Որտե՞ղ է գտնվում այս հրաշագեղ վայրը․ բացահայտելով Հայաստանը (մաս 1)

Հարցհանգիստը, որը հայտնի է նաև Չովդար անունով, պատմական հայկական բնակավայր է, որը գտնվում է Արցախի պատմական տարածքում՝ ներկայիս Ադրբեջանի վերահսկողության տակ գտնվող շրջաններից մեկում։ Այն դարեր շարունակ եղել է հայկական բնակչությամբ գյուղ և կարևոր դեր է ունեցել տարածաշրջանի հասարակական ու մշակութային կյանքում։

Պատմական աղբյուրները վկայում են, որ Հարցհանգիստը ձևավորվել է միջնադարում և կապված է եղել Արցախի հայկական իշխանական համակարգի ու մելիքությունների հետ։ Գյուղում գործել են հայկական եկեղեցի և գերեզմանոց, որոնք երկար ժամանակ ծառայել են որպես համայնքի հոգևոր ու մշակութային կենտրոններ։ Այս հուշարձանները վկայում են այստեղ հայերի բազմադարյա ներկայության և կազմակերպված համայնքային կյանքի մասին։

Գյուղի բնակիչների հիմնական զբաղմունքը եղել է երկրագործությունն ու անասնապահությունը, զարգացած են եղել նաև տարբեր արհեստներ։ Հարցհանգիստում պահպանվել են հայկական ավանդական կենցաղին բնորոշ սովորույթներ, տոնական ու կրոնական ծեսեր, ինչպես նաև ժողովրդական բանահյուսության տարրեր։ Համայնքը հայտնի է եղել իր համերաշխությամբ, իսկ եկեղեցին կարևոր դեր է ունեցել գյուղացիների առօրյայում։

Խորհրդային տարիներին և հատկապես Արցախյան հակամարտության ընթացքում Հարցհանգիստը, ինչպես բազմաթիվ այլ հայկական բնակավայրեր, ենթարկվել է ժողովրդագրական ու վարչական փոփոխությունների։ Արդյունքում հայկական բնակչությունը ստիպված է եղել լքել գյուղը, և այսօր այն այլևս չի գործում որպես հայկական համայնք։ Այնուամենայնիվ, Հարցհանգիստը շարունակում է մնալ պատմական հիշողության ու մշակութային ժառանգության կարևոր մաս՝ նախկին բնակիչների, նրանց ժառանգների և ընդհանրապես հայկական պատմության մեջ։

Նյութը հրապարակման պատրաստեց Past.am-ը