Թուրքիայի և քրդերի միջև թվացյալ խաղաղությունը հօդս ցնդեց

Նախորդ շաբաթ թուրքական ուժերը Սիրիայում «Իսլամական պետություն» խմբավորման և Հյուսիսային Իրաքում քուրդ զինյալների թիրախներին օդային հարվածների զանգվածային հարձակումներ իրականացրեցին:  Երկրով մեկ հակաահաբեկչական գործողություններ ծավալվեցին: Ոստիկանությունը շուրջ 600 մարդ է ձերբակալեց, ներառյալ արտասահմանցիների՝ Թուրքիայում ահաբեկչական խմբերի հետ կապեր ունենալու կասկածանքով:

Ուշագրավն այն էր, որ այս անգամ հարվածներ հասցվեցին ոչ միայն Սիրիայում ԻՊ-ի, այլև՝ Հյուսիսային Իրաքում Քուրդիստանի աշխատավորական կուսակցության (PKK) թիրախներին։ 

Ռազմական  գործողություններին անմիջապես հաջորդեցին  պաշտոնական  հայտարարությունները: Թուրքիայի վարչապետ Ահմեթ Դավութօղլուն հայտարարություն տարածեց, որ Սիրիայում «Իսլամական պետություն» խմբավորման և Հս. Իրաքում քուրդ զինյալների նկատմամբ զանգվածային հարձակումներ իրականացվեցին երկրի անվտանգության նկատառումներից ելնելով:

Դավութօղլուի հայտարարությունից հետո Թուրքիայումարգելված Քուրդիստանի աշխատավորական կուսակցությունը հայտարարեց, որ Անկարայի հետ զինադադարը «կորցրել է իր նշանակությունը» այն բանից հետո, երբ թուրքական ռազմաօդային ուժերը օդային հարվածներ հասցրեցին Հս. Իրաքում գրոհայինների դիրքերի վրա՝ հավելելով, որ Սիրիայիտարածքում «ԻրաքիևԼևանտիիսլամականպետության» դիրքերիուղղությամբ իրականացված  գործողություններից հետոԱնկարայիհետհաշտությանմասինխոսելնանիմաստէ:

Ստեղծված  իրավիճակի  վերաբերյալ հետաքրքրական է նաև միջազգային հանրության  արձագանքը: ԵՄ արտաքին քաղաքականության և անվտանգության հարցերով գերագույն հանձնակատար Ֆեդերիկա Մոգերինին Թուրքիայի ԱԳ նախարար Մևլութ Չավուշօղլուի հետկայացած  հեռախոսազրույցի ժամանակ վերահաստատել է իր աջակցությունն ԻԼԻՊ-ի դեմ պայքարի հարցում: Թուրքիայի կողմից գործադրվող ջանքներին: Միևնույն ժամանակ Մոգերինին ընդգծել է քուրդ ժողովրդի  հետ կարգավորման գործընթացի շարունակության կարևորությունը և կոչ արել պահպանել զինադադարը:

Դավութօղլուի հետ հեռախոսազրույցի ընթացքում Գերմանիայի կանցլեր Անգելա Մերկելը Գերմանիայի աջակցությունը և համերաշխությունն է հայտնել Թուրքիային` ահաբեկչության դեմ պայքարում: Կանցլերը ևս կոչ է արել չդադարեցնել քրդերի հետ հաշտեցման գործընթացը:

ՌԴ նախագահ Վլադիմիր Պուտինը ևս հեռախոսազրույց է ունեցել Էրդողանի հետ: Վերջիններս տեսակետներ են փոխանակել Մերձավոր Արևելքի իրավիճակի,  առաջին հերթին Սիրիայի և Իրաքի վերաբերյալ:

Անտարբեր  չմնած  նաև Հյուսիսիատլանտյան դաշինքը: Թուրքիայի հարցման համաձայն ՆԱՏՕ-ն նախատեսում է հուլիսի 28-ին դեսպանների մակարդակով արտահերթ նիստ գումարել՝ երկրում վերջին իրադարձությունների հետ  կապված:

Իսկ  Թուրքիայի քաղաքացիները  զանգվածային ցույցերի են դուրս եկել` բողոքելով Սիրիայի տարածքում «Իսլամական պետություն» («ԻՊ») խմբավորման և   Քուրդիստանի աշխատավորական կուսակցության (PKK) դեմ իրականացվող ռազմական գործողությունների դեմ: Ոստիկանությունը ջրցան մեքենաներ և արցունքաբեր գազ է կիրառել մայրաքաղաք Անկարայում բողոքի ակցիա իրականացնող բազմության նկատմամբ՝ ցրելով մոտ 1000 ցուցարարի:

Չնայած  այն հանգամանքին, որ Թուրքիայի  իշխանությունների  իրենց  կողմից  իրականացվող  գործողությունները  մենկնաբանում են որպես ազգային անվտագության սպառնալիքների  չեզոքացման քայլ՝ ձգտելով ձևավորելով բուֆերային անվտանգության գոտի, սակայն ուշագրավ է  նաև  հեղինակավոր Economist պարբերականի  վերլուծությունը, ըստ  որի՝  Թուրքիայի  իշխանությունների  նման քայլը  պայմանավորված է  այն  հանգամանքով, որ  վերջին խորհրդարանական  ընտրությունների  ընթացքում իշխող «Արդարություն և  զարգացում» կուսակցությունը կորցրեց  ձայների  մեծամասնությունը, իսկ  քրդական Ժողովրդադեմոկրատական կուսակցությունը՝ HDP, հավաքեց ձայների 10 %, ինչը  հնարավորություն տվեց վերջիններիս  ևս ընդգրկվել  խորհրդարանի  կազմում:

Հավանակությունը, որ նման կերպ իշխող դասակարգը փորձում է ճնշում գործադրել քրդերի  վրա ևս տրամաբանական է, քանի որ միջազգային հանրության համար  վաղուց  արդեն գաղտնիք չէ, որ  Էրդողանի վարչակազմը պատրաստ է  ցանկացած  վայրագության, միայն թե  իշխանությունն իր ձեռքում կենտրոնացված  պահի: 

Նարինե Մեհրաբյան