Yerevan, 01.March.2026,
00
:
00
BREAKING


Համաժողովրդակա՞ն, թե՞ հերթական ընտրություններ. «Փաստ»

ANALYSIS

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Երևանի ավագանու ընտրություններում «Իմ քայլը» դաշինքը անվերապահ հաղթանակ տարավ, այսինքն՝ այնպիսի հաղթանակ, որի մասին խոսում էր Փաշինյանը քարոզարշավի ընթացքում: Իշխանությունների համար այս ցուցանիշը, բնականաբար, հուսադրող և մոտիվացնող է լինելու առաջիկա քաղաքական գործընթացներում: Փաշինյանն արդեն իսկ հայտարարել է, որ Երևան գալուն պես սկսելու է բանակցություններ ԱԺ–ն ցրելու մասին:

Ինչպես սովորաբար, այնպես էլ հիմա առավել քննարկվում է ընտրություններում ուժերի հավաքած ձայների համամասնությունը: Սա նորմալ և ընդունված մոտեցում է: 

Սակայն ուշադրության է արժանի նաև ընտրողների մասնակցության ցուցանիշը: Անցյալ տարի տեղի ունեցած Երևանի ավագանու ընտրությունների ցուցանիշի համեմատ, այս տարի մասնակցությունն աճել է 3 տոկոսով: Ընդհանուր մասնակցության տոկոսը՝ 43 տոկոս: Թե ներհայաստանյան, թե միջազգային ընտրությունների մասնակցության միջին չափանիշներով սա բավականին նորմալ թիվ է: Ըստ էության, եթե փաստենք, որ Երևանում ընտրելու իրավունք ունեցողների ինչ– որ մաս երկրում չէ, ապա իրական ընտրելու հնարավորություն ունեցողների թվի համեմատ մասնակցության տոկոսն ավելանում է: 

Խնդիրը, սակայն, այլ տեղ է: Ի սկզբանե այս ընտրությունները հայտարարվել էին որպես վստահության հանրաքվե, հեղափոխությունը կապիտալիզացնելու ընտրություններ: Քարոզարշավն անցնում էր հեղափոխության տրամաբանության մեջ, Փաշինյանի ակտիվ մասնակցությամբ, սևերի ու սպիտակների բաժանումներով, ասֆալտին պառկեցնելու և պատերին տալու մասին կոչերով: Այսինքն՝ իշխանությունը հեղափոխական ողջ գործիքակազմը դրել էր ի նպաստ ավագանու ընտրությունների: Հենց այս կոնտեքստում է, որ մասնակցության ցուցանիշները կարող են ցածր թվալ: 

Այսինքն՝ ինքնին ցածր չլինելով, սակայն սահմանված սպասելիքների շեմին չհասնելով է, որ կարող ենք խոսել ցածր մասնակցության թվերի մասին: Բնականաբար, իշխանության հակառակ ճամբարում այս ցուցանիշն անմիջապես վերածվեց կազմակերպված տեղեկատվական գրոհի, որի հիմքում կեղծ թեզն է առ այն, որ երևանցիները, չմասնակցելով, դեմ քվեարկեցին Նիկոլ Փաշինյանին և «Իմ քայլը» դաշինքին: Այս մոտեցումը կեղծ է թե՛ դասագրքային իմաստով, թե՛ հայաստանյան իրականությունը հաշվի առնելով: Իրականությունն այն է, որ բավական ակտիվ ընտրողների շերտի կողքին Հայաստանում շարունակում է ապրել բավականին պասիվ մի շերտ, որն ընտրություններին մասնակցելու անհրաժեշտություն չի տեսնում տարբեր պատճառներով: 

Այստեղ է, որ ցածր մասնակցության թվերը մտահոգիչ են դառնում, որովհետև համաժողովրդական ցանկացած շարժման արդյունավետությունը զգացվում է նախ լայն զանգվածների՝ քաղաքական կյանքին հնարավորինս շատ ներգրավվածությամբ: Այս իմաստով, ակնհայտ է, որ իշխանություններն անելիքներ ունեն՝ հնարավորինս շատ մարդկանց դարձնել մասնակցային քաղաքականության մաս: Անելիքներ ունեն, բնականաբար, նաև ոչ իշխանական ուժերը: 

Պատճառներից մեկը, որ մասնակցության թիվը եթե ոչ ցածր, ապա առնվազն բարձր չէ, այն է, որ ինքը՝ Փաշինյանը, քանիցս երկրի թիվ մեկ քաղաքական հարթակ է հռչակել հրապարակը՝ կամա թե ակամա նվազեցնելով որոշումների կայացման այլ հարթակները՝ մասնավորապես ընտրության ինստիտուտի դերակատարությունը: Վստահաբար կարող ենք պնդել, որ Փաշինյանի և հեղափոխության համակիրների մոտ հանրահավաքն ու հանրահավաքին մասնակցելն ավելի արժեքավոր գործողություն են դիտվում, քան ընտրությունն ու դրան մասնակցելը: Սա ևս խնդիր է, որն ապագայում, քաղաքական գործընթացների առավել խաղաղ հուն տեղափոխվելուց հետո թակելու է բոլորիս դուռը: Ընտրությունների ինստիտուտը ազատ և թափանցիկ դարձնելուն զուգահեռ կենսական է դրանք իսկապես ազդեցիկ և բովանդակային դարձնելը: 

Ցավոք, այսօր Հայաստանում քաղաքական քննարկումները ընթանում են այնպիսի տրամաբանությամբ, որի դեպքում արագ փակուղին անխուսափելի է: Մասնակցության ոչ բարձր թվերի հետ կապված տեղի ունեցավ նույնը: Իշխանության մրցակիցները որսացին այդ թվերն ու դրանց մակերեսային մեկնաբանությունների վրա սկսեցին կառուցել քարոզչական գրոհ, իշխանությունն էլ սկսեց ժխտել մասնակցության ցածր թվերը ու հայտարարել, թե աննախադեպ մեծ մասնակցություն կա: Այս փակուղուց պետք է դուրս գալ ու իրավիճակը գնահատել իրատեսորեն՝ հաշվի առնելով թե՛ ռիսկերը, թե՛ դրական կողմերը: Պարտադիր չէ, որ ռիսկերը լինեն անպայմանորեն կործանարար կամ մահաբեր, որպեսզի դրանք հաշվի առնվեն: Հենց այս տրամաբանությամբ է պետք նայել մասնակցության թվերին և աշխատել հասարակության հնարավորինս լայն շերտերին քաղաքական պրոցեսներին մասնակից դարձնելու ուղղությամբ, այլապես դրանով կարող են զբաղվել ուրիշները:

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

 

Individuals and businesses, near and far, all welcomeTrust and reach across the globeChoosing the Best Gifts for March 8 and Paying with the Idram&IDBank AppUcom Spring Offer: HONOR X7d 5G Smartphone and Valuable GiftsAraratBank: Update+ - New Loan Offer with 2% Cashback “My phone rang…”: IDBank warns about a rise in fraud using the “call from the bank” scheme.Ucom Is Recognized as Armenia’s No. 1 Operator for the Fastest Mobile Internet and the Best Fixed Network Unibank’s perpetual bonds have been listed on the Armenia Securities Exchange Armenian Company E-auto to Officially Represent HONGQI Vehicles in Georgia2% Cashback on Payments Made with AraratBank Arca CardsOrder an IDBank Arca Classic card and enjoy up to 2% cashbackIDBank has summed up the raffle held within the framework of IDsalary payroll package: 55 lucky winners have received their prizes Ucom and Hero House Yerevan Continue Cooperation KardaLove 5th Anniversary Festival Held under the Title Sponsorship of AraratBankAmeriabank Opens a New Branch in Artashat: Special Offers for New CustomersDangerous Generosity: IDBank Warns of a Rise in Fake Online SurveysJustice Turned Into a Show: The Real Purpose Behind the Case Against Vahe HakobyaIdram, Mediamax and Hayordi Foundation Launch Initiative Ahead of Book Giving DayAraratBank Receives Mastercard “Excellence in Strategic Marketing” AwardIDBank has opened a representative office in Glendale, CaliforniaTeam Holding Announces the Launch of the Second Tranche of Its USD Bond Placement. Underwriter - Freedom Broker ArmeniaUcom Services Can Now Be Paid Via Fast Shift Team and the French University in Armenia Help 120 Students Gain Real-World ExperienceUcom Offers Comprehensive Internal Network (LAN) Building Services for Corporate Clients Unibank Became an A-Level Member of the Armenia British Business Chamber Winter adventures continue at Myler: Idram&IDBankWith the Support of AraratBank, KardaLove 5th Anniversary Festival Returns in a New FormatThe Power of One Dram — to Mathemik NGOIDBank’s Nor Nork branch has reopenedOn the impossibility of making payments via Idram for telecommunication operators’ services and the current situationWhen CSR Becomes a Driving Force for Business Development: Lala Bakhshetsyan Five-Year Partnership Between AraratBank and 4090 Charity Foundation Comes to Successful Close Idram and Weixin Pay (WeChat Pay) Launch Strategic Partnership in ArmeniaThe Winners of the Third Round of the Junius Competition Have Been AnnouncedWhat to gift men on January 28: Idram&IDBankIdram Conducted a Financial Literacy Class for Roboton ParticipantsRegarding Payments for Viva Armenia Services via IdramVahe Hakobyan Is a Political Prisoner: Past.amUp to 2% Cashback with IDBank Mastercard and ARCA CardUp to 2% cashback, free Mastercard and free ArCa card when you join IDSalaryAraratBank Sums Up “You Choose the Destination” Campaign Implemented in Partnership with MastercardBook by March 31 and get 15% off your FINTECH360 ticket Ucom Launches Fixed Network Services in Zovuni The FINTECH360 conference will be held in Yerevan from April 27 to 29 AraratBank Partners as General Sponsor of 4090 Charity Foundation's Five-Year Milestone EventAraratBank Takes the Lead in Brand PR Performance Unforgettable Moments and a Profitable Offer at Myler. Idram&IDBank Idram Summarizes 2025The Power of One Dram Donates 5,788,105 AMD to the City of Smile Charity Foundation Converse Bank Successfully Completes Globbing Bond Placement