Երևան, 11.Հունիս.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Համացանցը կառավարող 10 կազմակերպությունները

ԼԱՅՖ

Blognews.am-ը գրում է.

Համացանցը միլիարդավոր սարքերի ու մարդկանց է միմյանց կապում ստանդարտացված կանոնակարգի միջոցով։ Այն իրենից ներկայացնում է միջցանցային համակարգչային համակարգի հավաքածու, որը տոննաներով տեղեկատվություն է պարունակում և ծածկում է ամբողջ աշխարհը։

Ովքե՞ր են կառավարում համացանցը։ Այս հարցի կարճ պատասխանն է՝ 1. ոչ ոք և 2. բազմաթիվ մարդիկ։

Իրականում համացանցը ոչ ոքի չի պատկանում։ Ոչ մի ընկերություն կամ կառավարություն չի կարող դրա սեփականության պահանջ ներկայացնել։ Ինչևէ, կան կազմակերպություններ, որոնք որոշում են համացանցի «ճարտարապետությունն» ու այն, թե ինչպես է այն աշխատում։ Այս կազմակերպությունները, հնարավոր է, չեն կառավարում ամբողջական համակարգը, սակայն դրանք կարող են ազդել համացանցում ունեցած քո կենսափորձի վրա։

 10  Համաշխարհային սարդոստայնի կոնսորցիում (W3C)

w3c

Համաշխարհային սարդոստայնի կոնսորցիումը հիմնական միջազգային ստանդարտներին համապատասխանող կազմակերպությունն է, որը հիմնադրվել է Թիմ Բերներս-Լիի կողմից։ Այն մի շարք անդամ կազմակերպություններ ունի, որոնց աշխատակազմերն աշխատում են Համաշխարհային սարդոստայնի զարգացման ու կատարելագործման վրա։

Ինչպե՞ս են նրանք ազդում համացանցի վրա

«W3C»-ն արձանագրություններ ու ուղեցույցներ է նախագծում, որոնք համաշխարհային սարդոստայնի համար բաց հարթակ են ապահովում՝ հիմնվելով հասանելիության, միջազգայնացման ու համացանցի բջջային լուծումների վրա։ Նրանք նաև ներգրավված են կրթության ու տեղեկատվության հասանելիության, համակարգչային ծրագրերի նախագծերի իրականացման աշխատանքներում, ինչպես նաև ծառայում են որպես համաշխարհային սարդոստայնի մասին քննարկման բաց հարթակ։

 9  Ստանդարտացման պահպանման գործակալության միջազգային կազմակերպություն (ISO 3166)

ISO 3166

«ISO 3166»-ը զբաղվում է երկրների, կախյալ տարածքների, հատուկ շրջանների ու դրանց հիմնական ենթաբաժանումների (օրինակ նահանգներ) անունների համար կոդերի ստեղծմամբ։ Այն չի որոշում երկրների անունները, քանի որ այս տեղեկատվությունը գալիս է ՄԱԿ-ի աղբյուրներից։ Անուններին համապատասխան կոդերը պարբերաբար թարմացվում են՝ երկրների ու դրանց ենթաբաժանումների անունների փոփոխություններին համապատասխանելու համար։

Ինչպե՞ս է դա ազդում համացանցի վրա

«ISO 3166» ծածկագրերն (տառերի ու թվերի կոմբինացիաներ, որոնք հասկանալի են ամբողջ աշխարհում) օգտագործելը ժամանակ է խնայում ու կանխում համացանցի օգտագործման սխալները։ Օրինակ՝ փոստային ազգային բոլոր կազմակերպությունները փոխանակում են միջազգային փոստը երկրի կոդերին համապատասխան։ 
Համացանցային դոմենների անունների համակարգը կոդեր է օգտագործում դոմենների անունների համար, ինչպես, օրինակ, «am»-ը Հայաստանի համար, «fr»-ն Ֆրանսիայի համար և այլն։

 8  Համացանցային ճարտարապետության խորհուրդ (IAB)

IAB

Համացանցային ճարտարապետության խորհուրդն ընտրվող պաշտոնյաների կառավարակետ է, որը վերահսկում է համացանցի տեխնիկական ու ճարտարագիտական զարգացումը։ Այն առաջին անգամ ստեղծվել է ԱՄՆ պաշտպանության ծրագրերի հետազոտությունների գործակալության կողմից 1979թ․-ին՝ «Համացանցի կարգավորումների կառավարման խորհուրդ» անունով։ 1992թ․-ին այն դարձավ «Համացանցային ճարտարապետության խորհուրդ»՝ ԱՄՆ կառավարության ենթակայության օբյեկտից դառնալով միջազգային հասարակական օբյեկտ։

 7  Համացանցային ճարտարագիտության խորհուրդ (IETF)

Internet Engineering Task Force

Համացանցային ճարտարագիտության խորհուրդը բաց ստանդարտներով կազմակերպություն է, որը հիմնադրվել է 1986թ․-ին և նախագծում ու բարձրացնում է համացանցի չափանիշները։ Նրանց նպատակն է պատշաճ, բարձր որակի տվյալներ տրամադրել, որը կազդի մարդկանց կողմից համացանցի նախագծման, ազդեցության ու կառավարման վրա։

Ինչպե՞ս են դրանք ազդում համացանցի վրա

«IETF»-ը նվիրված է «համացանցի աշխատանքը բարելավելու» գործին։ Եթե համացանցի նախագծողներն ուսանողներ են, ապա «IETF»-ը գործում է որպես ուսուցիչ՝ սովորեցնելով ու ուղղորդելով նրանց, ովքեր ցանկանում են բարելավել համացանցը։ Աշխատանքային խմբերը կազմակերպված են՝ բաժանված լինելով մի քանի ենթախմբերի, որոնք են հավելվածների, տվյալների շահագործման և կառավարման, ենթակառուցվածքների, անվտանգության ենթախմբերը:

 6  Համացանցային հետազոտությունների խորհուրդ (IRTF)

internet research task force

Համացանացային հետազոտությունների խորհուրդը կազմված է մի քանի երկարատև հետազոտությունների իրականացման խմբերից։ Այս խմբերն աշխատում են համացանցային արձանագրությունների, հավելվածների, ճարտարապետության ու տեխնոլոգիաների հետ կապված հետազոտական նախագծերի վրա։

Ինչպե՞ս են նրանք ազդում համացանցի վրա

Ի տարբերություն «IETF»-ի՝ «IRTF»-ը կենտրոնանում է ճարտարագիտության ու ստանդարտացման ավելի երկարատև հետազոտությունների վրա։ «IRTF»-ը ապահովում է համակարգված, պատշաճ, ճարտարապետական առումով կայուն ու ճիշտ ժամանակին արված ներդրումը Համացանցային ճարտարապետության ընդհանուր զարգացման վրա։

 5  Նշանակված անունների և թվերի համացանցային կորպորացիա (ICANN)

ICANN

«ICANN»-ը համակարգում է համացանցային «կոորդինատները» IP հասցեից վեբ հասցե։ Նրանք աշխատում են այն ուղղությամբ, որ կապերի անունները երբեք չկրկնվեն։ Չնայած իրենց ստատուսին՝ որպես շահույթ չհետապնդող կազմակերպություն, 2011թ․-ին այն 100 միլիոն դոլար արժողություն ուներ։

Ինչպե՞ս են նրանք ազդում համացանցի վրա

«ICANN»-ը պատասխանատու է ճանաչողական համակարգերի տվյալների բազայի մեթոդոլոգիայի և պահպանության համար՝ ապահովելով ցանցի անվտանգ ու կայուն աշխատանքը։ Դրա աշխատանքի մեծ մասը կապված է «Դոմենների անունների գլոբալ համակարգի» հետ։ Առանց դրա մենք չէինք իմանա՝ ով կամ որտեղ ենք մենք համացանցում։

 4  Միջազգային հեռահաղորդակցության միություն (ITU)

international telecommunication union

Միջազգային հեռահաղորդակցության միությունը ՄԱԿ-ի գործակալություններից մեկն է, որը հիմնադրվել է 1865թ․-ին։ Այն 3 բաժիններ ունի, որոնցից յուրաքանչյուրը համակարգում է տարբեր ոլորտներ. ռադիոհաղորդակցություն, ստանդարտացում և զարգացում։

Ինչպե՞ս են նրանք ազդում համացանցի վրա

«ITU»-ը պատասխանատու է տեղեկատվության ու հաղորդակցության տեխնոլոգիաների հետ կապված խնդիրների լուծման համար։ Նրանք կոորդինացնում են Երկրի ու տիեզերքի ռադիո հաճախականությունները, աշխատանքներ տանում արբանյակների տեղադրման միջազգային համագործակցության ու հեռահաղորդակցության ենթակառուցվածքների աշխատանքի բարելավման գործում։ Բացի այդ, նրանք միջազգային ցուցահանդեսներ ու ֆորումներ են կազմակերպում՝ գիտելիքների, գաղափարների ու տեխնոլոգիանների փոխանակման ու զարգացման նպատակով։

 3  Համացանցային հասարակություն (ISoc)

internet society

Համացանցային հասարակությունը շահույթ չհետապնդող կազմակերպություն է, որը հիմնադրվել է 1992թ․-ին։ Դրա նպատակն է ընդունելի դարձնել, որ համացանցը բոլորի համար է և աշխատանք տանել այս տեսլականը պահպանելու համար։ Դրան ավելի քան 55,000 մարդ ու 130 կազմակերպություներ են անդամագրված։

Ինչպե՞ս են նրանք ազդում համացանցի վրա

«ISoc»-ն ապահովում է, որպեսզի համացանցը լինի թարմ տեղեկատվությամբ սովորելու հարթակ։ Նրանք իրենց գործունեությունն իրականացնում են 3 հիմնական ոլորտներով. ստանդարտներ, հանրային քաղաքականություն և կրթություն։ Նրանք աշխատում են կառավարությունների, կազմակերպությունների և մասնավոր սեկտորների հետ՝ համացանցային քաղաքականության հիմնական արժեքները պահպանելու համար։ «ISoc»-ը փորձում է պահպանել համացանցային ազնվությունը, օրինակ՝ նրանք փորձում են ապահովել, որ «.org» դոմենն օգտագործվի միայն ոչ կոմերցիոն կազմակերպությունների կողմից։

 2  Համացանցի կառավարման ֆորում (IGF)

IGF

Համացանցային կառավարման ֆորումը համախմբում է շահագրգիռ անձանց համացանցային կառավարման քննարկման համար՝ անկախ նրանից՝ նրանք մասնավոր հատված, կառավարություն, թե քաղաքացիական հասարակություն են ներկայացնում։

Ինչպե՞ս է դա ազդում համացանցի վրա

Տարբեր սեմինարներ, կենտրոնացված քննարկումներ, ֆորումներ, դինամիկ կոալիցիոն հանդիպումներ են տեղի ունենում ֆորումի ընթացքում։ Շահառուները քննարկում, փոխանակում ու կիսվում են տեղեկատվությամբ ու փորձով։ Համացանցի կառավարման ֆորումն օգնում է հասկանալ, թե ինչպես կարելի է առավելագույնի հասցնել համացանցի հնարավորություններն ու հաղթահարել խոչընդոտներն ու ռիսկերը, ինչպես նաև լուծումներ գտնել համացանցի սխալ օգտագործման հետ կապված խնդիրները լուծելու նպատակով։ 

 1  Internet service provider (ISP)

ISPs

«ISP»-ը (Համացանցային ծառայություններ մատուցող) կազմակերպություն է, որը համացանցի մուտքի և օգտագործման ծառայություններ է մատուցում։

Կազմակերպության կողմից տրամադրված ծառայությունները ներառում են՝

1. Համացանցային մուտք
2. Համացանցի փոխադրումներ
3. Դոմենների անունների գրանցում
4. Վեբ Հոսթինգ
5. Usenet ծառայություն և այլն։

Անվավեր են ճանաչվել 10/51 ընտրատեղամասի քվեարկության արդյունքները. ԿԸՀ նախագահ Հաղթանակ չի ունեցել ձեր Փաշինյանը․ Նարեկ ԿարապետյանՍկսենք խոշոր դրվագներից․ Գոհար ՄելոյանՋրամատակարարումը կդադարեցվի. հասցեներ Կիևին անհրաժեշտ կլինի ԵՄ թույլտվությունը՝ ԵՄ 90 միլիարդ եվրոյի ֆինանսավորմամբ Patriot հրթիռներ գնելու համար Ռուսաստանը խեցգետնի արտահանումը հասցրել է ռեկորդային մակարդակի Մցխեթա-Ստեփանծմինդա-Լարս ճանապարհին մեծածավալ աշխատանք կկատարվի Կարկուտը շուռ է տվել օրորոցը. ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ Նոր կադրեր Երևան–Սևան ավտոճանապարհին կայծակի հարվածի հետևանքով տեղի ունեցած փլուզումից․ տեսանյութ Մենք պարկեշտությամբ ենք կաշկանդվում, բայց անբարեվարքությանն արձագանքում ենք․ Գոհար Մելոյան«Ռեալը» քննարկում է «Մանչեսթեր Սիթիի» պաշտպաններ Ռուբեն Դիաշի և Մաթեուս Նունեսի ձեռքբերման հարցը 13-ամյա միջազգային վարպետ Սերգեյ Սկլոկին-Բագիյանը լրացրել է իր առաջին գրոսմայստերի նորման Ֆինանսական գրագիտության դասընթաց՝ պատանի շախմատիստների համար. Idram&IDBankTurkish Airlines-ի ինքնաթիռը Սանկտ Պետերբուրգից մեկնել է առանց ուղևորների մի մասի Աղբատար «Կամազ»-ը վրաերթի է ենթարկել հետիոտնին և բախվել թիվ 6 երթուղին սպասարկող ավտոբուսին Երևան-Սևան ավտոճանապարհին՝ Չարենցավանի մոտակայքում, կայծակի հարվшծից կամուրջ է փլnւզվել Ժողովրդական աշխարհազորի տղաները միանում են ստորագրահավաքինՖԻՖԱ-ն հրապարակել է հավաքականների դասակարգման նոր աղյուսակը Հայհիդրոմետի տնօրենը գրում է Ամիօ փաթեթները համալրվել են ևս մեկ առավելությամբԳառնիում «Ford Mustang»-ը բախվել է «Opel»-ին․ «Ford»-ը գլխիվայր շրջվել է Մարտունիում կասեցվել է հացամթերքի արտադրամասի գործունեությունը Յունիբանկն ու Wildberries-ը գործարկել են ապառիկ գնումների ծառայությունԿարևոր արձանագրումներ․ Մարիաննա Ղահրամանյան Արցախցիների ինքնազբաղվածության խթանմանն ուղղված միջոցառումը կտարածվի ևս 200 շահառուի վրա Կոնվերս Բանկի և Mastercard-ի նոր առաջարկը՝ մինչև 10% քեշբեք և 5000 դրամի պրոմոկոդ Yandex Go-ումԸնտրությունների արդյունքները վերանայելու պահանջ․ Նարեկ ԿարապետյանԵԱ. Կանանց Հայաստանի Մ-19 հավաքականի մրցակիցները Ռոսսելխոզնադզորը uահմանափակում է Հայաստանից ամբողջ ենթակարանտինային արտադրանքի ներկրումը Հյուսիսային Իռլանդիայում հակամիգրացիոն բողոքի ակցիաների երկրորդ գիշերն ավարտվել է բախումներով Թեհրանի վրա ԱՄՆ-ի կողմից իրականացված հարձակումների հետևանքով երեք մարդ վիրավորվել է Կոտայքի մարզի Մարմարիկ բնակավայրում վերագործարկվել է լուսանկարահանող տեխնիկական միջոց ԱԱ-2026. առաջին տուրի հանդիպումների խաղացանկն ու ժամանակացույցը Վեց ամսով կարգելվի Հայաստանից ցորենի արտահանումը Հորմուզի նեղուցն ամբողջությամբ փակվում է Փաշինյանը պարտվել է՝ չկարողանալով ստանալ ձայների 50%-ը․ Ավետիք ՉալաբյանՆիկոլի հիմնական նպատակը՝ հայի գաղափարախոսությամբ մարդկանց մեկուսացնելն է․ Գառնիկ ԴավթյանՀորմուզի նեղուցն ամբողջությամբ փակվում է ԱՄՆ-ն այս գիշեր շատ nւժգին hարվածներ կհասցնի Իրանին. Թրամփ Մեր պայքարը շարունակվում է և գնալու ենք մինչև վերջ՝ մինչև փոփոխություն՝ մինչև Նիկոլ Փաշինյանի հեռացում․ Անդրանիկ ԳևորգյանՖԻՖԱ-ն հրապարակել է ազգային հավաքականների դասակարգման թարմացված աղյուսակը. Հայաստանը 107-րդ տեղում է Ալիկ Ալեքսանյան մեր պայքարի Ուժեղ ընկեր․ Նարեկ Կարապետյան Այն մասին, որ ինձ կանչել են հարցաքննության հակակոռուպցիոն կոմիտե. Արեգա ՀովսեփյանՏանիքի վրա տեղադրվող արևային վահանակները բազմաթիվ առավելություններով լուծում են Էրդողանը շնորհավորել է Փաշինյանին՝ ընտրություններում հաղթանակի առթիվ Այն, ինչ տեղի ունեցավ հունիսի 7-ին, ո՛չ արդար էր, ո՛չ ժողովրդավարական. Արսեն ԳրիգորյանՀունիսի 10-ին սպա է մաhացել. նախաձեռնվել է քրեական վարույթ «Համահայկական ճակատ»-ը նախաձեռնել է ստորագրահավաք` Ազատության հրապարակում. քաղաքացիները ստորագրում են, որ դեմ են ընտրությունների արդյունքներինԻնքնակործանման տանող ճանապարհը սա է․ իմացիր ավելինՔաջարանում փլուզվել է Ողջի գետի հարակից պատնեշը․ ավտոճանապարհը միակողմանի փակ է