Երևան, 20.Մայիս.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Վայրենիները. երեխաներ, որոնց մեծացրել են գայլերը

ԼԱՅՖ

Օքսանա Մալայա, Ուկրաինա, 1991

Գեղեցիկ և միևնույն ժամանակ մտահոգիչ Ջուլիա Ֆուլլերտոն-Բաթթենսի նոր ֆոտոշարքը հեքիաթային է և բեմադրված, սակայն դրանց հետևում թաքնված պատմությունները, ցավոք, իրական են:

«Գոյություն ունի 2 սցենար. Մեկը այն է, երբ երեխան հայտնվում է անտառում և մեծանում այնտեղ, իսկ մյուսնայն է, երբ երեխան մեծանում է տանը, սակայն այնքան արհարմարված և հալածված է, որ իրեն ավելի լավ է զգում կենդանիների շրջապատում, քան մարդկանց»,- պատմում է լուսանկարիչը: Լուսանկարում պատկերված է ուկրաինուհի Օքսանա Մալայան:

Ֆուլլերտոն-Բաթթենի խոսքով՝ Օքսանային գտել են շների հետ ապրելիս 1991 թվականին: Նա ութ տարեկան էր և արդեն վեց տարի էր, ինչ ապրում էր շների հետ: Նրա ծնողները հարբեցողներ էին և մի գիշեր նրան պարզապես թողել էին դրսում: Տաք տեղ գտնելու հույսով 3-ամյա փոքրիկը մտել է ֆերմայի շների բունը, ինչն էլ փրկել է նրա կյանքը: Նա վազում էր շների պես, լեզուն դուրս հանած, բաց բերանով և հաչում էր: Մարդկանց հետ շփում չունենալու պատճառով նա միայն գիտեր «այո» և «ոչ» բառերը: Օքսանան հիմա ապրում է Օդեսայի կլինիկայում, աշխատում է հիվանդանոցի ֆերմայի կենդանիների հետ:

Shamdeo, India, 1972 (Credit: Credit: Julia Fullerton-Batten)

Շամդեո, Հնդկաստան, 1972

«Սա ամենևին էլ Տարզանի պատմությունը չէ»,- ասում էր Ֆուլերտոն-Բաթթենը: «Երեխաները ստիպված էին կռվել կենդանիների հետ սննդի համար. նրանք պետք է սովորեին գոյատևել: Երբ ես կարդացի նրանց պատմությունները, շոկի մեջ էի և սարսափած»,- ասում է նա:

Նրա՝ «Վայրի երեխաներ» կոչվող ծրագրում կա 15 դեպք և բեմադրված լուսանկարներ:
Այս մեկը ներկայացնում է Շամդեոյին, մի տղա, ում գտել էին 1972 թվականին Հնդկաստանում: Նա մոտավորապես չորս տարեկան էր: «Նա խաղում էր գայլերի ձագերի հետ: Նրա մաշկը շատ մուգ էր, ուներ սուր ատամներ, երկար եղունգներ, խճճված մազեր և կոշտ ափեր, արմունկներ և ծնկներ»: Նա երբեք չի խոսել, սակայն կարողացել է ժեստերի լեզվով մի քանի նշան ցույց տալ: Նա մահացել է 1985 թվականին:

Madina, Russia, 2013 (Credit: Credit: Julia Fullerton-Batten)

Մադինա, Ռուսաստան, 2013

Ըստ Ֆուլլերտոն-Բաթթենի` Մադինան ապրում էր շների հետ իր ծնված օրից մինչև 3 տարեկան դառնալը: Նա ուտում էր շների հետ, խաղում նրանց հետ, քնում նրանց հետ, երբ ձմռանը ցուրտ էր լինում: Երբ սոցիալական աշխատողները գտան նրան 2013 թվականին, նա մերկ էր, նման էր չորքոտանի կենդանու և շան նման վնգստում էր: Մադինայի հայրը լքել էր նրան իր ծննդից հետո, իսկ 23-ամյա մայրը հարբեցող էր: Նա հաճախ էր անգիտակցության աստիճան հարբած լինում և անտեսում փոքրիկին՝ նրան թողնելով գետնին՝շների հետ պառկած:» Մադինային վերցրեցին խնամքի տակ: Բժիշկները ստուգեցին փոքրիկին, և, չնայած նրա ապրած «անմարդկային» կյանքին, երեխայի և՛ հոգեկան, և՛ ֆիզիկական վիճակը կարգին էր:

Sujit Kumar, Fiji, 1978 (Credit: Credit: Julia Fullerton-Batten)

Սուջիթ Կումար, Ֆիջի, 1978

«Սուջիթը ութ տարեկան էր, երբ նրան գտան հավաբնում՝ ձեռքերը նրանց նման թափահարելիս»,- պատմում է Ֆուլլերտոն-Բաթթենը:

«Նա փորում էր իր ուտելիքը, կռանում աթոռի վրա, իբր՝ թառել է: Նրա ծնողները փակել էին նրան հավաբնում: Նրա մայրն ինքնասպանություն էր գործել, իսկ հորը սպանել էին: Նրա պապը իր վրա է վերցնում երեխային պահելու պատասխանատվությունը, սակայն նա նույնպես երեխային պահում էր հավաբնում»:

Երեխաների համար մարդկային կյանքին հարմարվելը կարող է այնքան դժվար լինել, որքան կենդանական կյանքին և մարդկանցից հեռու ապրելուն հարմարվելը: «Երբ նրանց գտել էին, մարդիկ ուղղակի շոկի մեջ էին: Նրանց մատերը նման էին ճանկերի, մատները չէին կարողանում նույնիսկ գդալ բռնել: Եվ հանկարծ բոլոր մարդիկ փորձում էին օգնել նրանց ճիշտ նստել և խոսել»,- պատմում է նա:

Սուջիթին հիմա խնամում է Էլիզաբեթ Քլեյթոնը, ով փրկել է երեխային ծեր պապից և տուն տվել:

Ֆուլլերտոն-Բաթթենն ասում է, որ այս վայրի երեխաներն ապացուցում են, որ շատ բան կա թաքնված մեր քաղաքակիրթ հասարակություններում. իրականում քաղաքը կարող է լինել նույնքան անհյուրընկալ, որքան անտառը:

«Ես փորձում էի այս իրական դեպքերը «շահագործելով» իրազեկել հասարակությանը, որ նման դեպքեր դեռ կան մեր հասարակության մեջ»,- պատմում է նա:

Նյութը հրապարակման պատրաստեց Past.am-ը:

Վթար՝ Արարատում, «Opel»-ը հայտնվել է գետում, 4 վիրավnր կաԱՄՆ-ը պարտադրում է միայն իր ատոմային ռեկատորը կառուցել Երեկ Սպիտակում տարեց մարդը խոսում էր իր ցավի մասին, բերանը փակում, տանում են. Էդմոն Մարուքյան Կանանց քաշքշելն ու կեղծ լուրեր տարածելը վախկոտ Փաշինյանի մեթոդներն են. Ուժեղ ՀայաստանՉինաստանը տիեզերական արևային էներգետիկայի ոլորտում բեկումնային հաջողություն է գրանցել Գվարդիոլան արձագանքել է «Արսենալ»-ի չեմպիոնությանը ՈւՂԻՂ.Էդմոն Մարուքյանի և Կարպիս Փաշոյանի փոդքասթը՝ Մարտի 1-ի զոհերի հիշատակին նվիրված հուշարձանի մոտԱյս տղաները կռվել են հայրենիքի համար, վիրավորվել, վերադարձել, բայց չեն կոտրվել. Գագիկ ԾառուկյանՀոգեկան խնդիրներ ունեցող մարդիկ Հայաստանում վարչապետ չեն լինելու. Նարեկ ԿարապետյանՁմերուկի թունավորումից ընտանիքի 4 անդամները մահացել ենԱյսօրվանից դատական հայցեր են ներկայացվելու բոլոր այն ՔՊ-ականների դեմ, որոնք հասցրեցին ապատեղեկատվություն տարածել. Մարիաննա ՂահրամանյանԱսել, թե 1045 թ-ից հետո ՀՀ ներկայիս տարածքում հայերը պետականություն չեն ունեցել, սխալ և հարցը պարզունականացնող մոտեցում է. ԿամենդատյանՏղամարդը սպանել է իր 35-ամյա կնոջըԽոստումներից 8 տարի է անցել. մեզ իրական փոփոխություն է պետք. Ուժեղ ՀայաստանՀայաստանի ներքաղաքական պրոցեսների վրա դրսից միակ ուղիղ ազդեցությունը Ադրբեջանինն է՝ Հայաստանի գործող իշխանության վրա․ Վահե Հովհաննիսյան «Լուսավոր Հայաստան» կուսակցության վարչապետի թեկնածու Էդմոն Մարուքյանը հայտարարել է, որ Ակադեմիական քաղաքի ծրագիրը պետք է չեղարկվիՆարեկ Կարապետյանը միայն ՀՀ քաղաքացի է, տխմար ստերի էջը պետք է փակվի. Վարդևանյան 5,6 մագնիտուդ ուժգնությամբ երկրաշարժ է տեղի ունեցելԹույլ մի՛ տուր, որ Բաքվից տնօրինեն քո՛, քո ընտանիքի և ամբողջ Հայաստանի ապագան․ Արտակ ԶաքարյանՓողոցում կանանց քաշքշող Փաշինյանը հասկացել է, որ իր իրական դեմքը ժողովրդի առաջ բացվել է. Նարեկ Կարապետյան Հայաստանն ունի բոլոր հնարավորությունները՝ արագ գնալու հետպատերազմյան վերականգնման, ազգային վերածննդի ճանապարհով, դառնալու ժամանակակից պետություն. Գագիկ ԾառուկյանՎթար․ ջուր չի լինի մի քանի ժամ Հերթական դատական նիստը տեղի կունենա մայիսի 21-ինԽոստումների ու իրականության միջև՝ Հայաստանի սոցիալական ճգնաժամը Ագարակավան բնակավայրում այրվել է ավտոմեքենա․ տուժածներ չկան «Սատկացնելու եմ»-ը հատում է հանցագործության սահմանագիծը. Ավետիք Չալաբյան Ընտրախախտումների ահազանգերը՝ քարոզարշավի առաջին փուլում Դոլարն էժանացել է, ռուբլին՝ թանկացել․ փոխարժեքն՝ այսօր Շղթայական ավտովթար՝ Շիրակի մարզում․ Գյումրիում բախվել են «BMW»-ն, 3 «Mercedes»-ները և «GAZ 3110»-ը․ կա վիրավորԵս պայմանագրիս ժամկետը երկարաձգել եմ դեռ նախորդ մրցաշրջանում, պարզապես այդ մասին չէր բարձրաձայնվել. Սպերցյան Լիտվայի ԱԳ նախարարը ոգեկոչել է Ցեղասպանության զոհերի հիշատակը 10 օր անհետացած կնոջ դին հայտնաբերվել է բազմոցի մեջ Մայիսի 20-ին, 21-ին, 22-ին, 25-ին, 26-ին և 27-ին հարյուրավոր հասցեներում լույս չի լինելու Էդմոն Մարուքյանի հայտարարությունըՀայաստանի հաջորդ վարչապետ Սամվել Կարապետյանը կվերացնի աղքատությունը, կբարելավի ժողովրդագրական իրավիճակը և կապահովի աշխատատեղեր․ «Ուժեղ Հայաստան»Ի՞նչն է փոխվելու․ Նարեկ ԿարապետյանԿԸՀ-ն` Նարեկ Կարապետյանի ՌԴ քաղաքացի լինելու տեղեկությունների մասին«Դուք իսկապե՞ս Սամվելն եք». ի՞նչ տեղի ունեցավ, երբ փողոցային հարցման մասնակիցները հասկացան, որ խոսում են Հայաստանի հաջորդ վարչապետ Սամվել Կարապետյանի հետԷն մասին, ինչից նախընտրական շրջանում խուսափում են խոսել աղետաբեր իշխանությունները, բայց ինչն անխուսափելի է սրանց վերարտադրվելու դեպքում. Մենուա ՍողոմոնյանԴպրոցաշինության մասին աղաղակող ՔՊ-ն քանի՞ հարյուր դպրոց է փակել. ինչու՞ չեն աղաղակում, որ խոստացած դպրոցների 50%-ն անգամ չի կառուցվել․ Լուիզա ՍարգսյանԵթե Փաշինյանը շարունակի կառավարել, ոչ Ակադեմիական քաղաքն ենք ունենալու, ոչ էլ ԵՊՀ-ն․ Կարպիս ՓաշոյանԵթե Փաշինյանը շարունկաի կառավարել ոչ Ակադեմիական քաղաքն ենք ունենալու, ոչ էլ ԵՊՀ-ն․ Էդմոն ՄարուքյանԻնչ եղանակ է սպասվում առաջիկա օրերին ՆԳՆ-ում ՔՊ նախընտրական շտա՞բ է գործում․ կառույցը ներգրավված է ՔՊ քարոզչությանը«Նոան» գոլառատ խաղում հաղթեց «Արարատին» Շղթայական ավտովթար է տեղի ունեցել, վիրավորների մեջ երեխաներ կան Հայտնի է 2026 թ. II փուլի միասնական քննությունների ժամանակացույցը «Ռեալի» նախագահն արդեն այս ամիս կհայտարարի Մոուրինյոյի վերադարձի մասին Խուզարկություններ են կատարվել մայրաքաղաքի 15 տարբեր հասցեների բնակարաններում. Ոստիկանություն Հայտնի է Վերջին զանգի օրը․ ԿԳՄՍՆ