Երևան, 09.Սեպտեմբեր.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Ի՞նչ տեսք ունեին բոլորիս հայտնի գյուղամթերքները մի քանի դար առաջ (լուսանկարներ)

ԼԱՅՖ

Ո՞ւմ մտքով է անցել կիրառել այդ սարսափելի բառակապակցությունը. «Գենետիկորեն մոդիֆիկացված օրգանիզմներ»: Նույնիսկ ամենամոլի որկրամոլը, տեսնելով «ԳՄՕ» հապավումը, կորցնում է ախորժակը՝ որոշելով, որ մրգերի ու բանջարեղենի տեսքով, իրեն են հրամցնում ինչ որ վնասակար մուտանտների:

Իսկ հիմա փորձեք մարսել հետևյալ փաստը. բնության պարգևներից շատերը, այդ թվում նաև ամենալավ հողում աճողները՝ աշխարհի ամենամաքուր անկյուններում, հանդիսանում են «արհեստական» և դա հիանալի է: Եթե դա այդպես չլիներ ու չլինեին սելեկցիոներներն ու գենետիկոսները, ահա թե ինչ «բնական» մթերքներով մենք ստիպված կլինեինք բավարարվել:

Հանելուկ համար 1

2_result

Այսպիսի տեսք ունեին ձմերուկները 350 տարի առաջ. մեծ քանակությամբ սպիտակ միջուկ, որը ուտելու չէ, քիչ քանակությամբ քաղցր կարմիր միջուկ և բամզաթիվ խոշոր կորիզներ: Մի էլ մտածեք, որ այն փչացած է, կամ էլ ջազրկված, կամ էլ խակ: Համենայն դեպս փորձագետների հավաստմամբ դա այդպես չէ:

Ահա նատյուրմորտն ամբողջությամբ: Այն նկարել է իտալացի նկարիչ Ջովաննի Ստանկին՝ 17-րդ դարում:

3_result

Ժամանակակից ձմերուկները շատ ավելի խորշոր են, հյութալի ու կարմիր: Շնորհիվ գենային մոդիֆիկացիայի դրանց սերմերը կարողանում են դիմանալ հա՛մ ցրտին, հա՛մ շոգին ու այժմ դրանք շատ ավելի մանր են, քան նախկինում:

4_result

Իսկ այ առանց սերմերի տեսաները, ինչպես նաև դեղին միջուկով տեսակները, ստացվել են խաչասերման արդյունքում՝ առանց գենային ինժեներիայի օգնությանը դիմելու:

5_result

Հանելուկ համար 2

6_result

Վախենո՞ւմ եք ԳՄՕ-ից, ապա նայեք խնդրեմ այս նկարին: Սա վայրի բանան է. ակնհայտորեն ոչ համեղ, լի խոշոր ու պինդ սերմերով, մարդու համար օգտակար նյութերի մինիմալ քանակությամբ ու հաճախ դժվար մաքրվող կեղևով, որը հանելու դեպքում անգամ քիչ ցանկություն է լինում համտեսել պտուղը:

7_result

Հավատացեք, ավելի լավ է, առանց որևիցե վախ զգալու, վայելել քաղցր ու օգտակար սննդային նյութերով «արհեստական» բանաններ, որոնք շատ են առաջադիմել իրենց «անհաջող» նախնիների համեմատ:

8_result

Ի դեպ, ասեմ իմանաք, որ բանները մեր շուրջը գտնվող ռադիացիայի գլխավոր աղբյուրներից են:

Հանելուկ համար 3

9_result

Պատկերացնո՞ւմ եք, մոտ 500 տարի առաջ գազարները… կապտա-մանուշակագույն էին: Նույնիսկ դեղին, սպիտակ ու կարմիր: Բացի դրանից, դրանք բարակ էին, փափուկ ու ծուռտիկ և հիշեցնում էին արմատներ:

Ձախ կողմում դուք տեսնում եք վայրի արմատապտուղ, իսկ աջում՝ արդեն արհեստականորեն վերականգված մանուշակագույն երանգով գազարի տեսակ է:

10_result

Մեզ համար սովորական նարնջագույն գազարը ի հայտ է եկել միայն 16րդ դարում՝ սկզբում Հյուսիսային Եվրոպայում, հետո նաև Հյուսիսային Ամերիկայում, իսկ 18-րդ դարում այն հասավ արդեն Ճապոնիա: Այժմ գազարն իրենից ներկայացնում է խրթխրթան, հյութեղ ու վիտամիններով հարուստ պտուղ, որն ուրախացնում է մեզ կլոր տարին:

11_result

Գաղտնիք համար 4

12_result

Սա ի դեպ հիանալի փաստարկ է՝ հօգուտ գենային ինժեներիայի: Հազարամյակներ առաջ եգիպտացորենն աճում էր միայն Կենտրոնական Ամերիկայում և ուներ բարակ ու փոքրիկ (մոտ 2սմ) հասկեր, որոնց վրա 5-10 շատ պինդ հատիկներ կային, որոնք գտնվում էին շատ կարծր կաղապարի մեջ, որը պետք էր կոտրել ընկույզի պես, իսկ դրանց համը պարզապես զզվելի էր ու հիշեցնում էր չորացած հում կարտոֆիլի համ:

Այժմ խոշոր քաղցր եգիպտացորեն աճեցնում են ամբողջ աշխարհով, այն հեշտ է մաքրել ու եփել, իսկ յուրաքանչյուր հասկի վրա տասնյակ ու հարյուրավոր հյութեղ ու փափուկ սերմեր են:

13_result

Ընդ որում, հատիկները տարբեր գույների են լինում՝ ստանդարտ ոսկեգույնից մինչև թանաքագույն:

14_result

Գաղտնիք համար 5

15_result

Պատկերացրեք, որ առաջին հայացքից խակ խաղող հիշեցնող այս հատապտուղն իրականում սմբուկներ են, պարզապես վայրի: Դրանց նաև անվանում են «սատանայի թուզ», «թուրքական հատապտուղ», «սմբուկային ոլոռ», կամ էլ՝ «ոլոռային սմբուկ»:

16_result

Թայական, յամայական ու մի շարք այլ խոհանոցներում այն օգտագործում են որպես սնունդ, բայց օրինակ ԱՄՆ-ում էլ այն արգլված է ներկրել, որովհետև դրանց մեջ թունավոր սոլանին նյութ է պարունակվում: Այն մեծ քանակություններով առկա է նաև սովորական սմբուկներում, եթե դրանք չափից դուրս հասած են լինում: Նման պտուղները հաճախ դնում են աղաջրի մեջ, որպեսզ թունավոր նյութերն ու դառնությունը դրանց միջից դուրս գա:

Այսօր բացի դասական մուգ-մանուշակագույն սմբուկներից, վաճառվում են նաև սպիտակ ու կապտավուն, բծավոր, երկար, կլոր ու անգամ «բազմանկյուն»:

17_result

Դրանք բոլորն էլ մոտավորապես նույն համի են ու դրանց մեջ առկա է օգտակար նյութերի գրեթե նույն բաղադրությունը, իսկ տարբերությունը թերևս ձևի ու պատրաստելու համար անհրաժեշտ ժամանակի տարբերություններում: Ի դեպ, սպիտակ սմբուկները երբեք դառը չեն լինում:

18_result

Հանելուկ համար 6

19_result

Եթե դուք ապրեիք հին Չինաստանում, ապա ստիպված կլինեիք կրծել այս մանր խնձողներ հիշեցնող թթու պտուղները ու կերազեիք ինչ որ քաղցր բանի մասին: Ահա թե ինչ տեսք ուներ դեղձն այդ տարիներին:

Ու այսքանն իմանալուց հետո, էլ ինչ որ մեկի մտքով կանցնի՞ հայտարարել, որ «արհեստական» դեղձերն ավելի վատն են, քան «բնականները»:

20_result

Գաղտնիք համար 7

Ահա ևս մի սովորական բանջարեղեն՝ մեր սեղանից, որի բնական տեսքը խիստ անսովոր կարող է թվալ:

21_result

Միայն փորձագետն այս դեղնավուն ծաղիկներում կճանաչի կաղամբը: Փոխարենը, կարող եք համոզվել, թե երբեմն ինչ լավ բան է խառնվել բնության գործերին:

22_result

Ու թող ձեզ չզարմացնի այս կազղամբի հսկայական չափսերը, 3 տարի առաջ այն ճանաչվել էր համաշխարհային ռեկորդակիր՝ Կանադայում անցկացված ֆերմերական ցուցահանդեսի շրջանակներում:

 

Արթիկ-Ալագյազ ավտոճանապարհին ՌԴ պաշտպանության նախարարության «ԿամԱԶ»-ը բախվել է քարերինՀայաստանի ազգային գրադարանում բացվել է սահմանափակ կարողություններ ունեցողների համար ընթերցասրահՄիաժամանակ տուգանվել է վեց ռադիոընկերություն․ ՀՌՀՀՊեսկովը պատասխանել է Փաշինյանի՝ Մոսկվա այցի ժամկետների վերաբերյալ հարցինԲյուրեղավանի ջրում շեղումներ չեն հայտնաբերվել․ Ջրային կոմիտեի նախագահՄխիթարյանը կարող էր փրկել «Ինտերին»․ իտալական մամուլի անդրադարձըՀայաստանցի աշակերտները գրագիտության ցուցանիշներով վերջինն են տարածաշրջանումԹբիլիսյան խճուղում արծիվը խճճվել է բարդու ճյուղերի մեջ. փրկարարները դուրս են բերել թռչունինԼեհաստանն Ուկրաինային կտրամադրի 50 միլիոն եվրոյի ռազմական օգնություն«Կարապետյան» հիմնադրամի աջակցությամբ հայկական «Սաղմոսերգու» և «Գեղարդ» երգչախմբերը Իտալիայում մասնակցեցին բացառիկ հոգևոր և մշակութային ծրագրիՄեկ ու կես ամիս փակ է լինելու Կոմիտասի պողոտա-Դավիթ Անհաղթի փողոց ուղեանցի վերին հատվածըԿիևում սննդամթերքի դեֆիցիտ է. GuardianԱրագածոտնի մարզի Ցամաքասար բնակավայրում փորձարկվելու է էլեկտրաշչակ 14-ամյա դպրոցականը կյանքից հեռացել է ֆիզկուլտուրայի դասի ժամանակՓաշինյանի թիմում կան պատգամավորներ, ովքեր քաղաքական ճնշման տակ ճամբարափոխ կլինեն. Ավետիք ՉալաբյանՏեղի ունեցավ «Գիշատիչների խնջույքը» նոր ֆիլմի պրեմիերան (լուսանկարներ) ԱՄՆ-ի hարվածները իրանական նավերին տանում են էuկալացիայի. Իրանի ԱԳՆ ԵՄ-ն չի հաստատել Հայաստանի համար 2029-ի վիզաների ազատականացման ժամկետը․ ի՞նչ է իրականում ասել ԲրյուսելըԾեծկռտուք՝ Սիրահարների այգում. 40-ամյա ՌԴ քաղաքացին ոտքի վնասվածք է ստացել Իրանը մտադիր է արգելել Հորմուզով անցումն արգելված գոտի մտած նավերին Կուրտուան հեռանում է հավաքականից, բայց խոստանում է վերադառնալ Մեծ մարդկանց կրկնել հնարավոր չէ, բայց հնարավոր է վերադարձնել աշխատանքի մշակույթը․ Մհեր ԱվետիսյանԻշխանություններն ամեն օր գնում են նոր զիջումների, որոնք պարտադրվում են Ալիևի կողմից. Արմեն ՄանվելյանԵրաժիշտ Սինգհին ծեծի են ենթարկել, նրա կյանքը փրկել չի հաջողվելՍիրիայում զինшմթերքի պահեստ է պшյթել․ կան վիրավnրներ ՀՀ քաղաքացիություն ստանալու համար տուրքը կարող է աճել 5 անգամ, իսկ քաղաքացիությունը դադարեցնելու համար՝ 10 անգամ. նախագիծ ՌԴ-ն շարունակում է Ուկրաինայի հետ ռшզմագերիների փոխանակման աշխատանքը․ Պեսկով Ի՞նչ է, ռուսնե՞րն են որոշելու` բազան հանել, թե ոչ, որ այդպես ես ասում. Հրայր ԿամենդատյանՀՀ-ում չինովնիկների գողությունները բարձրացել են միջազգային մակարդակի․ Արշակ Կարապետյան Ֆասթ Բանկի աջակցությամբ վերանորոգվել են Դրամատիկական թատրոնի ենթակառուցվածքներըԴատական համակարգը լուծեք, պաշտոնյաներին կանչեք ու վերջացրեք այս ամենը․ Դավիթ ՂազինյանԳերմանիայում ՀՀ դեսպանությունը հայտարարություն է տարածել Գուտերեշը Իսրայելին կոչ է արել դադարեցնել գործողությունը Լիբանանի հարավում Զելենսկին փորձում է Ռուսաստանի տնտեսական շրջափակում իրականացնել․ Զախարովա ԶՊՄԿ-ում պահպանվում են գեղեցիկ ավանդույթներն ու ձևավորվում նորերըԱշակերտը դպրոցում չի ստանում բավարար կրթություն իրեն լիարժեք մարդ զգալու համար. Ցոլակ ԱկոպյանԿան մարդիկ, ովքեր իրավունք չունեն այցելելու նահատակների շիրիմներին. Մենուա ՍողոմոնյանՕդի ջերմաստիճանը կբարձրանա 7-10 աստիճանով. եղանակի տեսություն ՊԵԿ հիշեցում՝ անկանխիկ վճարումների ընդունման հնարավորության ապահովման մասին ԱՄՆ-ը պետք է ձեռնպահ մնա Չինաստանի հասցեին հնչող կեղծ մեղադրանքներից՝ ԱԲ-ի ամերիկյան տեխնոլոգիաների հափշտակման վերաբերյալ․ ՉԺՀ ԱԳՆ պաշտոնական ներկայացուցիչ Ռազմաբազան հանել, ԵԱՏՄ-ից դուրս գալ․ ո՞րն է Հայաստանի շահը. Էդմոն Մարուքյան Հրազդանի կիրճում՝ ջրատար խողովակում, հայտնաբերվել է տղամարդու մարմին ԱՄՆ զինվորականները nչնչացրել են իրանական հինգ նավթատար լցանավ Նովոռոսիյսկում ԱԹՍ-ների hարվածից հետո խոշոր հրդեհ է բռնկվել․ կան զnhեր և վիրավnրներ Իրանը հարվածներ է հասցրել Հորդանանում ԱՄՆ-ի կողմից օգտագործվող ավիաբազաներին Ռուբեն Վարդանյանի կնոջը սպառնում են ձերբակալել, եթե նա այցելի Բաքու Ամառը վերադառնում է․ Գագիկ Սուրենյանը՝ եղանակի մասինՀայաստանում հոգևոր հայրերին են ճնշում, Բաքվում՝ քրիստոնեական խորհրդանիշներ կրող հայերին. Աբրահամյան Տարադրամի փոխարժեքի փոփոխություն․ արժեքներԼոռու մարզի քրեական ոստիկանները բացահայտել են քրեական ենթամշակույթի դրսևորման նոր դրվագներ