Երևան, 30.Օգոստոս.2025,
00
:
00
1 $ = 0 ֏, 1 = 0 ֏, 1 = 0 ֏
ՀՐԱՏԱՊ


Վայրենիները. երեխաներ, որոնց մեծացրել են գայլերը

ԼԱՅՖ

Օքսանա Մալայա, Ուկրաինա, 1991

Գեղեցիկ և միևնույն ժամանակ մտահոգիչ Ջուլիա Ֆուլլերտոն-Բաթթենսի նոր ֆոտոշարքը հեքիաթային է և բեմադրված, սակայն դրանց հետևում թաքնված պատմությունները, ցավոք, իրական են:

«Գոյություն ունի 2 սցենար. Մեկը այն է, երբ երեխան հայտնվում է անտառում և մեծանում այնտեղ, իսկ մյուսնայն է, երբ երեխան մեծանում է տանը, սակայն այնքան արհարմարված և հալածված է, որ իրեն ավելի լավ է զգում կենդանիների շրջապատում, քան մարդկանց»,- պատմում է լուսանկարիչը: Լուսանկարում պատկերված է ուկրաինուհի Օքսանա Մալայան:

Ֆուլլերտոն-Բաթթենի խոսքով՝ Օքսանային գտել են շների հետ ապրելիս 1991 թվականին: Նա ութ տարեկան էր և արդեն վեց տարի էր, ինչ ապրում էր շների հետ: Նրա ծնողները հարբեցողներ էին և մի գիշեր նրան պարզապես թողել էին դրսում: Տաք տեղ գտնելու հույսով 3-ամյա փոքրիկը մտել է ֆերմայի շների բունը, ինչն էլ փրկել է նրա կյանքը: Նա վազում էր շների պես, լեզուն դուրս հանած, բաց բերանով և հաչում էր: Մարդկանց հետ շփում չունենալու պատճառով նա միայն գիտեր «այո» և «ոչ» բառերը: Օքսանան հիմա ապրում է Օդեսայի կլինիկայում, աշխատում է հիվանդանոցի ֆերմայի կենդանիների հետ:

Shamdeo, India, 1972 (Credit: Credit: Julia Fullerton-Batten)

Շամդեո, Հնդկաստան, 1972

«Սա ամենևին էլ Տարզանի պատմությունը չէ»,- ասում էր Ֆուլերտոն-Բաթթենը: «Երեխաները ստիպված էին կռվել կենդանիների հետ սննդի համար. նրանք պետք է սովորեին գոյատևել: Երբ ես կարդացի նրանց պատմությունները, շոկի մեջ էի և սարսափած»,- ասում է նա:

Նրա՝ «Վայրի երեխաներ» կոչվող ծրագրում կա 15 դեպք և բեմադրված լուսանկարներ:
Այս մեկը ներկայացնում է Շամդեոյին, մի տղա, ում գտել էին 1972 թվականին Հնդկաստանում: Նա մոտավորապես չորս տարեկան էր: «Նա խաղում էր գայլերի ձագերի հետ: Նրա մաշկը շատ մուգ էր, ուներ սուր ատամներ, երկար եղունգներ, խճճված մազեր և կոշտ ափեր, արմունկներ և ծնկներ»: Նա երբեք չի խոսել, սակայն կարողացել է ժեստերի լեզվով մի քանի նշան ցույց տալ: Նա մահացել է 1985 թվականին:

Madina, Russia, 2013 (Credit: Credit: Julia Fullerton-Batten)

Մադինա, Ռուսաստան, 2013

Ըստ Ֆուլլերտոն-Բաթթենի` Մադինան ապրում էր շների հետ իր ծնված օրից մինչև 3 տարեկան դառնալը: Նա ուտում էր շների հետ, խաղում նրանց հետ, քնում նրանց հետ, երբ ձմռանը ցուրտ էր լինում: Երբ սոցիալական աշխատողները գտան նրան 2013 թվականին, նա մերկ էր, նման էր չորքոտանի կենդանու և շան նման վնգստում էր: Մադինայի հայրը լքել էր նրան իր ծննդից հետո, իսկ 23-ամյա մայրը հարբեցող էր: Նա հաճախ էր անգիտակցության աստիճան հարբած լինում և անտեսում փոքրիկին՝ նրան թողնելով գետնին՝շների հետ պառկած:» Մադինային վերցրեցին խնամքի տակ: Բժիշկները ստուգեցին փոքրիկին, և, չնայած նրա ապրած «անմարդկային» կյանքին, երեխայի և՛ հոգեկան, և՛ ֆիզիկական վիճակը կարգին էր:

Sujit Kumar, Fiji, 1978 (Credit: Credit: Julia Fullerton-Batten)

Սուջիթ Կումար, Ֆիջի, 1978

«Սուջիթը ութ տարեկան էր, երբ նրան գտան հավաբնում՝ ձեռքերը նրանց նման թափահարելիս»,- պատմում է Ֆուլլերտոն-Բաթթենը:

«Նա փորում էր իր ուտելիքը, կռանում աթոռի վրա, իբր՝ թառել է: Նրա ծնողները փակել էին նրան հավաբնում: Նրա մայրն ինքնասպանություն էր գործել, իսկ հորը սպանել էին: Նրա պապը իր վրա է վերցնում երեխային պահելու պատասխանատվությունը, սակայն նա նույնպես երեխային պահում էր հավաբնում»:

Երեխաների համար մարդկային կյանքին հարմարվելը կարող է այնքան դժվար լինել, որքան կենդանական կյանքին և մարդկանցից հեռու ապրելուն հարմարվելը: «Երբ նրանց գտել էին, մարդիկ ուղղակի շոկի մեջ էին: Նրանց մատերը նման էին ճանկերի, մատները չէին կարողանում նույնիսկ գդալ բռնել: Եվ հանկարծ բոլոր մարդիկ փորձում էին օգնել նրանց ճիշտ նստել և խոսել»,- պատմում է նա:

Սուջիթին հիմա խնամում է Էլիզաբեթ Քլեյթոնը, ով փրկել է երեխային ծեր պապից և տուն տվել:

Ֆուլլերտոն-Բաթթենն ասում է, որ այս վայրի երեխաներն ապացուցում են, որ շատ բան կա թաքնված մեր քաղաքակիրթ հասարակություններում. իրականում քաղաքը կարող է լինել նույնքան անհյուրընկալ, որքան անտառը:

«Ես փորձում էի այս իրական դեպքերը «շահագործելով» իրազեկել հասարակությանը, որ նման դեպքեր դեռ կան մեր հասարակության մեջ»,- պատմում է նա:

Նյութը հրապարակման պատրաստեց Past.am-ը:

Միջանցքների ճակատամարտ. ինչո՞վ են զբաղված տարածաշրջանային երկրները. «Փաստ»Սերժ Սարգսյանը Բակո Սահակյանի ծննդյան հոբելյանի առիթով հեռախոսազրույց է ունեցել նրա ընտանիքի անդամների հետ«Զանգեզուրի միջանցք»՝ մեծ աշխարհաքաղաքական թակարդ. «Փաստ»«Իմ ուժը Հովհաննեսն է, հիմա ամեն ինչ անում եմ, որ տղաներս իմ մեջ ուժեղ մամա տեսնեն». սերժանտ Հովհաննես Խաչատրյանն անմահացել է հոկտեմբերի 23-ին Որոտանում. «Փաստ»Ցեղասպանության ուրացման հերթական ակորդները. «Փաստ»Երեկ երեկոյան Արտեմ Երկանյանի հրավերով, տեղի ունեցավ բանավեճ Դանիել Իոնիսյանի և իմ միջև, քաղաքական օրակարգի առավել սուր հարցերի շուրջ. Ավետիք Չալաբյան Ո՞ւմ գլխին են ատրճանակը պահել. Շանտաժով խաղաղությու՞ն Խաղաղություն հաստատելու համար դու ի´նքդ պետք է ուժեղ պետություն լինես. քաղաքացիԻշխանությունները շարունակում են «օդային» փիառը, փորձագետները, նվազագույնը, թերահավատ են. «Փաստ»Տարադրամի փոխարժեքն օգոստոսի 30-ին Եվս մեկ ինքնախոստովանություն. «Փաստ»«Որքան էլ փորձեն ասել՝ հակամարտությունը լուծված է, այդպիսի բան չկա». «Փաստ»Առաջարկվում է էլեկտրամոբիլների ներմուծման համար սահմանված ԱԱՀ արտոնությունը երկարաձգել ևս երկու տարով. «Փաստ»«Մեր ձևով» շարժումը կդառնա իրական այլընտրանք Միլոնավոր դոլարների վնասներ՝ Նիկոլ Փաշինյանի «կախիչ օպերացիայի» արդյունքում. «Փաստ»Ինչո՞ւ է Սահմանադրական դատարանը խուսափում հարցմանը պատասխանելուց. «Փաստ»Ինչպե՞ս է հնարավոր ընդամենը 5-6 տարում շտկել վիճակը. «Փաստ»Ժողովրդավարության վերջնական ապամոնտաժումը Փաշինյանի ձեռամբ. «Փաստ»Ռուսաստանում արգելափակվել են «Սպայկա»-ի բեռնատարները. «Փաստ»Չարենցավանում «Opel»-ը բախվել է արգելապատնեշին Իրանը հրաժարվել է ԵՄ երեք առաջատարների միջուկային համաձայնագրի առաջարկից Պերսեպոլիսում տեղի կունենա Հայաստանի ազգային ֆիլհարմոնիկ նվագախմբի 100-ամյակին նվիրված համերգ Ահազանգ. Իզմիրլյան ԲԿ-ում 33 տարեկան տղա է կյանքից զրկվել. ու՞մ են մեղադրում հարազատներըՇվանիձոր-Նռնաձոր-ՀՀ սահման ավտոճանապարհի շինարարական աշխատանքներով պայմանավորված կատարվելու են պայթեցման աշխատանքներ Հայրենական մեծ պատերազմի վետերան Լաչին Ստեփանյանը․ հերոսական պատմության հետքերով Բաքվում շարունակվում է ապօրինի պահվող հայ գերիների դեմ «դատավարությունը» Ալիևից Բարեկամության շքանշան ստացած Մամեդ Աղաևը կալանավորվեց Պուտինն ու Էրդողանը Չինաստանում կքննարկեն Կովկասում իրավիճակը Հայաստանի ազգային հավաքականի պաշտպան Ստյոպա Մկրտչյանը ոտնաթաթի վնասվածք է ստացել Առեղծվածային մահվան դեպք․ բնակարանում հայտնաբերվել է տղամարդու մարմին․ կասկածյալը դեպքից հետո հատել է ՀՀ սահմանը Թրամփը չեղարկել է ԼԳԲՏ համայնքների և ուկրաինացի նկարչուհիների աջակցության 5 միլիարդ դոլարի փաթեթը. The New York Post Սեպտեմբերի 2-ին, 3-ին, 4-ին գազ չի լինելու Ծառուկյանը չափազանց ամբարտավան է, նա համակրանք չի առաջացնում․ Մոյկանո 6 եվրոպական պետության ԱԳ նախարարները դատապարտել են Գազայում ներկայության մասին Իսրայելի որոշումը Ուկրաինայի նախագահի գրասենյակի ղեկավարը Նյու Յորքում հանդիպել է ԱՄՆ նախագահի հատուկ բանագնացի հետ «Հայաստան-Արցախ» ՀԵՄ «Խաղային լիգա» ֆուտզալի առաջնության մասին հայտարարությունԵգիպտոսի չվերթի ուղևորները սրտխառնոց են զգացել թունավոր գոլորշիների պատճառով․ Ինքնաթիռը արտակարգ վայրէջք է կատարել ԱՄՆ-ն կրճատում է զարգացող երկրներին տրամադրվող օգնությունը Զապորոժիեում պայթյուններ են որոտացել Հազարավոր քաղաքացիներ Ուկրաինա են մեկնում որպես վարձկաններ. Կոլումբիայի ԱԳՆ Առեղծվածային և ողբերգական դեպք․ կամրջի տակ ընկած կնոջ մարմինը հայտնաբերվել է մի քանի կմ հեռավորության վրա Օդի ջերմաստիճանն աստիճանաբար կբարձրանա 2-5 աստիճանով․ ի՞նչ եղանակ սպասել հանգստյան օրերին Իսրայելը Գազայում սպանել է ԻՊ-ի պաղեստինցի առաջնորդին Մահացել է քաղաքագետ Ստանիսլավ Տարասովը Երևանում կկատարվի երթևեկության կազմակերպման փոփոխություն Այգեշատ բնակավայրի կամրջի երթևեկությունը ժամանակավորապես կդադարեցվի «Հայաստանի պատմության» դասագրքում ԿԳՄՍ-ն քաղաքական մեկնաբանությամբ ներկայացրել է Արցախի հայաթափումը ՀՀ վարչական դատարանի որևէ դատավոր բերման չի ենթարկվել և ձերբակալված չէ. ԲԴԽ մամուլի քարտուղարՊուտինն ու Սի Ցզինպինը թեյի շուրջ կզրուցեն Անգլիայի հավաքականի կազմը