Երևան, 12.Հունիս.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


5 ցնցող հայտնագործություն, որոնք արվել են երազում

ԼԱՅՖ

Blognews.am-ը գրում է.

Բոլոր մարդիկ էլ երազներ են տեսնում, սակայն գիտնականները հարաբերականորեն քիչ բան գիտեն այս երևույթի մասին: Իհարկե հետազոտությունները թույլ են տվել մի քանի փաստեր ճշտել երազների մասին, օրինակ՝ որ դրանք հիմնականում առաջանում են քնի ժամանակ ուղեղի հարաբերականորեն ակտիվ վիճակում, որ միջինում մարդը գիշերվա ընթացքում երազ է տեսնում 2 ժամ, և որ շատ երազներ արթնանալուն պես մենք մոռանում ենք: Սակայն կարևոր հարցերից մեկն այն է, թե ինչու ենք մենք երազում տեսնում այն, ինչ անում ենք և թե ինչ կարող են մեր երազները պատմել մեր մտածողության մասին, որոնք դեռևս անպատասխան են: Օրինակ ինչու, որոշ դեպքերում քնած ժամանակ մարդը կարող է մտածել այնպես, ինչպես արթուն ժամանակ չի կարող: 
Պարզվում է, որոշ կարևորագույն հայտնագործություններ արվել են հենց երազում: Ահա դրանցից 5-ը:

 5  Կարի մեքենա

Via commons.wikimedia.org

Ամերիկացի գյուտարար Էլաս Հոուն 1846թ.ին հայտնագործեց կարի մեքենան: Ապշեցուցիչ է, սակայն նա այս հրաշալի գաղափարը, որի հիմնական տեխնոլոգիան մինչև այսօր օգտագործվում է ժամանակակից կարի մեքենաների հիմքում, մտածել է երազում: Ավելի կոնկրետ, Հոուն մի գիշեր երազ տեսավ, թե ինչպես է մի դաժան արքայի կողմից հրաման ստանում կարի մեքենա ստեղծել 24 ժամվա ընթացքում, իսկ հրամանը չկատարելու համար, նա մահվան կդատապարտվեր: Երբ նրա ժամանակն արդեն մոտ էր ավարտին, հանկարծ նա նկատեց, թե ինչպես են արքայի զինվորների նիզակների գլխկների հատվածին մոտ անքեր արված: Երբ Հոուլն արթնացավ, նա միանգամից գործի անցավ հաջողությամբ հայտնագործելով կարի մեքենայի իր տարբերակը անցքերով ծարեր ունեցող ասեղների միջոցով:

 4  Հարաբերականության տեսություն

Via en.wikipedia.org

Դեռահաս տարիքում Ալբերտ Էնշտեյնը տարօրինակ երազ տեսավ, որին ի վերջո հաջորդեց նրա կարևորագույն հայտնագործություններից մեկը: Նա իր տեսիլքում էլեկտրական մետաղալարերով ցանկապատի ներսում փակված կովեր էր տեսել, որոնք գլուխները ցանկապատից դուրս էին հանել և արածում էին դրանից դուրս աճած խոտը: Սա Էնշտեյնին հուշել էր այն մասին, որ մետաղալարերում հոսանք չկար: Երբ նա նայել էր դաշտի հակառակ կողմ, նկատել էր, թե ինչպես է ֆերմերը լարերը էներգիայի աղբյուրին միացնում, ինչի արդյունքում կովերը հենց նույն պահին ցնցումից հետ էին ցատկել: Էնշտեյնը ֆերմերի հետ խոսելով նրան ասել էր, թե որքան զարմանալի էր նրա համար տեսնել, թե ինչպես են կովերը միաժամանակ ակնթարթորեն արձագանքում ալիքին, սակայն ի զարմանս նրա, ֆերմերը պնդել է, թե տեսել է, որ կովերը առանձին-առանձին են ցատկել, և որ նրան մոտ կանգնած կովն առաջինն է ցատկել, այնուհետև մյուսը և այդպես շարունակ: Այս երազը ստիպել է Էնշտեյնին հայտնագործել լույսի արագությունը, որը չափազանց արագ է ընթանում, սակայն ոչ անսահման արագ: Ավելին, իր և ֆերմերի ընկալումը ստիպել է Էնշտեյնին հասկանալ, որ ժամանակը հարաբերական է:

 3  Բորի՝ ատոմի մոդելը

Via quantumaniac.com

1922թ.ին դանիացի ֆիզիկոս Նիլս Բորը  Նոբելյան մրցանակ ստացավ ատոմային կառուցվածքի իր հետազոտությունների համար: Զարմանալին այն է, որ ատոմի բնույթը բացահայտվել է Բորին իր երազում: Ավելի կոնկրետ, մի գիշեր  Բորը երազում տեսավ, թե ինչպես են մոլորակները շրջապտույտ կատարում՝  արեգակին նուրբ թելերով կապված վիճակում: Արթնանալով նա հասկացավ, որ կարող է արեգակնային համակարգի կառուցվածքն օգտագործել որպես ատոմի կառուցվածքը հասկանալու ուղեցույց: Նրա հայտնագործությունն անչափ կաևոր էր, քանի որ այն օգնեց ավելի խորությամբ հասկանալ ատոմային ֆիզիկան:

 2  Ինսուլինի օգտագործումը շաքարախտովհիվանդների համար

Օնտարիոյի Լոնդոն քաղաքի Ադելաիդե 442 հասցեում գտվող Բանտինգի տունը  Կանադայի տուրիստական վայրերից է: Այստեղ ժամանակին բնակվում էր Ֆրեդերիկ Բանտինգը՝ գիտնական, ով առաջին է օգտագրծել ինսուլինը, որպես մարդկանց համար դեղորայք: Բանտինգի տան ամենաուշագրավ մասը նրա ննջարանն է, որտեղ նրա մոտ հայտնվել է՝ ինսուլինը շաքարախտով հիվանդների համար օգտագործելու գաղափարը: Ավելի կոնկրետ 1920թ.ի հոկտեմբերի 31-ին Բանթինգը պառկեց քնելու և երազում մի գիտափորձ տեսավ: Երբ նա արթնացավ, իր երազում կատարած գիտափորձն իրականացրեց ու ապացուցեց, որ ինսուլինը  կարող է օգտագործվել շաքարախտը վերահսկելու համար: Հայտնագործությունն ավելի ուշ՝ 1923թ.ին, նրան Նոբելյան մրցանակ բերեց:

 1  Քիմիական տարրերի պարբերական աղյուսակ

Via fameimages.com

Դմիտրի Մենդելեևը համարվում է քիմիական տարրերի պարբերականաության  աղյուսակի հեղինակը: 1860-ականերին Մենդելեևի կողմից արված հայտնագործությունն անչափ կարևոր էր, քանի որ այն ժամանակ քիմիական տարրերի ատոմային զանգվածը ճշգրիտ չափելու համար միջոցներ գոյություն չունեին: Այնպես որ տեսականորեն հնարավոր չէր տարրերն աղյուսակի մեջ դասավորելը: Ինչևէ , Մենդելեևը կարողացավ ճշգրտորեն տեսականորեն նշել, որ որոշ տարրերի ատոմային զանգվածները սխալ էին: Այնուհետև նա պնդեց, որ իրենց ճշգրիտ ատոմային զանգվածին համապատասխան դասավորությամբ տարրերը պարբերական առանձնահատկություն ունենան: Հետաքրքրական է այն փաստը, որ Մենդելևը նշում էր, որ իր գաղափարների վիզուալ պատկերը հայտնվել է նրան՝ առաջընթացի բացակայության պատճառով գործերն ընդատելուց հետո: Ճակատագրի հեգնանքով խորը քնի ժամանակ էր, որ ռուս քիմիկոսը տեսել էր աղյուսակը. «որտեղ բոլոր տարրերը գտնվում էին այնտեղ, որտեղ պետք էր»: Արթնանաուց հետո Մենդելևն անմիջապես նկարել էր աղյուսակն այնպես, ինչպես տեսել էր այն իր երազում: Եվ չնայած ավելի ուշ Մենդելեևը որոշ փոփոխություններ արեց աղյուսակում, նրա երազը համարվում է քիմիական տարրերի ժամանակակից պարբերական աղյուսակի զարգացման համար բեկումնային հայտնագործություն:

Թրամփ. Իրանը պահպանում է իր նախապատերազմյան հրթիռային պաշարների մոտ 20%-ը Անգլիական «Ֆուլհեմը» բանակցություններ է սկսել Մադրիդի «Ռեալի» նախկին գլխավոր մարզիչ Ալվարո Արբելոայի հետ՝ նրան թիմի ղեկին նշանակելու նպատակով Խանութներից գողություն կատարած խումբը հայտնաբերվել է ԿԸՀ-ն՝ անվավեր է ճանաչված քվեարկության արդյունքների մասին Հունիսի 12-ին, 15-ին, 16-ին, 18-ին, 19-ին լույս չի լինելու Հունիսի 12-ին և 15-ին գազ չի լինելու․ հասցեներ Այն, ինչ քիչ առաջ կատարվեց Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովում, ոչ այլ ինչ է, քան դասական այլանդակություն․ Իվետա ՏոնոյանԵրևան–Սևան ճանապարհին կայծակի հետևանքով վնասված կամուրջը կվերանորոգվի կարճ ժամկետում. Խուդաթյան Մեկնարկել է Ֆուտբոլի աշխարհի առաջնության հանդիսավոր բացման պաշտոնական արարողությունը Հորմուզի նեղուցը շարունակում է բաց մնալ տարանցիկ նավարկության համար Անվավեր են ճանաչվել 10/51 ընտրատեղամասի քվեարկության արդյունքները. ԿԸՀ նախագահ Անձրևները կլինեն հորդառատ․ եղանակն՝ առաջիկա օրերին Հաղթանակ չի ունեցել ձեր Փաշինյանը․ Նարեկ ԿարապետյանՍկսենք խոշոր դրվագներից․ Գոհար ՄելոյանՈւժեղ կարկուտ՝ Գավառում, գերհզոր ամպրոպային ամպ՝ Մարտունիում․ Սուրենյանը տեսանյութեր է հրապարակել Հայաստանը կարող է դառնալ մշակույթների միջև երկխոսության կամուրջ. ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ում ՀՀ մշտական ներկայացուցիչ Ջրամատակարարումը կդադարեցվի. հասցեներ Կիևին անհրաժեշտ կլինի ԵՄ թույլտվությունը՝ ԵՄ 90 միլիարդ եվրոյի ֆինանսավորմամբ Patriot հրթիռներ գնելու համար Ռուսաստանը խեցգետնի արտահանումը հասցրել է ռեկորդային մակարդակի Մցխեթա-Ստեփանծմինդա-Լարս ճանապարհին մեծածավալ աշխատանք կկատարվի Կարկուտը շուռ է տվել օրորոցը. ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ Նոր կադրեր Երևան–Սևան ավտոճանապարհին կայծակի հարվածի հետևանքով տեղի ունեցած փլուզումից․ տեսանյութ Մենք պարկեշտությամբ ենք կաշկանդվում, բայց անբարեվարքությանն արձագանքում ենք․ Գոհար Մելոյան«Ռեալը» քննարկում է «Մանչեսթեր Սիթիի» պաշտպաններ Ռուբեն Դիաշի և Մաթեուս Նունեսի ձեռքբերման հարցը 13-ամյա միջազգային վարպետ Սերգեյ Սկլոկին-Բագիյանը լրացրել է իր առաջին գրոսմայստերի նորման Ֆինանսական գրագիտության դասընթաց՝ պատանի շախմատիստների համար. Idram&IDBankTurkish Airlines-ի ինքնաթիռը Սանկտ Պետերբուրգից մեկնել է առանց ուղևորների մի մասի Աղբատար «Կամազ»-ը վրաերթի է ենթարկել հետիոտնին և բախվել թիվ 6 երթուղին սպասարկող ավտոբուսին Երևան-Սևան ավտոճանապարհին՝ Չարենցավանի մոտակայքում, կայծակի հարվшծից կամուրջ է փլnւզվել Ժողովրդական աշխարհազորի տղաները միանում են ստորագրահավաքինՖԻՖԱ-ն հրապարակել է հավաքականների դասակարգման նոր աղյուսակը Հայհիդրոմետի տնօրենը գրում է Ամիօ փաթեթները համալրվել են ևս մեկ առավելությամբԳառնիում «Ford Mustang»-ը բախվել է «Opel»-ին․ «Ford»-ը գլխիվայր շրջվել է Մարտունիում կասեցվել է հացամթերքի արտադրամասի գործունեությունը Յունիբանկն ու Wildberries-ը գործարկել են ապառիկ գնումների ծառայությունԿարևոր արձանագրումներ․ Մարիաննա Ղահրամանյան Արցախցիների ինքնազբաղվածության խթանմանն ուղղված միջոցառումը կտարածվի ևս 200 շահառուի վրա Կոնվերս Բանկի և Mastercard-ի նոր առաջարկը՝ մինչև 10% քեշբեք և 5000 դրամի պրոմոկոդ Yandex Go-ումԸնտրությունների արդյունքները վերանայելու պահանջ․ Նարեկ ԿարապետյանԵԱ. Կանանց Հայաստանի Մ-19 հավաքականի մրցակիցները Ռոսսելխոզնադզորը uահմանափակում է Հայաստանից ամբողջ ենթակարանտինային արտադրանքի ներկրումը Հյուսիսային Իռլանդիայում հակամիգրացիոն բողոքի ակցիաների երկրորդ գիշերն ավարտվել է բախումներով Թեհրանի վրա ԱՄՆ-ի կողմից իրականացված հարձակումների հետևանքով երեք մարդ վիրավորվել է Կոտայքի մարզի Մարմարիկ բնակավայրում վերագործարկվել է լուսանկարահանող տեխնիկական միջոց ԱԱ-2026. առաջին տուրի հանդիպումների խաղացանկն ու ժամանակացույցը Վեց ամսով կարգելվի Հայաստանից ցորենի արտահանումը Հորմուզի նեղուցն ամբողջությամբ փակվում է Փաշինյանը պարտվել է՝ չկարողանալով ստանալ ձայների 50%-ը․ Ավետիք ՉալաբյանՆիկոլի հիմնական նպատակը՝ հայի գաղափարախոսությամբ մարդկանց մեկուսացնելն է․ Գառնիկ Դավթյան