Yerevan, 28.February.2026,
00
:
00
BREAKING


Այդ անիծյալ պատմությունը

ANALYSIS
Վերջին մի քանի օրերին Ռուսաստանը երկու բարձր դեմքերի մակարդակով, նախ՝ Լավրովի, ապա՝ Զախարովայի շուրթերով խոսեց Թուրքիայի դերի մասին: Եթե դա պայմանավորված լիներ միայն ռուս-թուրքական վերջին մերձեցման ֆոնով, ապա դա բավականին նորմալ կդիտարկվեր: Հետո շատ տրամաբանական կլիներ, եթե մենք որևէ կերպ չարձագանքեինք երրորդ երկրների միջպետական հարաբերություններին և դրանց զարգացման հեռանկարներին: Սակայն խնդիրն այն է, որ այս երկու պետությունները` Թուրքիան և Ռուսաստանը, ունեն շահեր մի տարածաշրջանում, որտեղ գտնվում է նաև Հայաստանը: Եվ նրանց մերձեցումը ամենատարբեր ասպեկտներում չի կարող չվերաբերել Հայաստանին:
 
Անշուշտ, մենք կարող էինք բոլորովին այլ դիրքերից գնահատել ու մասնակցել այդ հարաբերությունների զարգացմանը, եթե նորմալ արտաքին քաղաքականություն ունենայինք, իսկ արտաքին քաղաքական կուրսի հիմքում դրված չլիներ դաշնակցական սահմանափակ մտածողության պատային իրավիճակները: Բայց մենք այդ ամենը չունենք, ուստի պետք է անդրադառնանաք այն իրականությունից ելնելով, ինչ ունենք հիմա:
 
Ռուսաստանի հայտարարությունները հետաքրքրական էին հատկապես այն ասպեկտում, երբ խնդիրն առնչվում է Արցախյան հիմնահարցին, այսինքն՝ տարածաշրջանային գործընթացներում Թուրքիայի ակտիվացում ասելով ռուսական կողմը հասկանում է նաև այդ պետության ներառումը Ղարաբաղյան հիմնահարցի կարգավորման գործընթացում: Սա առնվազն աբսուրդ է մի քանի կետերից ելնելով, որոնց կանդրադառնանք ստորև: Բնական կլիներ, եթե մեր ԱԳՆ-ն գոնե հայտարարության մակարդակով անդրադառնար այդ հարցին, բայց, ինչպես ասում են, հանգուցյալի հետևից կամ լավն են ասում կամ ոչինչ: Իսկ ինչո՞ւ գոնե այս փուլում Թուրքիան չպետք է մասնակցի այդ գործընթացին:
 
Նախ՝ փաստենք, որ Ռուսաստանի մասնակցությունը որպես միջնորդ կամ հաշտարար, արդեն իսկ միջազգային մի շարք նորմերի խախտում է: Այդ պետությունն ունի սահմաններ համակարտության կողմերից մեկի՝ Ադրբեջանի հետ, և, անկախ հայտարարություններից, շահագրգիռ կողմ է: Մեկ այլ, Հայաստանի հետ սահմաններ և խնդիր ունեցող պետությանը ներառել այս գործընթացում, զուտ իրավական տեսանկյունից ոչ այլ ինչ է, եթե ոչ այդ նորմերի կրկնակի խախտում: Թուրքիան, հաշվի առնելով փակ սահմանները և Ցեղասպանության խնդիրը, աշխարհում ղեկավարում է հակահայկական լոբբինգը: Այս տեսանկյունից, ամենալուսավոր երազում անգամ դժվար է պատկերացնել, որ այդ երկրի արտաքին քաղաքականության պատասխանատուները կարող են չեզոքություն դրսևորել մեկ այլ զգացմունքային հարցում:
 
Մեկ անգամ չէ, որ Թուրքիայի իշխանությունները հայտարարել են ադրբերջանական ղեկավարությանը անվերապահորեն աջակցելու մասին: Ավելին ̀ այդ հայտարարությունները միշտ կրել են շեշտված հակահայկական բնույթ, երբեմն՝ սպառնալիքներով լեցուն, որոնք վերաբերել են Արցախի տարածքները ազատելուն: Այս հիմնավոր փաստարկներից հետո, թերևս տարակուսել կարելի է, թե մեր ռազմավարական դաշնակիցն ինչպես է կարողանում նման «կոպտագույն վրիպում թույլ տալ»: Պարզից էլ պարզ է, որ բանակցող կողմերից մյուսները ̀ Եվրոպան, ի դեմս Ֆրանսիայի, ԱՄՆ-ն և ի վերջո, երևի նաև Հայաստանը, թույլ չեն Թուրքիայի ակտիվ ներգրավումը այս գործընթացին:
 
Ուստի, պետք է միայն ենթադրել, որ ռուսական այս հայտարարությունները ներքին ինչ-որ տարակարծությունների արդյունք են, որոնք առաջ են եկել հայ-ռուսական հարաբերությունների համատեքստում:
 
Հիշելով թուրքերին՝ ռուսները պարզապես թուր են ճոճում մեր գլխին: Թե ինչ հակասություններ են, այս պահին հստակ չենք կարող խոսել: Դրա պատասխանը թերևս ժամանակը կտա: Բայց մեկ այլ հանգամանքի մասին արդեն անցյալ ժամանակով կարող ենք խոսել, որի իրավունքը տալիս է մեզ պատմությունը: Թուրք-ռուսական ցանկացած մերձեցում և ռուսների կողմից թուրքական գործոնի օգտագործումն անդառնալի կորուստներ է պարգևում Հայաստանին և հայերին:
 
Կհաջողվի՞ խուսափել այս անգամ, դժվար է ենթադրել, հատկապես նման դիվանագիտություն ունենալու պարագայում:
 
Վահրամ Թոքմաջյան
 
 Past.am վերլուծաբան
Individuals and businesses, near and far, all welcomeTrust and reach across the globeChoosing the Best Gifts for March 8 and Paying with the Idram&IDBank AppUcom Spring Offer: HONOR X7d 5G Smartphone and Valuable GiftsAraratBank: Update+ - New Loan Offer with 2% Cashback “My phone rang…”: IDBank warns about a rise in fraud using the “call from the bank” scheme.Ucom Is Recognized as Armenia’s No. 1 Operator for the Fastest Mobile Internet and the Best Fixed Network Unibank’s perpetual bonds have been listed on the Armenia Securities Exchange Armenian Company E-auto to Officially Represent HONGQI Vehicles in Georgia2% Cashback on Payments Made with AraratBank Arca CardsOrder an IDBank Arca Classic card and enjoy up to 2% cashbackIDBank has summed up the raffle held within the framework of IDsalary payroll package: 55 lucky winners have received their prizes Ucom and Hero House Yerevan Continue Cooperation KardaLove 5th Anniversary Festival Held under the Title Sponsorship of AraratBankAmeriabank Opens a New Branch in Artashat: Special Offers for New CustomersDangerous Generosity: IDBank Warns of a Rise in Fake Online SurveysJustice Turned Into a Show: The Real Purpose Behind the Case Against Vahe HakobyaIdram, Mediamax and Hayordi Foundation Launch Initiative Ahead of Book Giving DayAraratBank Receives Mastercard “Excellence in Strategic Marketing” AwardIDBank has opened a representative office in Glendale, CaliforniaTeam Holding Announces the Launch of the Second Tranche of Its USD Bond Placement. Underwriter - Freedom Broker ArmeniaUcom Services Can Now Be Paid Via Fast Shift Team and the French University in Armenia Help 120 Students Gain Real-World ExperienceUcom Offers Comprehensive Internal Network (LAN) Building Services for Corporate Clients Unibank Became an A-Level Member of the Armenia British Business Chamber Winter adventures continue at Myler: Idram&IDBankWith the Support of AraratBank, KardaLove 5th Anniversary Festival Returns in a New FormatThe Power of One Dram — to Mathemik NGOIDBank’s Nor Nork branch has reopenedOn the impossibility of making payments via Idram for telecommunication operators’ services and the current situationWhen CSR Becomes a Driving Force for Business Development: Lala Bakhshetsyan Five-Year Partnership Between AraratBank and 4090 Charity Foundation Comes to Successful Close Idram and Weixin Pay (WeChat Pay) Launch Strategic Partnership in ArmeniaThe Winners of the Third Round of the Junius Competition Have Been AnnouncedWhat to gift men on January 28: Idram&IDBankIdram Conducted a Financial Literacy Class for Roboton ParticipantsRegarding Payments for Viva Armenia Services via IdramVahe Hakobyan Is a Political Prisoner: Past.amUp to 2% Cashback with IDBank Mastercard and ARCA CardUp to 2% cashback, free Mastercard and free ArCa card when you join IDSalaryAraratBank Sums Up “You Choose the Destination” Campaign Implemented in Partnership with MastercardBook by March 31 and get 15% off your FINTECH360 ticket Ucom Launches Fixed Network Services in Zovuni The FINTECH360 conference will be held in Yerevan from April 27 to 29 AraratBank Partners as General Sponsor of 4090 Charity Foundation's Five-Year Milestone EventAraratBank Takes the Lead in Brand PR Performance Unforgettable Moments and a Profitable Offer at Myler. Idram&IDBank Idram Summarizes 2025The Power of One Dram Donates 5,788,105 AMD to the City of Smile Charity Foundation Converse Bank Successfully Completes Globbing Bond Placement