Երևան, 22.Հոկտեմբեր.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Վերջապես ի՞նչ էր թաքնված կորոնավիրուսի դիմակի տակ․ դիտմամբ ստեղծված վիրո՞ւս, թե՞ բնական աղետ

ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ

Սեղմեք ԱՅՍՏԵՂ, լրացրեք օնլայն հայտը և մոռացեք հոսանքի վարձի մասին 

Կորոնավիրուսի համավարակը փոխեց աշխարհը՝ առողջապահությունից մինչև քաղաքականություն ու տեղեկատվական անվտանգություն։ Տարիներ անց էլ շարունակում է շրջանառվել ամենագլխավոր հարցը՝ արդյոք COVID-19-ը դիտմամբ էր ստեղծվել, թե այն բնական ճանապարհով առաջացած վիրուս էր, որի դեմ մարդկությունը պարզապես պատրաստ չէր պայքարել։

Ինչ է ասում գիտությունը
Գիտական հանրության մեծ մասը համակարծիք է, որ SARS-CoV-2-ը պատկանում է կորոնավիրուսների այն խմբին, որոնք բնականորեն շրջանառվում են կենդանիների շրջանում։ Նախկինում էլ մարդկությունը բախվել է նմանատիպ դեպքերի՝ SARS (2002) և MERS (2012), որոնք նույնպես կենդանուց մարդ փոխանցված վիրուսներ էին։ Վիրուսի գենետիկական կառուցվածքի լայն ուսումնասիրությունները չեն հայտնաբերել այնպիսի հստակ «արհեստական նշաններ», որոնք կվկայեին նպատակային ստեղծման մասին։

Լաբորատոր արտահոսքի վարկածը
Միաժամանակ քննարկվում է նաև լաբորատոր արտահոսքի վարկածը՝ ենթադրելով, որ վիրուսը կարող էր պատահաբար դուրս գալ հետազոտական միջավայրից։ Սակայն մինչ օրս հրապարակված տվյալները չեն տալիս միանշանակ ապացույցներ, որոնք կհաստատեն, որ վիրուսը ստեղծվել կամ փոփոխվել է դիտմամբ՝ որպես կենսաբանական զենք կամ ծրագրված փորձ։

Ինչու են ծագում կասկածներն ու դավադրությունները
Համավարակի սկզբնական փուլում տեղեկատվության պակասը, հակասական հաղորդագրությունները, քաղաքական շահերի բախումը և սոցիալական ցանցերում արագ տարածվող ապատեղեկատվությունը նպաստեցին դավադրական տեսությունների աճին։ Դիմակները, սահմանափակումները և պատվաստումները շատերի համար դարձան ոչ միայն բժշկական, այլև հոգեբանական ու սոցիալական ճնշման խորհրդանիշներ։

Այսօր հասանելի տվյալների հիման վրա չկա ապացույց, որ կորոնավիրուսը դիտմամբ է ստեղծվել։ Ավելի հավանական է համարվում բնական ծագումը՝ հնարավոր միջանկյալ փոխանցմամբ կենդանուց մարդ։ Սակայն համավարակը բացահայտեց մեկ այլ իրականություն՝ որքան խոցելի է մարդկությունը նոր վարակների, տեղեկատվական քաոսի և վստահության ճգնաժամի առաջ։

Կորոնավիրուսի «դիմակի տակ» թաքնված էր ոչ թե գաղտնի ծրագիր, այլ ժամանակակից աշխարհի պատրաստվածության լուրջ փորձություն, որի դասերը դեռ երկար պետք է ուսումնասիրվեն։

Նյութը հրապարակման պատրաստեց Past.am-ը

Հետևեք մեզ՝ այստեղ

Քաղաքական պատանդառություն ու հաշվեհարդար. «Փաստ»Թրամփը հայտարարել է, որ ԱՄՆ-ը չի բանակցում Իրանի հետ Արևմուտքի «կարմիր գծերը» և Փաշինյանի քաղաքական մենաշնորհի վախճանը. «Փաստ»Ըմբոստ «պայքարող տղու» կերպարից մինչև իշխանական հովանոց. Առուշ Առուշանյանի քաղաքական փոշիացումն ու Գորիսի արձագանքը. «Փաստ»«Ժողովրդավարության» կեղծ ֆասադը. ինչպես է իշխանությունը սեփական մեղքը փաթաթում վախեցած հանրության վրա. «Փաստ»«Ում հետ նկարվել ես, թող նա էլ աշխատանք տա». Փաշինյանին են փոխանցվել քաղաքական ազատումների կոնկրետ անուններ. «Փաստ»Կանաչ դահլիճների շքեղությունն ու Շիկահողի լռելյայն էկոցիդը. ի՞նչ է թաքցվում միջազգային ֆորումների ետնաբեմում. «Փաստ»Ի՞նչ եղանակ սպասել հոկտեմբերի 22-ից 26-ինԳազամատակարարման պլանային դադարեցումներ կլինեն Երևանում և մարզերումՌԴ Անվտանգության դաշնային ծառայությունը Գերմանիայի քաղաքացու է ձերբակալելԴուրս եկե՛ք փողոց ու հարցրեք մարդկանց․ իրար հերթ չտալով տեսանյութեր եք հրապարակում՝ չհասկանալով, որ մնացել եք ձեր իսկ կազմակերպած շոուների տակ․ Անդրանիկ ԳևորգյանԻնչպիսի՞ն է էբոլայի ռիսկը Հայաստանի համար․ ԱՆ-ից հայտնում ենԱրտահո՞սք, թե՞ ասեկոսե․ ոչ հավաստի աղբյուրը հայտնել է Ոսկե գնդակի ապագա դափնեկրի անունըՈչ մի դեպքում չպետք է թույլ տանք Փաշինյանին շանտաժի միջոցով նոր Սահմանադրություն ընդունել. Ավետիք ՉալաբյանՏԻՄ ընտրությունների նկատմամբ ապօրինությունները շարունակվում են. Մամիկոն Ասլանյան30 մլն. դոլար թռցնողները կոռուպցիայի մասին են խոսում. Գառնիկ ԴավթյանԿոտայքի մարզի գյուղերից մեկում 13-ամյա տղան հոսանքահարվել է5000 դրամի փոխարեն 20 000 դրամ. ՆԳՆ–ն էլ ավելի կխստացնի տուգանքներըԻրանի գերագույն առաջնորդն ու խորհրդարանի խոսնակը քննարկել են ԱՄՆ-ի և Իսրայելի հետ հակամարտությունըԵրկու դպրոց՝ մեկ կրթահամալիր․ ո՞ր դպրոցներն են միավորվելուՋուր չի լինելու. հասցեներԶելենսկին պատրաստ է ռազմաճակատի գծերի ներկայիս իրավիճակի սառեցմամբ ավարտել պատերազմըՌուսաստանն ու Չինաստանը սկսում են Մարսի հետազոտման համատեղ առաքելությունՀայ բռնցքամարտիկները ևս մեկ մեդալ են ապահովել ԹուրքիայումՔաջարանում բախվել են «Կամազ»-ը և «Kia Forte»․ կա վիրшվորԴուք զիջումների իշխանություն եք, ահա ձեր իրական պատկերը. մենք թույլ չենք տա իշխանությանը հերթական զիջումն անել․ Ուժեղ ՀայաստանՊուտինը, Թրամփը և Ծինփինը հաստատել են եռակողմ հանդիպում անցկացնելու իրենց պատրաստակամության մասին. ՈւշակովՄիակն այս դիմակայության պատմության մեջ․ Ինտերը՝ Մխիթարյանի և Շախտյորի դեմ հատուկ խաղի մասինՍյունիքում բախվել են «Shacman» բեռնատարը և «Opel»-ը․ հայր ու որդի տեղափոխվել են հիվանդանոցԹրամփը հույս ունի խաղաղության համաձայնագրի հասնել Ռուսաստանի և Ուկրաինայի միջև G20 գագաթնաժողովում․ «The Atlantic»Ոչ մի ահավոր բան չի պատահել․ Ռաֆինյան՝ «Բարսելոնայի» պարտության մասինԱրարատ Միրզոյանի համարհիշողության թարմացում. Մարիաննա ՂահրամանյանԵս ուզում եմ, որ ամեն ինչ լավանա․ Արքայազն Հարրին՝ ընտանիքի անդամների հետ հարաբերությունների մասինՓորձում են թույլ չտալ, որ փոփոխությունները հասնեն Ստեփանավան. «Ուժեղ Հայաստան»-ի հայտարարությունըԷկոպարեկները հայտնաբերել են փայտանյութով բեռնված «ԳԱԶ-69» մակնիշի ավտոմեքենաՊուտինը հայտարարել է նոյեմբերին եռակողմ բանակցություններին ՌԴ պատրաստակամության մասին․ Ուշակով Ռուսաստանի դեմ ԵՄ-ի պատժամիջոցները կմնան ուժի մեջ. ֆոն դեր Լայեն Էկոպարեկները հայտնաբերել են փայտանյութով բեռնված «ԳԱԶ-69» մակնիշի ավտոմեքենա Ոսկին էժանացել է․ որքան է մեկ գրամի արժեքը Հույս ունենք առաջընթաց արձանագրել Ադրբեջանի և Հայաստանի հետ սահմանազատման գործընթացում․ Կոբախիձե Կառավարությունը խաղաղության անվան տակ գնում է միակողմանի զիջումների. Իրինա ՅոլյանԴուք Ադրբեջանին զիջում եք Հայաստանի տարածքով անխոչընդոտ ճանապարհ. Տիգրան ԱբրահամյանՇատ տխուր է, որ պարգևատրման ժամանակ հիմնը չհնչեց․ Էլիզաբեթ Աբրահամյան Ինչու՞ մինչև TRIPP նախագծի վավերացման գործընթացը իշխանությունը ամբողջությամբ ՉԻ ասում. Մարիաննա ՂահրամանյանԳազն ու էլեկտրաէներգիան միջանկյալ ծախս են հացամթերքի, ջերմոցային տնտեսությունների, տրանսպորտի, արտադրության և ծառայությունների համար. Հրայր ԿամենդատյանԱմասիայի համայնքային ոստիկանները ապօրինի արդյունահանման դեպք են բացահայտել Ամիօ բանկն ամփոփել է «Քո առաջին քարտը» ակցիանԲաքուն արձագանքել է ադրբեջանցի հովվի՝ Հայաստանի տարածք անցնելու դեպքին․ մանրամասներ Այն մասին, թե ինչու Տիգրանաշենը ենթակա չէ ոչ հանձման, և ոչ էլ փոխանակման որևէ այլ հայկական տարածքի հետ. Ավետիք ՉալաբյանԳավառի ապագան սկսվում է մեր ընտրությունից