Երևան, 31.Հունվար.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Հնագետները բացահայտել են ավելի քան 6 200 տարի առաջ առյուծի հարձակումից հետո ողջ մնացած դեռահասի պատմությունը

ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ

Սեղմեք ԱՅՍՏԵՂ, լրացրեք օնլայն հայտը և մոռացեք հոսանքի վարձի մասին 

Բուլղարիայում հնագետները հայտնաբերել են դեռահասի լավ պահպանված կմախք, որն ապրել է ավելի քան 6 200 տարի առաջ եւ փրկվել է առյուծի հարձակումից, կմախքի վրա երեւում են վնասվածքները, որոնք ակնհայտորեն պատճառվել են խոշոր գիշատչի կողմից: Հայտնագործությունը նկարագրող հոդվածը հրապարակվել է Journal of Archaeological Science: Reports ամսագրում:

Կմախքի մնացորդները հայտնաբերվել են Ստրումա գետի հովտի հին բնակավայրում, որտեղ հնագետներն ուսումնասիրում էին վաղ բրոնզի դարաշրջանի եւ նեոլիթի ժամանակաշրջանների դամբարանները: Կմախքի վերլուծության ընթացքում գիտնականները նկատել են գանգի եւ մարմնի վերին մասի զգալի վնասվածքներ, որոնք համապատասխանում են խոշոր գիշատչի ուժեղ հարվածին կամ կծելուն: Հատկապես նկատելի են գանգի եւ ձախ ձեռքի խոր հետքերը, որոնք հասցվել են այնպիսի ուժով, որ թողել են հստակ կոտրվածքներ եւ խախտումներ ոսկորների վրա:

Այնուամենայնիվ, դատելով ոսկրի ապաքինման նշաններից, երիտասարդն ապրել է շաբաթներ եւ հնարավոր է՝ ամիսներ միջադեպից հետո, բավական երկար ժամանակ, որպեսզի մարմինը մասամբ վերականգնվեր ծանր վնասվածքներից: Սա նշանակում է, որ նա ինչ-որ կերպ կարողացել է աջակցություն ստանալ իր համայնքից, դիմանալ ցավին եւ շարժունակության սահմանափակմանը, ինչպես նաեւ հարմարվել ծանր ֆիզիկական սահմանափակումներին: Նրան, հավանաբար, կերակրել են, խնամել եւ պաշտպանել հետագա վտանգից:

Գիտնականները նշել են, որ նման դեպքերը չափազանց հազվադեպ են. սովորաբար, պալեոլիթի եւ նեոլիթի ժամանակաշրջաններում խոշոր գիշատիչների հարձակումները հանգեցնում էին ակնթարթային մահվան կամ անհամեմատ ավելի քիչ տեսանելի հետքեր էին թողնում: Հենց բուժված վնասվածքներն են ենթադրում, որ համայնքը աջակցություն է ցուցաբերել վիրավոր անհատին, ինչն արտացոլում է ոչ միայն հին հասարակությունների ֆիզիկական, այլեւ սոցիալական բաղադրիչը։

Վնասվածքների վերլուծությունը նաեւ ցույց է տվել, որ հարձակումը պատահական վնասվածքի չէր հանգեցրել, այլ առյուծի հետ ագրեսիվ հանդիպման հետեւանք էր՝ հզոր եւ վտանգավոր գիշատիչ, որն այդ ժամանակ բնակվում էր Բալկաններում եւ լուրջ սպառնալիք էր մարդկանց համար: Այդ կենդանին կարող էր հարձակվել մարդու վրա որսի ժամանակ, կեցավայրի մոտ կամ պատահաբար հանդիպել վայրի տեղանքում:

Հետևեք մեզ՝ այստեղ

ՔՊ-ականները խուճապի մեջ են Սամվել Կարապետյանի տնտեսական ծրագրի պատճառով․ Անդրանիկ ԳևորգյանԽոշոր հրդեհ՝ Երևանում Իրանական քաղաքում պայթյունի հետևանքով վիրավորվել է 14 մարդ, մեկը՝ մահացել Մուշեղ և Վահան Սրբազաններին նույնպես արգելել են լքել ՀՀ տարածքը Մոսկվայում ձերբակալել են միջուկային հարվածներից պաշտպանության բունկերներ ստեղծողին Անգլերենի միասնական քննություններն անցել են խայտառակ պայմաններում. թեստերը եղել են թերի. ահազանգ Ինչ է առաջարկում «Դասավանդի՛ր հանուն Հայաստանի» ծրագիրը երիտասարդներին Հանրապետության բազմաթիվ շրջաններում ձյուն է գալիս Ուժերի հավասարակշռությունը փոխվում է. Իլոն Մասկ Առանց ուժի իրավունքը դատարկ բառ է․ Արմեն ՄանվելյանՇղթայական ավտովթար Երեւան–Սեւան ճանապարհին «ռեԱրմենիա» նորաստեղծ ակադեմիան ներգրավել է 10 մլն ԱՄՆ դոլար ընդհանուր գնահատմամբ ներդրում և սկսում է AI կրթության ու տեխնոլոգիաների արտահանումըՓաշինյանն ասում է ընտրեք ինձ, որ խաղաղությունը երաշխավորված լինի․ Մենուա Սողոմոնյան2005 թվականից գործող Տաշիրի կարի ֆաբրիկան այսօր Լոռու մարզի խոշոր գործատուներից մեկն էԱշխատելու համար մարդկանց արտերկիր մեկնելը լուծում չէ․ «Մեր ձևով»Սուրենն ու Ալենը Աղդամի հարցում 100 տոկոսով ճիշտ էին. Աղդամը հաստատ իրենց հայրենիքն է․ Զաքարյան Սա խաղաղության ու պատերազմի ընտրություն չէ, սա հանձնվելու կամ դիմադրելու հարց է․ Ավետիք ՉալաբյանԱննայի հայրը՝ Արա Մկրտչյանը, արդարացվեց․ թեմային անդրադառնալն այլևս ձեռնտու չէ․ Տիգրան ԱբրահամյանԱրցախը ոչնչացվել է, հերթը Սյունիքինն է․ էթնիկ զտումից՝ հայերի արտամղում. Սուրեն Սուրենյանց (տեսանյութ) Իրանի իշխանությունները պետք են վերանայեն իրենց վարքագիծը, որպեսզի արտաքին ուժերին միջամտելու առիթ չտան. Փեզեշքիան Այսօր դուք Եկեղեցու պառակտման գործին եք միացել, մինչդեռ վերջին մեկ տարվա ընթացքում Ադրբեջանը իրականացրել է տասնյակից ավելի զորավարժություններ. Աննա ՂուկասյանՍպասվում են տեղումներ՝ ձյան և ձնախառն անձրևի տեսքով․ օդի ջերմաստիճանը կբարձրանա Որպես անհետ կորած որոնվող 16-ամյա Լաուրա Խնկիկյանը հայտնաբերվել է Հրազդանում 4 մեքենա է բախվել Անարդար պայմաններ տելեկոմների համար. վճարահաշվարկային ընկերությունները մինչև 400% ավելի բարձր միջնորդավճար են պահանջում Ինչո՞ւ չի կարելի հագուստը չորացնել ռադիատորի վրաՏղամարդը խանդի հողի վրա դանակահարել է մրցակցին և սպանել նրանՌուսաստանի հետ համագործակցության շրջանակներում Հայաստանը և՛ ՌԴ-ից, և՛ ՀԱՊԿ-ից էժան գներով կամ էլ անվճար զենք ենք ձեռք բերել Կլոր սեղան «Ավանդական արժեքները Հայաստանում․ սպառնալիքներ և մարտահրավերներ»Ապահովագրությամբ փոխհատուցվող գումարը լիարժեք բուժմանը չի բավականացնելու․Մենուա ՍողոմոնյանՀայաստանը լրացուցիչ աջակցություն է խնդրում ԵՄ-ից ՔՊ դիսկոտեկի մասնակիցների ցանկը հատուկ բծախնդրությամբ է ընդունվել 0 տոկոս հարկ` փոքր բիզնեսի համար. Ռուբեն Մխիթարյան Առանց ուժի իրավունքը դատարկ բառ է․ Արմեն ՄանվելյանՆոր դավադրություն եկեղեցու և բանակի դեմ Ինչպիսի՞ եղանակ է սպասվում հանրապետությունումԱդրբեջանի հռետորաբանությունն ու գործողությունները հակասում են խաղաղության օրակարգին․ Արեգ ՍավգուլյանԿորուստները ժամանակավոր են, պետք է համախմբվենք․ Գագիկ ՀովհաննիսյանՍամվել Կարապետյանի գլխավորած ուժը իրազեկման արշավ է սկսում Երկու հայ է մնացել Ստեփանակերտում. նրանցից մեկն անհետացել է Ուժեղ Հայաստան լինելու է Սամվել Կարապետյանի հետ. Մարիաննա ՂահրամանյանԱրշակ Կարապետյան. Հայաստանը տոտալիտար դիկտատուրայի է վերածվել Իրո՞ք չեք հասկանում, որ սա Ադրբեջանական գերիշխանության հաստատում է ՀՀ-ի վրա․ Գուրգեն ՎարդանյանԼեգենդար «ցատկոտողը». ի՞նչ էր իրականում իրենից ներկայացնում «Պազիկը». «Փաստ»Քրեական գործեր Եկեղեցու դեմ և քաղբանտարկյալներ. ինչ է կատարվում Հայաստանում. Էդմոն ՄարուքյանԹուրքիայի հետ սահման ենք բացում, բայց մեր տնտեսությունը չենք պաշտպանում. Էդմոն Մարուքյան Արցախի 63/1 հասցեում իր հյուրընկալ դռներն է բացել Դեկորա խանութ-սրահի նոր մասնաճյուղը ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (31 հունվարի). Բազմահազարանոց ցույց Երևանում, մահափորձ քաղաքական գործչի դեմ. «Փաստ»«Հայ Առաքելական Եկեղեցու և Քրիստոնեության պաշտպանության» կոմիտեի կոնֆերանսը՝ Բրատիսլավայում (տեսանյութ) Հաղթանակը հայ ժողովրդինն է լինելու. Հրայր Կամենդատյան