Երևան, 09.Սեպտեմբեր.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Սննդակարգ՝ առողջ ատամների համար

ԼԱՅՖ

Shabat.am- ը  գրում է.

Միայն պատկերացրեք, թե ինչքան են մեր ատամներն «աշխատում» ամբողջ կյանքի ընթացքում: Ածխաջրեր, ճարպեր, սպիտակուցներ, վիտամիններ, թթուներ. օրգանիզմին առողջ սնունդ մատակարարելու համար անհրաժեշտ են առողջ ատամներ: Մասնագետները կարծում են, որ ատամների առողջության ամենագլխավոր թշնամին ածխաջրերն են: Դրանք կենսատու էներգիայի աղբյուր են: Ածխաջրերով հարուստ են բոլոր մրգերը, բանջարեղենները, մեղրը, կաթը, հացը, կարտոֆիլը, բրինձը և բոլոր հացահատիկները: Իհարկե, անհնար է զրկել քեզ այս ամենից, ինչպես նաև գեղեցիկ և առողջ ատամներից: Պարզապես պետք է կանոնավոր հետեւել մի քանի խորհուրդների:

Սնվեք կարգավորված: Կերեք ամեն ինչ, բայց քիչ քանակությամբ: Չէ որ օրգանիզմը և ատամները նույնպես ամբողջական սննդի կարիք ունեն: Ձեր սննդակարգում պետք է լինի ինչպես բուսական, այնպես էլ կենդական սնունդ: Սնունդը պետ ք է լավ և երկար ծամել:
Փքաբլիթներ, կեքսեր, տորթեր. այս ամենը կարիեսի հարուցիչներ են, նրանք քայքայում են էմալը: Օրգանիզմի համար օգտակար մրգերը, չրերը, հյութերը դառնում են վտանգավոր շաքարի հետ օգտագործելիս: Դրա համար նախապատվությունը տվեք ելակին, և ոչ թե ելակի ջեմին, բնական հյութին, այլ ոչ թե կոմպոտին, չամիչին,այլ որ թե չամչով շոկոլադին:

Օրվա ընթացքում անընդհատ մի ծամեք: Կրեկերները, չիփսերը, կոնֆետները, որոնք ուղղակի հաճույքի համար եք ուտում, բացառեք: Հաճախակի սնվելը նույնպես բերում է էմալի քայքայման: Թույլ տվեք ատամներին հանգստանալ: Այդ դադարը պետք է լինի 1-2 ժամ:

Ուտելիքները կերեք գոլ վիճակում: Պետք չէ սնվել շատ տաք կամ շատ սառը սնունդով: Հատկապես վտանգավոր են ատամների առողջության համար ջերմաստիճանի կտրուկ փոփոխությունները: Օրինակ’ պաղպաղակը տաք սուրճի հետ շատ համեղ է, բայց վնասակար:

Շատ օգտակար է ատամների համար ամեն անգամ սնվելուց հետո բերանը ողողելը: Ավելի լավ է իհարկե լվանալ ատամները ամեն անգամ սնունդ օգտագործելուց հետո, բայց դա միշտ չէ, որ հնարավոր է:

Ամեն օր կերեք 1-2 հատ հում գազար կամ պինդ խնձոր: Դա մեխանիկորեն ատամների մաքրում կլինի, իսկ լնդերի համար’ մերսում: Կերեք նեխուր, արախիս, բայց ոչ շաքարի կամ աղի հետ:

Եվ ամենակարևորը’ մաքրեք ատամները օրվա ընթացքում ամենաքիչը 2 անգամ: Տարվա մեջ ամենաքիչը երկու անգամ էլ այցելեք ատամնաբույժին, անգամ եթե առողջ են ատամները եւ Ձեզ չեն անհանգստացնում:

Հայաստանցի աշակերտները գրագիտության ցուցանիշներով վերջինն են տարածաշրջանումԹբիլիսյան խճուղում արծիվը խճճվել է բարդու ճյուղերի մեջ. փրկարարները դուրս են բերել թռչունինԼեհաստանն Ուկրաինային կտրամադրի 50 միլիոն եվրոյի ռազմական օգնություն«Կարապետյան» հիմնադրամի աջակցությամբ հայկական «Սաղմոսերգու» և «Գեղարդ» երգչախմբերը Իտալիայում մասնակցեցին բացառիկ հոգևոր և մշակութային ծրագրիՄեկ ու կես ամիս փակ է լինելու Կոմիտասի պողոտա-Դավիթ Անհաղթի փողոց ուղեանցի վերին հատվածըԿիևում սննդամթերքի դեֆիցիտ է. GuardianԱրագածոտնի մարզի Ցամաքասար բնակավայրում փորձարկվելու է էլեկտրաշչակ 14-ամյա դպրոցականը կյանքից հեռացել է ֆիզկուլտուրայի դասի ժամանակՓաշինյանի թիմում կան պատգամավորներ, ովքեր քաղաքական ճնշման տակ ճամբարափոխ կլինեն. Ավետիք ՉալաբյանՏեղի ունեցավ «Գիշատիչների խնջույքը» նոր ֆիլմի պրեմիերան (լուսանկարներ) ԱՄՆ-ի hարվածները իրանական նավերին տանում են էuկալացիայի. Իրանի ԱԳՆ ԵՄ-ն չի հաստատել Հայաստանի համար 2029-ի վիզաների ազատականացման ժամկետը․ ի՞նչ է իրականում ասել ԲրյուսելըԾեծկռտուք՝ Սիրահարների այգում. 40-ամյա ՌԴ քաղաքացին ոտքի վնասվածք է ստացել Իրանը մտադիր է արգելել Հորմուզով անցումն արգելված գոտի մտած նավերին Կուրտուան հեռանում է հավաքականից, բայց խոստանում է վերադառնալ Մեծ մարդկանց կրկնել հնարավոր չէ, բայց հնարավոր է վերադարձնել աշխատանքի մշակույթը․ Մհեր ԱվետիսյանԻշխանություններն ամեն օր գնում են նոր զիջումների, որոնք պարտադրվում են Ալիևի կողմից. Արմեն ՄանվելյանԵրաժիշտ Սինգհին ծեծի են ենթարկել, նրա կյանքը փրկել չի հաջողվելՍիրիայում զինшմթերքի պահեստ է պшյթել․ կան վիրավnրներ ՀՀ քաղաքացիություն ստանալու համար տուրքը կարող է աճել 5 անգամ, իսկ քաղաքացիությունը դադարեցնելու համար՝ 10 անգամ. նախագիծ ՌԴ-ն շարունակում է Ուկրաինայի հետ ռшզմագերիների փոխանակման աշխատանքը․ Պեսկով Ի՞նչ է, ռուսնե՞րն են որոշելու` բազան հանել, թե ոչ, որ այդպես ես ասում. Հրայր ԿամենդատյանՀՀ-ում չինովնիկների գողությունները բարձրացել են միջազգային մակարդակի․ Արշակ Կարապետյան Ֆասթ Բանկի աջակցությամբ վերանորոգվել են Դրամատիկական թատրոնի ենթակառուցվածքներըԴատական համակարգը լուծեք, պաշտոնյաներին կանչեք ու վերջացրեք այս ամենը․ Դավիթ ՂազինյանԳերմանիայում ՀՀ դեսպանությունը հայտարարություն է տարածել Գուտերեշը Իսրայելին կոչ է արել դադարեցնել գործողությունը Լիբանանի հարավում Զելենսկին փորձում է Ռուսաստանի տնտեսական շրջափակում իրականացնել․ Զախարովա ԶՊՄԿ-ում պահպանվում են գեղեցիկ ավանդույթներն ու ձևավորվում նորերըԱշակերտը դպրոցում չի ստանում բավարար կրթություն իրեն լիարժեք մարդ զգալու համար. Ցոլակ ԱկոպյանԿան մարդիկ, ովքեր իրավունք չունեն այցելելու նահատակների շիրիմներին. Մենուա ՍողոմոնյանՕդի ջերմաստիճանը կբարձրանա 7-10 աստիճանով. եղանակի տեսություն ՊԵԿ հիշեցում՝ անկանխիկ վճարումների ընդունման հնարավորության ապահովման մասին ԱՄՆ-ը պետք է ձեռնպահ մնա Չինաստանի հասցեին հնչող կեղծ մեղադրանքներից՝ ԱԲ-ի ամերիկյան տեխնոլոգիաների հափշտակման վերաբերյալ․ ՉԺՀ ԱԳՆ պաշտոնական ներկայացուցիչ Ռազմաբազան հանել, ԵԱՏՄ-ից դուրս գալ․ ո՞րն է Հայաստանի շահը. Էդմոն Մարուքյան Հրազդանի կիրճում՝ ջրատար խողովակում, հայտնաբերվել է տղամարդու մարմին ԱՄՆ զինվորականները nչնչացրել են իրանական հինգ նավթատար լցանավ Նովոռոսիյսկում ԱԹՍ-ների hարվածից հետո խոշոր հրդեհ է բռնկվել․ կան զnhեր և վիրավnրներ Իրանը հարվածներ է հասցրել Հորդանանում ԱՄՆ-ի կողմից օգտագործվող ավիաբազաներին Ռուբեն Վարդանյանի կնոջը սպառնում են ձերբակալել, եթե նա այցելի Բաքու Ամառը վերադառնում է․ Գագիկ Սուրենյանը՝ եղանակի մասինՀայաստանում հոգևոր հայրերին են ճնշում, Բաքվում՝ քրիստոնեական խորհրդանիշներ կրող հայերին. Աբրահամյան Տարադրամի փոխարժեքի փոփոխություն․ արժեքներԼոռու մարզի քրեական ոստիկանները բացահայտել են քրեական ենթամշակույթի դրսևորման նոր դրվագներ Սեպտեմբերի 1-ից դպրոցներում գործում են անվտանգության նոր կանոններ. որո՞նք են դրանք Փաշինյանը մեկնել է Ֆրանսիա․ ինչ է սպասվում Սեպտեմբերի 9-ին, 10-ին և 11-ին գազ չի լինելու․ հասցեներՕդի ջերմաստիճանը կբարձրանա 7-10 աստիճանով․ եղանակն՝ առաջիկա օրերինGoal. ՉԼ-ի ֆավորիտների ցանկըԻնչպե՞ս հաղթել ՔՊ-ին․ 4 ուղղություն, որտեղ իշխանությունն ամենախոցելին է. Հրայր Կամենդատյան