Դոնալդ Թրամփը, Վլադիմիր Պուտինը և Հայաստանը

INTERVIEW 18 November, 2016 19:47

Past.am-ի հյուրն է ՀՅԴ բյուրոյի Հայ դատի գրասենյակի պատասխանատու Կիրո Մանոյանը:

– Պարոն Մանոյան, կարելի՞ է ասել, որ Դոնալդ Թրամփի գալով գործ ենք ունենալու նոր Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների հետ:

– Այո, Ամերիկան նոր կլինի և' որպես հասարակություն, և' որպես պետություն: Հասկանալի է` երբ Թրամփը ստանձնի նախագահի պաշտոնը. նա դեռևս չի ստանձնել: Բայց նոր ասվածը թե որքա՞ն տարբերություն կենթադրի, բանն այդ է: Այսինքն` նա ինչքանո՞վ կմնա հարազատ նախընտրական քարոզարշավի ժամանակ արած հայտարարություններին: Քանզի արդեն իսկ իր նախորդ ասածներից որոշ բաներ սկսել է մեղմել կամ փոխել:

– Իսկ Հանրապետական կուսակցությունը նույն հետաքրքրությունը կդրսևորի՞ արտաքին քաղաքականության ուղղությամբ, ինչպես դեմոկրատներն էին անում: Մասնավորապես Հարավային Կովկասի վերաբերյալ:

– Հանրապետական կուսակցությունն ամբողջությամբ չի ղեկավարելու Թրամփին. այսպես ասենք: Անշուշտ, ազդեցություն կունենա, որովհետև իր թեկնածուն է: Բայց նրանց մոտ համակարգն այնպիսին է, որ կուսակցությունը չի կարող նախագահին ղեկավարել: Հնարավոր է ինչ–ինչ հարցերի շուրջ համաձայնության գան, քանի որ կոնգրեսի երկու պալատներում էլ մեծամասնություն են կազմում:

Նախագահը տակավին չի նշանակել իր ազգային անվտանգության և արտաքին քաղաքականության թիմը, ուստի մի քիչ դժվար է եզրակացնել, թե ինչ ուղղությամբ կգնան: Բայց որ փորձելու է նախկինից տարբեր բաներ անել` միանշանակ է:

– Բանն այն է, որ նախապես Թրամփը Պուտինի հետ բարյացակամ հարաբերությունների հայտ է ներկայացրել: Եթե իրոք լինի Թրամփ–Պուտին քաղցր հարաբերությունը, ապա դա ինչպե՞ս կազդի Հայաստանի վրա:

– Նախ` նայած ի՞նչ նկատի ունենք քաղցր հարաբերություն ասելով: Երկու երկրների միջև լարվածության մեղմացումը կարող է լինել ի նպաստ Հայաստանի շահերի: Որովհետև մեր տարածաշրջանում գերտերությունների հարաբերությունների լարվածության բարձր մակարդակի դեպքում ստիպված կլինենք լինել մեկի հետ` մյուսի դեմ:

Ընտրություններից հետո նրանց հեռախոսազրույցը ընդունված կարգի խախտում էր: Որովհետև առանց անհրաժեշտ կառույցներից զեկուցումներ ստանալու, Պուտինի և այլ երկրների ղեկավարների հետ Թրամփի հեռախոսազրույցների պատճառով անցումային թիմում ընդգրկված երկու բարձրաստիճան պաշտոնյաներ աշխատանքից ազատվել են: Այսինքն` տակավին անորոշությունը շատ է. Թրամփը մինչև նախագահ չդառնա և սեփական աշխատանքային թիմը չունենա, դրանք չի կարելի վերջնական համարել:

– Եթե Թրամփը համաձայնի այն քաղաքականությանը, որը Ռուսաստանն է վարում Հարավային Կովկասում, այսինքն` վերջինը ստանա, այսպես ասած, քարտ–բլանշ և ինչպես ցանկանում է, այնպես լուծի իր հարցերը, դրանից չե՞ն սահմանափակվի մեր երկրի ինքնիշխանության հնարավորությունները, երբ այլևս զրկված կլինենք մանևրելու հնարավորությունից:

– Ճիշտ կլինի, որպեսզի ամեն սցենարի պատրաստ լինենք: Բայց կարծում եմ, որ պետք չէ նախապես նման բաների մասին հրապարակավ խոսել, երբ այդպիսի հայտ տակավին չկա: Դեռևս չգիտենք անգամ, թե հարաբերությունների մեղմացում ասվածն իրականում ի՞նչ կնշանակի, և ինչ չափով դա տեղի կունենա:

Մենք որպես հիմնական հարց կարող ենք միայն ամրագրել, որ մեր տարածաշրջանում գերտերությունների մրցակցությունը հնարավորություն կտա տեղի երկրներին որոշ չափով մանևրել: Նաև տարածաշրջանի ընդհանուր լարվածությունը կփոքրանա: Իսկ թե ինչ տեղի կունենա առաջիկայում, սպասենք «առաջիկային»:

– Եվ մի հարց` քաղաքական բնույթի այս մեր խոսակցությունից դուրս: Որպես մարդ, Դոնալդ Թրամփը ի՞նչ տպավորություն է թողնում Ձեզ վրա` իր էքսցենտրիկ խառնվածքով, կտրուկ որոշումներով…

– Նա, փաստորեն, գործարար մարդ է, քաղաքականությունից կտրված: Նախ ասում էր, որ պետք է Վաշինգտոնը կեղտից մաքրել, բայց ահա ստիպված է Վաշինգտոնի այդ կեղտից ունենալ բազմաթիվ աշխատակիցներ: Համենայն դեպս, նա իր էությամբ նորություն է և նոր իրավիճակ կստեղծի Միացյալ Նահանգների քաղաքական իրականության մեջ:

– Աստված անի, այդ նորությունը բացասական առումով չլինի նաև ողջ աշխարհի համար:

– Հուսանք` չի լինի: Ես չեմ կարծում, որ նա լրիվ անպատասխանատու մարդ է: Բայց որ ունի իր տարօրինակ մոտեցումները` ակնհայտ է: Եթե որպես գործարար նա փորձել է հնարավորինս օգտվել օրենքի սողանցքներից ու խաբել պետությանը, հիմա, երբ արդեն պետության ղեկավարն է, նույնը չի կարող անել: Եթե անի, ապա շատ արագ նախ և առաջ հենց իրենց պետությունը կտուժի:

Գոհար Սարդարյան