Ընդդիմությունը միավորվում է գոյությունը պահպանելու համար

Past.am-ի զրուցակիցն է քաղաքագետ Ստեփան Դանիելյանը.

– Ընդդիմությունը միավորվելու թեմայի շուրջ քննարկումների ակտիվ փուլ է սկսել: Ըստ Ձեզ, դաշինքներ կազմելը պարտադր­վա՞ծ քայլ է:

– Հանրության կողմից կուսակցությունների նկատմամբ կա խորը անվստահություն: Եվ իրենց գոյությունը ինչ–որ կերպ պահպանե­լու և խորհրդարանում մի քանի ձայն ունե­նալու համար այդ կուսակցությունները, ըստ երևույթին, ստիպված են միավորվել: Ընդա­մենը` այդքանը:

– Այսինքն, այդ միավորման հիմքում գա­ղափարական և այլ խորը կատեգորիաներ չփորձե՞նք փնտրել:

– Գաղափարներ փնտրել, իհարկե, պետք չէ, ուղղակի պետք է հետևել, թե ով ինչ   գաղափար է հռչակում: Օրինակ, մի խումբ կու­ սակցություններ աշխարհաքաղաքական օրակարգով են ուզում միավորվել, ինչը չեմ կարծում, թե համոզիչ է, որպեսզի մարդիկ գնան քվեարկեն նրանց օգտին: Ինչ–որ կու­սակցություններ սերնդափոխության խնդիր են դրել, որը նույնպես քաղաքական ծիծաղելի հարցադրում է: Այլ գաղափարներ ես չեմ նկատել:

– Կուսակցություններն այսօր պնդում են, թե հանուն ժողովրդի, նրա հրամայականով պետք է գնալ իշխանափոխության կամ երկրի ինքնիշխանության վերականգն­ման, և դրա համար անհրաժեշտ է կոնսոլի­դացիա, ուժերի համատեղում:

– Գիտեք, կարելի է ասել հանուն ժողովրդի, հանուն մարդկության, հանուն աշխարհի փրկության: Բայց քաղաքականությունը կոնկրետ երևույթ է, և կոնկրետություն է   պահանջում` ա) դու ինչի՞ շուրջ ես միավորվե­լու և գալով` ի՞նչ ես փոխելու, բ) դու ինչպե՞ս ես փոխելու, երբ գոյություն ունեն նման ԸՕ և վարչական նման լծակներ, գ) ինչո՞ւ մինչև հիմա ընտրությունների միջոցով իշ­խանափոխություն չի եղել և դու ինչպե՞ս ես կարողանալու, այն է` ի՞նչն է փոխվել: Եթե այս հարցերի պատասխանը չկա, նշանակում է` միավորվել–չմիավորվելը զուտ ներխմբակա­յին խնդիրների լուծման, գոյություն պահպա­նելու համար է: Իսկ ընդհանրապես չեմ կար­ ծում, թե լայն հանրության համար այդ խմբա­ վորումների գոյությունը կենսական կամ էլ թե հետաքրքիր լինի:

– Նկատի ունենալով Ձեր ասածը, այդու­ հանդերձ, որքանո՞վ է ռեալ այդ միավորու­մը` հաշվի առնելով ընդդիմադիր ուժերի ամբիցիաները, նրանց տեսակն ու որակը:

– Հնարավոր դաշինքներում տեղերի բաշ­խումը, ամբիցիաները, սեփական ես–ի կարևորումը, մեղմ ասած, իրենց խնդիրն է: Այ­նինչ կան քաղաքակիրթ եղանակներ: Երբ կուսակցությունները կամ դաշինքները գնում են ընտրության, բոլոր կուսակցական­ների, նաև հանրության մասնակցությամբ կազմակերպվում են նախնական ընտրու­թյուններ: Եվ ապագա ընտրողներն ու կու­ սակցականները որոշում են, թե ով որ տե­ղում է լինելու, ով ինչ հեղինակություն ունի: Եվ վստահության առաջին փուլն անցնելուց հետո համապետական ընտրությունների ժամանակ այդ ցուցակները ներկայաց­վում են հանրությանը: Բայց մենք տես­ նում ենք, որ մեզանում ընդդիմադիր ուժերն ու իշխանությունը նույն սկզբունքով են առաջնորդվում` մեկը կամ մի քանիսը որո­շում են, թե ով պետք է լինի ցուցակում, ով որ տեղը պետք է զբաղեցնի:

– Փաստորեն իշխանությունն ու ընդդի­ մությունը կրում են քաղաքական նույն մշա­կույթը:

– Ու դեռ հարց է, թե ով է ավելի վատ մշա­կույթի կրողը:

ԱՐՓԻ ՍԱՀԱԿՅԱՆ