Երևան, 09.Սեպտեմբեր.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Ի՞նչ խաղեր էին խաղում միջնադարում

ԼԱՅՖ

Հնարավորությունները` քիչ, ժամանակը շատ: Միջնադարում մարդիկ ունեին զվարճանալու իրենց տարբերակները: Դինամիկ, կոպիտ, վտանգավոր, երբեմն նաև` մահացու: Այսպիսին էին միջնադարյան զվարճություններն ու խաղերը: Ներկայացնում ենք մի քանիսը:

  • Միջնադարյան ֆուտբոլը կարելի է համարել ռեգբիի նախատիպը: Թիմերի քանակի որևէ սահմանափակում չկար, չկային կանոններ, խաղում էին այնպես, ինչպես ցանկանում էին և ինչպես կարողանում էին: Արդյունքում խաղացողների կեսը մահանում էր դանակի հարվածներից: 15-րդ դարում Էդվարդ 4-րդ թագավորը արգելում է այս դաժան սպորտաձևը:
  • Որսորդությունը միջնադարում արիստոկրատ խավի սիրելի զբաղմունք էր: Լավագույն որսորդներին նույնիսկ պարգևատրում էին և պաշտոնը բարձրացնում: Քիչ չէին դեպքերը, երբ զենքից և ձիուց անտեղյակ սկսնակները պարզապես դառնում էին կենդանիների սնունդ: Ոչ բոլոր մարդիկ կարող էին իրենց թույլ տալ զբաղվել որսորդությամբ: Դա թուլատրվում էր միայն հարուստներին: Հակառակ դեպքում աղքատներին սպասվում էր չափազանց դաժան վախճան: Նրանց հագցնում էին կենդանու մորթի և բաց թողնում շների մեջ:
  • Տաք ապտակներ: Սա միջնադարում ամենամեծ տարածում գտած խաղն էր: Ապաշխարողը աչքերը կապած՝ գլուխը դնում էր խոստովանահոր ծնկներին: Նրան ապտակում էին, իսկ ինքը պետք է գուշակեր ապտակողին: Ճիշտ գուշակելու դեպքում տեղը զիջում էր ապտակողին և այսպես շարունակ: Այնպես որ կապույտ այտերը միջնադարում շատ տարածված էին:
  • Հին Հռոմի գլադիատորների պայքարը միջնադարում վերափոխվել էր ասպետների պայքարի: Հեծյալները գնում էին իրար ընդառաջ և փորձում խլել նիզակը մյուսի ձեռքից: Պայքարն ավարտվում էր նրանցից մեկի մահով: Հաղթողին էլ պարգևատրում էին մյուսի իրերով:
  • Միջնադարում շատ տարածված էր նաև հոկեյը: Այս խաղով, որպես կանոն, նշում էին Նոր տարին: Եղջյուրներից պատրաստում էին չմուշկներ և դուրս գալիս սառած գետի վրա: Այստեղ նույնպես կանոններ չկային և իհարկե՝ չէր հաջողվում առանց վնասվածքների խաղալ:
  • Մուրճի նետումը սկիզբ առավ Շոտլանդիայում, երբ թագավորն արգելեց մարդկանց զենք կրել: Շոտլանդացինններն էլ զենքը փոխարինեցին մուրճով, տղամարդկանց դեպքում`7 կգ, կանանաց դեպքում` 4 կգ: Խաղի սկզբունքը շատ պարզ էր` հաղթում էր նա, ով ավելի հեռու էր նետում մուրճը: Պարզապես մուրճերով զվարճանքն անցկացվում էր մարդաշատ շուկաներում:
  • Կենդանիներին դաժանությունների ենթարկելը միջնադարյան մարդուն շատ էր զվարճացնում: Նախապես արջերին և ցուլերին ինչ-որ բան էին ներարկում, հետո բաց թողնում հարթակ: Կենդանիների արյունոտ պայքարից մի լավ զվարճանալուց հետո, նրանց մորթում և ուտում էին:

 

Վանաձոր, Այրում քաղաքներում, Արարատ բնակավայրում գազանջատումներ կլինենՀայաստանն ու Բելգիան քննարկում են ջրային ոլորտում համագործակցության նոր հնարավորություններըԱրթիկ-Ալագյազ ավտոճանապարհին ՌԴ պաշտպանության նախարարության «ԿամԱԶ»-ը բախվել է քարերինՀայաստանի ազգային գրադարանում բացվել է սահմանափակ կարողություններ ունեցողների համար ընթերցասրահՄիաժամանակ տուգանվել է վեց ռադիոընկերություն․ ՀՌՀՀՊեսկովը պատասխանել է Փաշինյանի՝ Մոսկվա այցի ժամկետների վերաբերյալ հարցինԲյուրեղավանի ջրում շեղումներ չեն հայտնաբերվել․ Ջրային կոմիտեի նախագահՄխիթարյանը կարող էր փրկել «Ինտերին»․ իտալական մամուլի անդրադարձըՀայաստանցի աշակերտները գրագիտության ցուցանիշներով վերջինն են տարածաշրջանումԹբիլիսյան խճուղում արծիվը խճճվել է բարդու ճյուղերի մեջ. փրկարարները դուրս են բերել թռչունինԼեհաստանն Ուկրաինային կտրամադրի 50 միլիոն եվրոյի ռազմական օգնություն«Կարապետյան» հիմնադրամի աջակցությամբ հայկական «Սաղմոսերգու» և «Գեղարդ» երգչախմբերը Իտալիայում մասնակցեցին բացառիկ հոգևոր և մշակութային ծրագրիՄեկ ու կես ամիս փակ է լինելու Կոմիտասի պողոտա-Դավիթ Անհաղթի փողոց ուղեանցի վերին հատվածըԿիևում սննդամթերքի դեֆիցիտ է. GuardianԱրագածոտնի մարզի Ցամաքասար բնակավայրում փորձարկվելու է էլեկտրաշչակ 14-ամյա դպրոցականը կյանքից հեռացել է ֆիզկուլտուրայի դասի ժամանակՓաշինյանի թիմում կան պատգամավորներ, ովքեր քաղաքական ճնշման տակ ճամբարափոխ կլինեն. Ավետիք ՉալաբյանՏեղի ունեցավ «Գիշատիչների խնջույքը» նոր ֆիլմի պրեմիերան (լուսանկարներ) ԱՄՆ-ի hարվածները իրանական նավերին տանում են էuկալացիայի. Իրանի ԱԳՆ ԵՄ-ն չի հաստատել Հայաստանի համար 2029-ի վիզաների ազատականացման ժամկետը․ ի՞նչ է իրականում ասել ԲրյուսելըԾեծկռտուք՝ Սիրահարների այգում. 40-ամյա ՌԴ քաղաքացին ոտքի վնասվածք է ստացել Իրանը մտադիր է արգելել Հորմուզով անցումն արգելված գոտի մտած նավերին Կուրտուան հեռանում է հավաքականից, բայց խոստանում է վերադառնալ Մեծ մարդկանց կրկնել հնարավոր չէ, բայց հնարավոր է վերադարձնել աշխատանքի մշակույթը․ Մհեր ԱվետիսյանԻշխանություններն ամեն օր գնում են նոր զիջումների, որոնք պարտադրվում են Ալիևի կողմից. Արմեն ՄանվելյանԵրաժիշտ Սինգհին ծեծի են ենթարկել, նրա կյանքը փրկել չի հաջողվելՍիրիայում զինшմթերքի պահեստ է պшյթել․ կան վիրավnրներ ՀՀ քաղաքացիություն ստանալու համար տուրքը կարող է աճել 5 անգամ, իսկ քաղաքացիությունը դադարեցնելու համար՝ 10 անգամ. նախագիծ ՌԴ-ն շարունակում է Ուկրաինայի հետ ռшզմագերիների փոխանակման աշխատանքը․ Պեսկով Ի՞նչ է, ռուսնե՞րն են որոշելու` բազան հանել, թե ոչ, որ այդպես ես ասում. Հրայր ԿամենդատյանՀՀ-ում չինովնիկների գողությունները բարձրացել են միջազգային մակարդակի․ Արշակ Կարապետյան Ֆասթ Բանկի աջակցությամբ վերանորոգվել են Դրամատիկական թատրոնի ենթակառուցվածքներըԴատական համակարգը լուծեք, պաշտոնյաներին կանչեք ու վերջացրեք այս ամենը․ Դավիթ ՂազինյանԳերմանիայում ՀՀ դեսպանությունը հայտարարություն է տարածել Գուտերեշը Իսրայելին կոչ է արել դադարեցնել գործողությունը Լիբանանի հարավում Զելենսկին փորձում է Ռուսաստանի տնտեսական շրջափակում իրականացնել․ Զախարովա ԶՊՄԿ-ում պահպանվում են գեղեցիկ ավանդույթներն ու ձևավորվում նորերըԱշակերտը դպրոցում չի ստանում բավարար կրթություն իրեն լիարժեք մարդ զգալու համար. Ցոլակ ԱկոպյանԿան մարդիկ, ովքեր իրավունք չունեն այցելելու նահատակների շիրիմներին. Մենուա ՍողոմոնյանՕդի ջերմաստիճանը կբարձրանա 7-10 աստիճանով. եղանակի տեսություն ՊԵԿ հիշեցում՝ անկանխիկ վճարումների ընդունման հնարավորության ապահովման մասին ԱՄՆ-ը պետք է ձեռնպահ մնա Չինաստանի հասցեին հնչող կեղծ մեղադրանքներից՝ ԱԲ-ի ամերիկյան տեխնոլոգիաների հափշտակման վերաբերյալ․ ՉԺՀ ԱԳՆ պաշտոնական ներկայացուցիչ Ռազմաբազան հանել, ԵԱՏՄ-ից դուրս գալ․ ո՞րն է Հայաստանի շահը. Էդմոն Մարուքյան Հրազդանի կիրճում՝ ջրատար խողովակում, հայտնաբերվել է տղամարդու մարմին ԱՄՆ զինվորականները nչնչացրել են իրանական հինգ նավթատար լցանավ Նովոռոսիյսկում ԱԹՍ-ների hարվածից հետո խոշոր հրդեհ է բռնկվել․ կան զnhեր և վիրավnրներ Իրանը հարվածներ է հասցրել Հորդանանում ԱՄՆ-ի կողմից օգտագործվող ավիաբազաներին Ռուբեն Վարդանյանի կնոջը սպառնում են ձերբակալել, եթե նա այցելի Բաքու Ամառը վերադառնում է․ Գագիկ Սուրենյանը՝ եղանակի մասինՀայաստանում հոգևոր հայրերին են ճնշում, Բաքվում՝ քրիստոնեական խորհրդանիշներ կրող հայերին. Աբրահամյան