշտոնական հանդիպումներում արտացոլված չէ հայկական այն օրակարգը, ինչի մասին Նիկոլ Փաշինյանը խոսել էր մարտի 12-ին, Ստեփանակերտում ունեցած իր ելույթում։ Սա, իհարկե, որոշակիորեն մտահոգիչ է ու առնվազն խոսում է այն մասին, որ Բաքուն և միջնորդները դեռ պատրաստ չեն հաշվի նստել Երևանի՝ արցախյան նոր քաղաքականության հետ, մյուս կողմից՝ պետք չէ տրվել պատրանքներին ու կարծել, թե ընդամենը մեկ հանդիպման արդյունքում հնարավոր կլիներ Արցախը վերադարձնել բանակցային գործընթաց կամ հստակեցված տեսնել կարգավորման երեք սկզբունքներն ու վեց տարրերը։ Ի դեպ, երեկ ֆեյսբուքյան ուղիղ եթերում Փաշինյանը պնդեց իմ այս դիտարկումը. նա Վիեննայում առաջ է քաշել ստեփանակերտյան օրակարգը ու հետևողական է լինելու այս հարցում։ Այլ խնդիր է, որ Բաքուն մեկ հանդիպման ընթացքում չէր համաձայնելու Երևանի մոտեցումներին. դրա համար անհրաժեշտ են հետևողական դիվանագիտական ջանքեր։

Ի դեպ, ուշագրավ է, որ Փաշինյան-Ալիև հանդիպումից անմիջապես հետո Նյու Յորքի հայ համայնքի հետ հանդիպման ժամանակ Հայաստանի պաշտպանության նախարար Դավիթ Տոնոյանն ասել է. «Ես` որպես պաշտպանության նախարար, ասում եմ՝ «տարածքներ՝ խաղաղության դիմաց» ձևաչափը վերաձևակերպել եմ, մենք հակառակն ենք անելու՝ «նոր պատերազմ՝ նոր տարածքների դիմաց»: 

Դժվար է ասել, թե ո՞րն է եղել Տոնոյանի նման շրջադարձային հայտարարության ենթատեքստը, արդյո՞ք այն մարտավարական քայլ է՝ պայմանավորված Փաշինյան-Ալիև հանդիպմամբ, թե՞ գալիս է լրացնելու Հայաստանի իշխանությունների՝ արցախյան նոր քաղաքականությունը։ Մի կողմից՝ շատ բնական է պաշտպանության նախարարի շուրթերից նման հայտարարություն լսելը, մանավանդ նա բանակցային գործընթացի մասնակից չէ, այլ պաշտոնյա, որը պատասխանատու է երկրի պաշտպանության համար, մյուս կողմից՝ այս հայտարարությունը քիչ աղերսներ ունի ռեալպոլիտիկի հետ ու, ամենայն հավանականությամբ, քարոզչական կամ մարտավարական նշանակություն ունի։ «Նոր պատերազմ, նոր տարածքներ» կոնցեպտը կարող է աշխատել, եթե ունենք նոր որակի պետություն՝ կենսունակ կառավարման համակարգով, մրցունակ տնտեսությամբ, և կայուն դաշնակիցներ։ Անգամ հեղափոխության մեկ տարին այս խնդիրները չի լուծել։ Սակայն հուսանք, որ Տոնոյանի հայտարարությունը հենց ներքին ու արտաքին քաղաքականության կարևոր վերափոխումների մեկնարկի ազդանշան է։

ՍՈՒՐԵՆ ՍՈՒՐԵՆՅԱՆՑ

Կիսվել
Timeline
On the impossibility of making payments via Idram for telecommunication operators’ services and the current situationWhen CSR Becomes a Driving Force for Business Development: Lala Bakhshetsyan Five-Year Partnership Between AraratBank and 4090 Charity Foundation Comes to Successful Close Idram and Weixin Pay (WeChat Pay) Launch Strategic Partnership in ArmeniaThe Winners of the Third Round of the Junius Competition Have Been AnnouncedWhat to gift men on January 28: Idram&IDBankIdram Conducted a Financial Literacy Class for Roboton ParticipantsRegarding Payments for Viva Armenia Services via IdramVahe Hakobyan Is a Political Prisoner: Past.amUp to 2% Cashback with IDBank Mastercard and ARCA CardUp to 2% cashback, free Mastercard and free ArCa card when you join IDSalaryAraratBank Sums Up “You Choose the Destination” Campaign Implemented in Partnership with MastercardBook by March 31 and get 15% off your FINTECH360 ticket Ucom Launches Fixed Network Services in Zovuni The FINTECH360 conference will be held in Yerevan from April 27 to 29 AraratBank Partners as General Sponsor of 4090 Charity Foundation's Five-Year Milestone EventAraratBank Takes the Lead in Brand PR Performance Unforgettable Moments and a Profitable Offer at Myler. Idram&IDBank Idram Summarizes 2025The Power of One Dram Donates 5,788,105 AMD to the City of Smile Charity Foundation Converse Bank Successfully Completes Globbing Bond Placement Why the Pressure on Vahe Hakobyan Continues Ucom Introduces Hecttor AI to Improve Call Center Communications The Armenian Apostolic Church: Refutation of a False Premise Vahe Hakobyan Is Being Politically PersecutedIdram employees are the Secret Santa Claus for the students of the Orran Day Care CenterAraratBank Donates AMD 8 million to the Reconstruction of the Spandaryan CanalUnibank Launches Gift Cards New Education Platforms through Cooperation between AraratBank and Aren Mehrabyan FoundationTech Innovator and Winemaker Adam Kablanian Joins the Board of Trustees of the “Music for Future” FoundationUcom Reopens Sales and Service Center on Tigran Mets Avenue AraratBank Receives Visa Trusted Partnership Award 2025 Secret Santa at idplus: Anonymous Gift CardsWe condemn the unlawful actions by Armenia’s Gov. against the Armenian Apostolic Church. Jan Figel Free Style issues Armenia’s first corporate bonds in the fashion retail sector, placed by Cube InvestUnibank Completed the Placement of Its Third Issuance of Perpetual BondsScholarship for 100 Artsakh Students as Part of IDBank’s “Side by Side” Program The results of the second Junius financial literacy competition have been summarized From idea to implementation: Ameriabank Presents the Programs Implemented under My Ameria, My Armenia CSR Campaign Ucom and SunChild Launch the “Smart Birdwatching” Educational Program AraratBank Supports Digitization of "Karin" Scientific Center ArchiveWelcome to the ID booth: Big Christmas MarketWidest 5G Coverage, the Launch of the Uplay Platform, and the Integration of Cerillion: Ucom Summarizes 2025 Ucom and Armflix Present “13 Seconds” at KinoPark How to Choose a Career Path and What Skills are Considered Crucial: AraratBank on the GoTeach Platform Unibank Issues a New Tranche of Perpetual Bonds with 13.75% Coupon Unibank Became a Member of BAFTThe December beneficiary of “The Power of One Dram” initiative is the “City of Smile” Foundation EBRD lends US$ 40 million to Acba bank for youth-led firms in ArmeniaHeading Into 2026 at Ucom Speed։ New Year Offers Are Now Live
All Timeline »
Most Popular
1 Five-Year Partnership Between AraratBank and 4090 Charity Foundation Comes to Successful Close 2 When CSR Becomes a Driving Force for Business Development: Lala Bakhshetsyan 3 Idram and Weixin Pay (WeChat Pay) Launch Strategic Partnership in Armenia 4 On the impossibility of making payments via Idram for telecommunication operators’ services and the ...
Poll