Yerevan, 30.March.2026,
00
:
00
BREAKING


Ստամբուլի Սուրբ Սոֆիայի տաճարը կդառնա մզկի՞թ

INTERNATIONAL NEWS
Մայիսի 29–ին լրացավ թուրքերի կողմից Կոստանդնուպոլսի գրավման 564–րդ տարին: Այդ առթիվ «Սուրբ Սոֆիայի ազատագրման ամերիկյան խորհուրդ» կազմակերպությունը կոչ էր արել տաճար–թանգարանը վերադարձնել իր նախնական նշանակությանը, այսինքն` այնտեղ նորից հնչեն քրիստոնեական աղոթքներ ու մատուցվեն պատարագներ: Կազմակերպության ղեկավարները դիմել են նախագահ Էրդողանին: Եթե Թուրքիայի նախագահը չանսա նրանց հորդորին, կազմակերպությունը պատրաստվում է դիմել Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարան:
 
Սակայն պարադոքսն այն է, որ մինչ ամերիկյան այդ կազմակերպությունը փորձում է վերականգնել Սուրբ Սոֆիայի տաճարի նախնական կարգավիճակը (ընդ որում, արդեն մի քանի տարի շարունակ), բուն Թուրքիայում տիրում են բոլորովին այլ տրամադրություններ: Ընդսմին, դրանք պայմանավորված են նախևառաջ քաղաքական դրդապատճառներով:
 
Ապրիլի 16–ին Թուրքիայում կայացավ սահմանադրական հանրաքվե, որի ժամանակ Էրդողանը կարողացավ առավելության հասնել ձայների չնչին առավելությամբ: Ընդ որում, Էրդողանի օգտին հիմնականում քվեարկել էր, ինչպես նշել էր հայտնի արևելագետ Եվգենի Սատանովսկին, «գավառամիտ ու ագրեսիվ Թուրքիան՝ ներքին Անատոլիան»: Ու հիմա, քանի որ առջևում խորհրդարանական ընտրություններ են, և Էրդողանը խնդիր ունի ապահովել իր հաղթանակի կայունությունը, պահպանողական ու կրոնական ներքին Անատոլիան հանկարծ սկսել է գիտակցել, որ այսուհետ կարող է պահանջներ առաջադրել: Իսկ դրանք ուղղակիորեն վերաբերում են Սուրբ Սոֆիայի տաճարին:
 
Hurriyet Daily News–ը գրել է, որ Կոստանդնուպոլսի գրավման 564–րդ «տարեդարձի» առթիվ Սուրբ Սոֆիայի տաճարը լիքն էր ոչ թե զբոսաշրջիկներով, այլ Անատոլիայի երիտասարդական ասոցիացիայի (AGD) անդամներով, որոնց կարգախոսն է՝ «Կյանքը հավատ է ու ջիհադ»: Կրոնական մոլեռանդությամբ հայտնի այդ մարդիկ ակտիվորեն դեմ են հանդես գալիս ցանկացած բանի, որը վկայում է թուրք հասարակության մեջ ոչ մահմեդական հավատի ներկայության մասին: Վերջին երեք տարում նրանք իշխանություններից պահանջում են Սուրբ Սոֆիայի տաճարը վերածել մզկիթի: Առայժմ Էրդողանը դանդաղում է: «Հանրաքվեից հետո թուրքական քաղաքականությունը մտել է նոր Սահմանադրությունն իրացնելու բարդ փուլի մեջ, իսկ մայիսի 29–ից հետո հարց է առաջանում, թե արդյոք Անատոլիայից եկող այդ ուժեղ ազդակները հիմա կանտեսվե՞ն»,– գրել է պարբերականը:
 
Կոնստանդնուպոլսի գրավման տոնակատարությունների ժամանակ Էրդողանը հայտարարել էր. «Ստամբուլը, որն իր հիմնադրման պահից եղել է տարբեր պետությունների ու մշակույթների մայրաքաղաք, դարձել է խաղաղ գոյակցության ու հանդուրժողականության կենտրոն»: Նրա խոսքի այս հատվածը բավականին հանդուրժողական նրբերանգ ունի: Բայց ի՞նչ կհետևի դրան: Եթե հանկարծ Էրդողանը անսա քրիստոնյաների հորդորներին ու թույլատրի պատարագ մատուցել Սուրբ Սոֆիայի տաճարում, ապա դա առնվազն կհուշի, որ Թուրքիան փորձում է մտածել քրիստոնեական աշխարհի հետ հարաբերությունները կարգավորելու հնարավորությունների մասին, մի աշխարհի, որի մասին Էրդողանը բազմիցս արտահայտվել է որպես «քրիստոնեական ակումբ»:
 
Սակայն դա Թուրքիայի նախագահից կպահանջի ոչ միայն անձնական քաջություն, այլև քաղաքական ու հասարակական նոր ուժերի աջակցություն, նոր դաշնակիցների որոնում թե երկրի ներսում, թե դրսում: Սակայն խնդիրն այն է, որ բուն Թուրքիայի ներսում սկսում է ձևավորվել կարծիք, որ Էրդողանը դառնում է ներքին Անատոլիայի գերին: Իսկ դա նշանակում է, որ Սուրբ Սոֆիայի թանգարանը երկրի ու հասարակության այդ հատվածի ճնշման ներքո ավելի շուտ կդառնա մզկիթ, քան եկեղեցի:
 
 
Արփի Սահակյան
Prominent Armenian Statesman Levon Sahakyan Passes Away at 89Ucom’s Unity Packages with the Best Fixed Network in Armenia Get 1% idcoin at TOON EXPO with Idram&IDBankOlympic sport should unite people, not become an arena for political campaigns USD 60 Million: Ameriabank Joins Financing of Firebird’s AI Data Center Construction in ArmeniaStatement by Archbishop Bagrat Galstanyan Financial Literacy Course at YSU: Idram and IDBankAmeriabank named the Best Bank in Armenia for 2026 by Global Finance magazine IDBank warns about scams disguised as remote workAraratBank Donates Proceeds from "Armenian Legends and Poems" to the City of Smile Foundation The Power of One Dram Joins the Final Phase of the Symphonic Forest ProjectIdram&IDBank’s Special Offer at Dalma Garden MallUcom’s Management Team Marks International Client’s Day with Subscribers IDBank and Idram Continue Cooperation with the “ZARK” Educational FoundationIDBank issued the 2nd and 3rd tranches of bonds of 2026Ucom Issues Warning on New Wave of Phone Scams IDBank Launches Special Campaign for SWIFT TransfersConverse Bank shares its capital market expertise at the IV Conference Capital Markets ArmeniaUcom’s Level Up+ Packages with the Fastest Mobile Internet in Armenia The Badalyan Brothers Group of Companies Paid about 33.2 Billion AMD in Taxes and Duties to the State in 2025IDBank Announces the Launch of the IDDistributor Financial ToolSafe Workplace as a Guarantee of DevelopmentSpring Promotion at Megamall from Idram&IDBank“We want to buy your item, please provide your card details.” IDBank warns about fraud on classified platforms Ucom Fellowship 2025 Concludes as Top Eco-Startups Secure FundingIDBank Goes International: Mher Abrahamyan's Interview with the Los Angeles TimesAraratBank Earns RIA Money Transfer’s Partner of the Year in Armenia for the Seventh Consecutive YearUcom Supports the “DemArDem 2026” Regional Youth Forum ZCMC еstablishes Sustainability, ESG and Risk Committee Parallels Between the “Real Armenia Ideology” and Soviet and Turkish Approaches to the Diaspora New Offer - Up to AMD 5 Million - Consolidate your Loans and Switch to AraratBankNew Promotion at Yerevan Mall Ahead of March 8: Idram&IDBankUBPay and MoneyTO Launch Money Transfers from Armenia to the UK In Celebration of the Spring Holidays Ucom Offers Unity Packages on Special Terms Ameriabank Becomes the First Armenian Company in the List of the 100 Largest Companies on the London Stock Exchange as a Member of Lion Finance GroupIDBank Expands Travel Benefits of Premium CardsFree Calls and SMS Messages from Ucom for Subscribers in the Middle EastLove Is… Card by Unibank – An Iconic Design and a Romantic Trip for Two to Paris Customer Appreciation Day at IDBank’s Echmiadzin BranchUcom Fellowship Incubation Program Participants Visit Ucom Individuals and businesses, near and far, all welcomeTrust and reach across the globeChoosing the Best Gifts for March 8 and Paying with the Idram&IDBank AppUcom Spring Offer: HONOR X7d 5G Smartphone and Valuable GiftsAraratBank: Update+ - New Loan Offer with 2% Cashback “My phone rang…”: IDBank warns about a rise in fraud using the “call from the bank” scheme.Ucom Is Recognized as Armenia’s No. 1 Operator for the Fastest Mobile Internet and the Best Fixed Network Unibank’s perpetual bonds have been listed on the Armenia Securities Exchange Armenian Company E-auto to Officially Represent HONGQI Vehicles in Georgia2% Cashback on Payments Made with AraratBank Arca Cards