Yerevan, 01.March.2026,
00
:
00
BREAKING


Արցախը՝ նոր քաղաքական իրավիճակի շեմին. թեժ, բայց հուսադրող մեկնարկ

ANALYSIS

2020թ. Արցախում սպասվող նախագահական ընտրությունների նախապատրաստական աշխատանքները կարելի է համարել սկսված արդեն նաև պաշտոնապես, քանի որ առնվազն չորս գործիչ հայտարարել է առաջադրման մասին: Ոչ պաշտոնապես քարոզարշավը մեկնարկել էր Հայաստանում թավշյա հեղափոխությունից հետո, որն իր արձագանքը գտավ Արցախում: Որոշակի դժգոհության ալիքը վերադասավորումներ առաջացրեց Արցախում, այդ վերադասավորումների ու դրանց ի պատասխան Հայաստանից հնչող տարբեր խմբերի, այդ թվում՝ իշխանության արձագանքները նախանշեցին Արցախում քաղաքական վերադասավորումների ակտիվ փուլ, որը դրսևորվելու է Արցախի ընտրություններով: 

Մասնակցության մասին առայժմ հայտարարել է չորս թեկնածու՝ Սամվել Բաբայան, Արայիկ Հարությունյան, Աշոտ Ղուլ յան, Վիտալի Բալասանյան: Առաջին իսկ հայացքից աչքի է ընկնում մի պարզ հանգամանք՝ չորս թեկնածուներից երեքը ներկայիս արցախյան քաղաքական վերնախավի կենտրոնական դերակատարներ են, իսկ Սամվել Բաբայանը այդպիսի դերակատար եղել է նախկինում: 

Այս օրերին շատերը հարց են տալիս, թե ով է լինելու արցախյան ընտրություններում Հայաստանի թեկնածուն: Քննարկվող տարբերակները երկուսն են. Նախ՝ Արայիկ Հարությունյանը, որ հետհեղափոխական իրավիճակում բավական լոյալ է դրսևորել իրեն հայաստանյան իշխանությունների հանդեպ: Երկրորդ տարբերակը Սամվել Բաբայանն է, այսպես ասած, նախահեղափոխական շրջանի դերակատարներից մեկը, որն ազատության մեջ հայտնվեց արդեն հեղափոխությունից հետո: Դժվար է ասել՝ այս թեկնածուների մասով հայաստանյան իշխանությունները կոնկրետ նախընտրություն ունեն, թե ոչ, կամ եթե ունեն, ապա ում վրա կկանգնի վերջնական ընտրությունը: 

Սակայն իրավիճակի նախնական պատկերը ցույց է տալիս, որ եթե նույնիսկ Հայաստանի իշխանությունն ունի նախընտրած թեկնածու, ապա չունի այդ թեկնածուին արցախյան վերնախավի ամբողջական կոնսենսուսով նախագահ դարձնելու ռեսուրս և հնարավորություն: Այդպիսի ռեսուրս և հնարավորություն, մեխանիզմ ուներ նախկին իշխանությունը: Միայն առաջին հայացքից կարող է թվալ, թե արցախյան վերնախավը միատարր է: Այն միշտ էլ եղել է բազմաբևեռ: Սակայն Հայաստանից կատարվել է ընտրություն, այնուհետ այդ ընտրությունն անցել է ներարցախյան խողովակներով: Եթե նույնիսկ եղել է մրցակցություն, ապա այն մնացել է աննկատ հանրության համար:

Այժմ, երբ այլևս չկա Հայաստան–Արցախ իշխանական նախկին ուղղահայացը, մյուս կողմից էլ քաղաքականությունն է մտել հրապարակային փուլ, ներվերնախավային մրցակցությունը ևս մտնում է հրապարակային դաշտ: Եվ այս դեպքում կարևոր, բայց վճռորոշ չէ, թե ում կնախընտրի Հայաստանի իշխանությունը: Այն հանգամանքը, որ միաժամանակ երեք բարձրաստիճան պաշտոնյա հայտարարում են առաջադրման մասին, ցույց է տալիս, որ այս անգամ լինելու է բնական մրցակցություն: 

Էականն այն է, որ փաստացի Արցախը նոր քաղաքական շրջափուլ է մտնում էվոլ յուցիոն ճանապարհով, թեկուզև բավական բուռն մրցակցային պայմաններով: Նիկոլ Փաշինյանը քանիցս հայտարարել է, որ Արցախում արտահերթ ընտրության կարիք չի տեսնում: Այս հայտարարությունը հնչել է ի պատասխան «Սասնա ծռեր» խմբավորման արցախյան ակտիվության և Արցախում իրավիճակը թեժացնելու փորձերի: Արդեն հիմք կա ենթադրելու, որ այդ խումբը Արցախում աջակցելու է Սամվել Բաբայանին: Սա էլ իր հերթին տեղ է տալիս ենթադրելու, որ բնավ Բաբայանը չէ Հայաստանի նախընտրելի թեկնածուն, եթե, իհարկե, առաջնորդվենք պաշտոնական հռետորաբանությամբ:

Մեծ հաշվով, իհարկե, արցախցին է որոշում նախագահի անձը: Սակայն հաշվի առնելով Արցախի առանձնահատկությունը՝ Հայաստանի դերակատարությունը պակաս կարևոր չէ: Էականն այստեղ արդեն ոչ թե կոնկրետ անձերն են, այլ քաղաքական վերարտադրության ցիկլի բովանդակությունը: Կհաջողվի՞ արցախյան վերնախավին, չնայած ներքին թեժ մրցակցությանը, սահուն անցնել քաղաքական հաջորդ շրջափուլ՝ թույլ չտալով ապակայունացնող սուբյեկտներին օգտվել անցումային փուլի ընձեռած հնարավորություններից: Կհաջողվի՞ թեժ մրցակցությունից հետո ճանաչել միմյանց լեգիտիմությունն ու սուբյեկտությունը: Իրավիճակն առայժմ հուշում է, որ կհաջողվի:

 

ԼԵՎՈՆ ՄԱՐԳԱՐՅԱՆ

Individuals and businesses, near and far, all welcomeTrust and reach across the globeChoosing the Best Gifts for March 8 and Paying with the Idram&IDBank AppUcom Spring Offer: HONOR X7d 5G Smartphone and Valuable GiftsAraratBank: Update+ - New Loan Offer with 2% Cashback “My phone rang…”: IDBank warns about a rise in fraud using the “call from the bank” scheme.Ucom Is Recognized as Armenia’s No. 1 Operator for the Fastest Mobile Internet and the Best Fixed Network Unibank’s perpetual bonds have been listed on the Armenia Securities Exchange Armenian Company E-auto to Officially Represent HONGQI Vehicles in Georgia2% Cashback on Payments Made with AraratBank Arca CardsOrder an IDBank Arca Classic card and enjoy up to 2% cashbackIDBank has summed up the raffle held within the framework of IDsalary payroll package: 55 lucky winners have received their prizes Ucom and Hero House Yerevan Continue Cooperation KardaLove 5th Anniversary Festival Held under the Title Sponsorship of AraratBankAmeriabank Opens a New Branch in Artashat: Special Offers for New CustomersDangerous Generosity: IDBank Warns of a Rise in Fake Online SurveysJustice Turned Into a Show: The Real Purpose Behind the Case Against Vahe HakobyaIdram, Mediamax and Hayordi Foundation Launch Initiative Ahead of Book Giving DayAraratBank Receives Mastercard “Excellence in Strategic Marketing” AwardIDBank has opened a representative office in Glendale, CaliforniaTeam Holding Announces the Launch of the Second Tranche of Its USD Bond Placement. Underwriter - Freedom Broker ArmeniaUcom Services Can Now Be Paid Via Fast Shift Team and the French University in Armenia Help 120 Students Gain Real-World ExperienceUcom Offers Comprehensive Internal Network (LAN) Building Services for Corporate Clients Unibank Became an A-Level Member of the Armenia British Business Chamber Winter adventures continue at Myler: Idram&IDBankWith the Support of AraratBank, KardaLove 5th Anniversary Festival Returns in a New FormatThe Power of One Dram — to Mathemik NGOIDBank’s Nor Nork branch has reopenedOn the impossibility of making payments via Idram for telecommunication operators’ services and the current situationWhen CSR Becomes a Driving Force for Business Development: Lala Bakhshetsyan Five-Year Partnership Between AraratBank and 4090 Charity Foundation Comes to Successful Close Idram and Weixin Pay (WeChat Pay) Launch Strategic Partnership in ArmeniaThe Winners of the Third Round of the Junius Competition Have Been AnnouncedWhat to gift men on January 28: Idram&IDBankIdram Conducted a Financial Literacy Class for Roboton ParticipantsRegarding Payments for Viva Armenia Services via IdramVahe Hakobyan Is a Political Prisoner: Past.amUp to 2% Cashback with IDBank Mastercard and ARCA CardUp to 2% cashback, free Mastercard and free ArCa card when you join IDSalaryAraratBank Sums Up “You Choose the Destination” Campaign Implemented in Partnership with MastercardBook by March 31 and get 15% off your FINTECH360 ticket Ucom Launches Fixed Network Services in Zovuni The FINTECH360 conference will be held in Yerevan from April 27 to 29 AraratBank Partners as General Sponsor of 4090 Charity Foundation's Five-Year Milestone EventAraratBank Takes the Lead in Brand PR Performance Unforgettable Moments and a Profitable Offer at Myler. Idram&IDBank Idram Summarizes 2025The Power of One Dram Donates 5,788,105 AMD to the City of Smile Charity Foundation Converse Bank Successfully Completes Globbing Bond Placement