Yerevan, 22.March.2026,
00
:
00
BREAKING


Գնդիկավոր գրիչի պատմության առեղծվածները

SOCIETY


Մենք գիտենք, որ...

 

Գնդիկավոր գրիչը ստեղծել է հունգարացի Լասլո Բիրոն 1938 թվականին:

Իրականում այդպես չէ:

Առաջին գնդիկավոր գրիչը 1888 թվականին արտոնագրել է ամերիկացի Ջոն Լաուդը: Գրիչները հայտնի են հին ժամանակներից, մոտավորապես մ.թ.–ից 3000 տարի առաջ, այն հատում էին եղեգի ցողուններից։ Հետագայում գրելու համար սկսեցին օգտագործել փետուրները: Գրելու գործիքի լավագույն տեսակները պատրաստվում էին կարապի, հնդկահավի և սագի փետուրներից, որովհետև նրանք ունեին մեծ չափեր։ 18–րդ դարի վերջում սկսեցին պատրաստել «փետուրնեվերջում սկսեցին պատրաստել «փետուրների» բրոնզե տարբերակներ, որոնք ունեին թանաքով լցված կաթիլային անոթ: Միայն 1944 թվականին ավստրիացի Լասլո Բիրոն, ելնելով մեքենաների և զենքերի համար պատրաստվող գնդիկավոր առանցքակալի պատրաստման մեթոդներից, կաթիլային անոթին ավելացրեց գնդիկավոր մեխանիզմ և աշխարհին ներկայացրեց գնդիկավոր գրիչը և սկսեց դրա զանգվածային արտադրություն։

Բայց մինչ այդ, 1888 թվականին Ջոն Ջակոբս Լաուդը (1844 – 1916) ստեղծել էր առաջին գնդիկավոր գրիչը և արտոնագրել այն, սակայն նրա գյուտը չէր ներդրվել արտադրության մեջ և արտոնագրային ժամկետը ավարտվել էր: Լաուդը ամերիկացի գյուտարար էր: Նա ծնվել է ԱՄՆ–ի Մասաչուսեթս նահանգի Վելմութ քաղաքում: Մասնագիտությամբ եղել է իրավաբան և ամբողջ կյանքում աշխատել է բանկերում: Իր գյուտը Լաուդը կոչել է «պտտվող ծայրով փետուր»: Լաուդը չկարողացավ սկսել գնդիկավոր գրիչների զանգվածային արտադրություն, քանի որ այն ժամանակ կար միայն փետուրով գրելու թանաք՝ «հնդկական թանաք»: Անգամ արտոնագրում նշված էր, որ թանաքը հաճախ թափվում է, քանի որ խիտ չէ: Այդ իսկ նպատակով առաջարկվում էր այդ գրիչով գրել կոպիտ մակերեսներին, օրինակ կաշվի, փայտի վրա: Ինչքան էլ Լաուդը փորձեց ստանալ խիտ թանաք, ոչինչ չստացվեց, թանաքը խտացնելիս այն պինդ մասեր էր առաջացնում, որը և խցանում էր գնդիկը, ընդ որում՝ ջերմաստիճանային տատանումները ավելի էին վատացնում գործը:

Գնդիկավոր գրիչի թանաքի պրոբլեմը լուծեցին հունգար Բիրո եղբայրները 1938 թվականին՝ Լաուդի մահից 22 տարի անց: Լասլո Բիրոն մասնագիտությամբ բժիշկ էր և ավտոսիրող, իսկ նրա եղբայրը՝ քիմիկոս. հենց սա էլ օգնեց գնդիկավոր գրիչ ստեղծելուն: 1940 թվականին փախչելով նացիստներից՝ նրանք բնակություն հաստատեցին Արգենտինայում: 1943 թվականին այստեղ նրանք արտոնագրեցին գնդիկավոր գրիչը և սկսեցին այն արտադրել: Նրանց առաջին հաճախորդը Բրիտանիայի ռազմաօդային ուժերն էին՝ գրիչը իրեն լավ էր դրսևորում անգամ մեծ բարձրություններում: Շուտով Բրիտանիայում գնդիկավոր գրիչ և «բիրո» խոսքերը հոմանիշներ դարձան: 1945 թվականին Բիրոն գնդիկավոր գրիչի արտադրության իրավունքը փոխանցեց ֆրանսիացի Մարսել Բիշին, որը և ստեղծեց հանրահայտ «BiC» ընկերությունը: Բիշը մի քիչ վերափոխելով Բիրոյի գնդիկավոր գրիչը՝ կազմակերպեց պլաստմասսե վեցանկյուն էժան գնդիկավոր գրիչների զանգվածային արտադրություն: Ներկայումս այդ ընկերությունը տարեկան արտադրում է 1,38 միլիարդ եվրոյի գրիչ: 2005 թվականին նա վաճառել է իր 100 միլիարդերորդ գնդիկավոր գրիչը

Ախ, այդ ամենագետ և ամեն ինչ իմացող ուսուցիչները: Պարզվում է, որ նրանք համարել են, որ գնդիկավոր գրիչը փչացնում է աշակերտի ձեռագիրը: Աշակերտներին արգելված է եղել գնդիկավոր գրիչով գրել ցածր դասարաններում, նրանք պետք է օգտագործեին փետուրով գրիչներ այնքան, մինչև ձևավորվի նրանց ձեռագիրը, և միայն դրանից հետո կարող են օգտագործել գնդիկավոր գրիչ: Միայն 1970–ականներին է այդ արգելքը հանվել, և աշակերտը արդեն չի եղել մշտապես թանաքոտ մատներով:

Նյութը հրապարակման պատրաստեց Past.am-ը

The Power of One Dram Joins the Final Phase of the Symphonic Forest ProjectIdram&IDBank’s Special Offer at Dalma Garden MallUcom’s Management Team Marks International Client’s Day with Subscribers IDBank and Idram Continue Cooperation with the “ZARK” Educational FoundationIDBank issued the 2nd and 3rd tranches of bonds of 2026Ucom Issues Warning on New Wave of Phone Scams IDBank Launches Special Campaign for SWIFT TransfersConverse Bank shares its capital market expertise at the IV Conference Capital Markets ArmeniaUcom’s Level Up+ Packages with the Fastest Mobile Internet in Armenia The Badalyan Brothers Group of Companies Paid about 33.2 Billion AMD in Taxes and Duties to the State in 2025IDBank Announces the Launch of the IDDistributor Financial ToolSafe Workplace as a Guarantee of DevelopmentSpring Promotion at Megamall from Idram&IDBank“We want to buy your item, please provide your card details.” IDBank warns about fraud on classified platforms Ucom Fellowship 2025 Concludes as Top Eco-Startups Secure FundingIDBank Goes International: Mher Abrahamyan's Interview with the Los Angeles TimesAraratBank Earns RIA Money Transfer’s Partner of the Year in Armenia for the Seventh Consecutive YearUcom Supports the “DemArDem 2026” Regional Youth Forum ZCMC еstablishes Sustainability, ESG and Risk Committee Parallels Between the “Real Armenia Ideology” and Soviet and Turkish Approaches to the Diaspora New Offer - Up to AMD 5 Million - Consolidate your Loans and Switch to AraratBankNew Promotion at Yerevan Mall Ahead of March 8: Idram&IDBankUBPay and MoneyTO Launch Money Transfers from Armenia to the UK In Celebration of the Spring Holidays Ucom Offers Unity Packages on Special Terms Ameriabank Becomes the First Armenian Company in the List of the 100 Largest Companies on the London Stock Exchange as a Member of Lion Finance GroupIDBank Expands Travel Benefits of Premium CardsFree Calls and SMS Messages from Ucom for Subscribers in the Middle EastLove Is… Card by Unibank – An Iconic Design and a Romantic Trip for Two to Paris Customer Appreciation Day at IDBank’s Echmiadzin BranchUcom Fellowship Incubation Program Participants Visit Ucom Individuals and businesses, near and far, all welcomeTrust and reach across the globeChoosing the Best Gifts for March 8 and Paying with the Idram&IDBank AppUcom Spring Offer: HONOR X7d 5G Smartphone and Valuable GiftsAraratBank: Update+ - New Loan Offer with 2% Cashback “My phone rang…”: IDBank warns about a rise in fraud using the “call from the bank” scheme.Ucom Is Recognized as Armenia’s No. 1 Operator for the Fastest Mobile Internet and the Best Fixed Network Unibank’s perpetual bonds have been listed on the Armenia Securities Exchange Armenian Company E-auto to Officially Represent HONGQI Vehicles in Georgia2% Cashback on Payments Made with AraratBank Arca CardsOrder an IDBank Arca Classic card and enjoy up to 2% cashbackIDBank has summed up the raffle held within the framework of IDsalary payroll package: 55 lucky winners have received their prizes Ucom and Hero House Yerevan Continue Cooperation KardaLove 5th Anniversary Festival Held under the Title Sponsorship of AraratBankAmeriabank Opens a New Branch in Artashat: Special Offers for New CustomersDangerous Generosity: IDBank Warns of a Rise in Fake Online SurveysJustice Turned Into a Show: The Real Purpose Behind the Case Against Vahe HakobyaIdram, Mediamax and Hayordi Foundation Launch Initiative Ahead of Book Giving DayAraratBank Receives Mastercard “Excellence in Strategic Marketing” AwardIDBank has opened a representative office in Glendale, California