Գրանցվել է պատմության մեջ ամենաերկարատև գամմա-բռնկումը. Յոթ ժամ՝ վայրկյանների փոխարեն
ՀԱՆՐԱՀԱՅՏ ՄՈԼՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐՍեղմեք ԱՅՍՏԵՂ, լրացրեք օնլայն հայտը և մոռացեք հոսանքի վարձի մասին
Չեփել Հիլլի Հյուսիսային Կարոլինայի համալսարանի աստղագետների միջազգային թիմը հայտարարել է դիտարկումների ողջ պատմության ընթացքում ամենաերկարատև գամմա-բռնկման հայտնաբերման մասին. GRB 250702B-ն տևել է գրեթե յոթ ժամ։ Սովորաբար նման պայթյունները տևում են մի քանի վայրկյանից մինչև րոպե, ուստի նոր օբյեկտը գիտնականներին շփոթության մեջ է գցել և ստիպել վերանայել ամենահզոր տիեզերական աղետների մոդելները։ Աշխատանքը հրապարակվել է The Astrophysical Journal Letters ամսագրում։
Յոթ ժամ լույս՝ մահացող գալակտիկայից
Գամմա-բռնկումները էներգիայի կարճատև արտանետումներ են, որոնք հավասար են միլիարդավոր գերնորերի պայթյունին։ Դրանց աղբյուրներն են. գերզանգվածային աստղերի կոլապսը կամ նեյտրոնային աստղերի/սև խոռոչների միաձուլումը։ -ն սկսվել է 2025 թվականի հուլիսի 2-ին և սովորական վայրկյանների կամ րոպեների փոխարեն ճառագայթել է գրեթե յոթ ժամ։
Տիեզերական աստղադիտարանների (Swift, Fermi) կողմից հայտնաբերումից հետո թիմը դիտարկումներ է անցկացրել խոշորագույն ցամաքային աստղադիտակներով և հայտնաբերել մարող լույսը հեռավոր, խիստ փոշոտ գալակտիկայում։ Հենց այնտեղ էլ տեղի է ունեցել պայթյունը։
Հետազոտության առաջատար հեղինակ Ջոնաթան Քարնիի խոսքերով, բռնկումը «չի տեղավորվում գոյություն ունեցող մոդելներից որևէ մեկում»։ Ենթադրությունների թվում են.
- Արտասովոր զանգվածային աստղի կոլապս;
- Էկզոտիկ կոմպակտ օբյեկտների միաձուլում;
- Աստղի ոչնչացում միջանկյալ զանգվածի սև խոռոչի կողմից։
Առայժմ տվյալները բավարար չեն մեկ տարբերակ ընտրելու համար։
Ինչու՞ է սա կարևոր գիտության համար
Նման գերերկար բռնկումները հազվագյուտ հնարավորություն են՝ նայելու ծայրահեղ պայմանների մեջ, որտեղ խտությունը համեմատելի է ատոմի միջուկի հետ, իսկ գրավիտացիան խեղաթյուրում է տարածություն-ժամանակը։ Բացի այդ, գամմա-բռնկումները ծանր տարրեր են տարածում գալակտիկաներում. առանց դրանց չէին լինի մոլորակներն ու, ի վերջո, մենք ինքներս։
-ն արդեն հայտարարվել է նոր չափանիշ. բոլոր ապագա գերերկար բռնկումները կհամեմատվեն հենց դրա հետ, որպեսզի հասկանան, թե արդյոք այն եզակի է, թե բացում է տիեզերական աղետների մի ամբողջ նոր դաս։
Կարճ ասած
2025 թվականի հուլիսի 2-ին գրանցվել է գամմա-բռնկումը, որը տևել է գրեթե յոթ ժամ՝ տասնյակ անգամ ավելի երկար, քան սովորականները։ Այն չի տեղավորվում գոյություն ունեցող մոդելներում և կարող է մատնանշել տիեզերական պայթյունների նոր տեսակ։ Սա հազվագյուտ հնարավորություն է՝ ուսումնասիրելու ծայրահեղ ֆիզիկան և Ծանր տարրերի տարածումը Տիեզերքում։
Հետևեք մեզ՝ այստեղ
Անվտանգ աշխատավայրը որպես զարգացման գրավական
Մեր որոշումները կայացվում են ոչ թե էմոցիաներով, այլ սթափ հաշվարկներով․ Նաիրի Սարգսյան (տեսանյութ)
Մադուրոն պահվում է ԱՄՆ բանտի պատժախցում․ ABC
Մարտուն Գրիգորյանի որդին ևս հաշիվ պահանջեց Վարդան Ղուկասյանի փեսայից
Մեր պահանջն է, որ բոլոր քաղբանտարկյալները լինեն ազատ. Թովմաս Առաքելյան
ԶՊՄԿ-ն արձագանքում է Արամ Սարգսյանի հայտարարությանը
Ես վստահ եմ՝ դատավորները շատ լավ գիտեն, որ Սամվել Կարապետյանը լավից բացի, ոչ մի վատ բան չի արել իր հայրենիքի համար. Անաիս Սարդարյան
Ցանկալի գնումներն՝ առանց երկար սպասելու
Ավերածություններ, կմախքի վերածված շենքեր, ամայացած փողոցներ. ինչ իրավիճակ է Լիբանանում
ANCA-ն տեղեկացնում է, «մեղադրվողները»՝ հերքում. Մի սպառնալիքի հետքերով
Փրկարարները, ջրասուզակները երկու օր է՝ ջրամբարում որոնում են 72–ամյա կնոջը. Բարեկամները այստեղ գտել են նրա գլխարկը
Ազատություն Սամվել Կարապետյանին. Ռուբեն Մխիթարյան
Իշխանության նոր սադրանքը գործի է դրվել
Պատերազմի սկզբից ի վեր Իրանում տեղահանվել է մինչև 3.2 միլիոն մարդ
Թոշակառուները խնայում են լույսն ու գազը՝ կոպեկներ հետ ստանալու համար․ Հրայր Կամենդատյան
Խախտել են մարդկային օրենքները եւ անխուսափելի պատժվելու են. Արմեն Աշոտյան
Դպրոցների փակումը միայն կրթական խնդիր չէ․ Ատոմ Մխիթարյան
Այս իշխանության օրոք Հայաստանը կորցրել է վստահելի դաշնակցի իր հեղինակությունը․ Ավետիք Չալաբյան
ԵՄ-ն չի թաքցնում իր նպատակները Հայաստանում
Իշխանության ձեռքը սեղմողը և նրա հետ համագործակցողը չի կարող իրական ընդդիմադիր լինել․ Աննա Կոստանյան
Հայաստանը կարող է ցանկացած պահի հայտնվել նոր պատերազմի կիզակետում․ Արեգ Սավգուլյան
Սարսափ ու խայտառակություն՝ Եվրոպական խորհրդարանի ամբիոնից
Սոցիալական ծրագիր 12/87. Տարեկան պարտադիր սկրինինգային հետազոտում. Հրայր Կամենդատյան
Նախիջևանի օդանավակայանի վրա դրոնային հարձակումը ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհուրդը չի արձանագրել և չի դատապարտել. Էդմոն Մարուքյան
«Մեղվի և մեղվապահության» հյուրատունը Լոռու մարզում
Գարնանային ակցիա Մեգամոլում՝ Idram&IDBank-ից
Ուժեղ Հայաստան կուսակցության նախագահ Սամվել Կարապետյանի ապօրինի դատավարությունն է, ու ես լինելու եմ վերոնշյալ հասցեում. Գառնիկ Դավթյան
Մինչ աշխարհը քննարկում է օրվա լուրերը, գերտերությունների ներկայացուցիչները դիվանագիտական խաղատախտակի վրա, աննկատ վերադասավորում են շախմատի խաղաքարերը. Արտակ Զաքարյան
Շատ դժվար է ունենալ ազատ ընտրություններ, երբ Սամվել Կարապետյանը ազատազրկվել է խոսքի համար. Human Rights Watch-ի նախկին տնօրեն
Չի կարող մարդը լինել Հայ Առաքելական Եկեղեցու «հետևորդ» և ամենուրեք նույն եկեղեցուն պախարակել. Գագիկ Ասատրյան
Բժիշկներն ամենասառնասիրտ ու անթույլատրելի ձևով են խոսում՝ հիվանդ երեխայի ծնողին ասելով. «հա դե, ուրիշ երեխա կունենաք». Աննա Հովհաննիսյան
Նիկոլ, Սահմանադրությունը դու չես փոխելու, որովհետև քո ուզած փոփոխությունը հայ ժողովրդի պահանջը չէ. Մենուա Սողոմոնյան
Ազատություն Սամվել Կարապետյանին. Նարեկ Սուքիասյան
Հաղթահարելով աղքատությունը՝ մենք հաղթում ենք մեր թշնամիներին. Նարեկ Կարապետյան. (տեսանյութ)
Վաղը Սամվել Կարապետյանի տնային կալանքից ազատելու դատն է. Նարեկ Կարապետյան
Ինչո՞ւ են մարդիկ թունավոր ձուկ ուտում. «Փաստ»
Սովորաբար սենց դեպքերում հարձակվում են տան տիրուհու վրա․ Փաշինյան
Եվրոպացի ֆիզիկոսների կողմից կատարված հայտնագործությունը կօգնի բարձրացնել պերովսկիտային արևային մարտկոցների արդյունավետությունը
ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (12 ՄԱՐՏԻ). Աշխարհում առաջին ռադիոգիրը, ավտոմատ հեռախոսակայանի արտոնագրումը. «Փաստ»
Վաղը՝ մարտի 13-ին՝ ժամը 15:30-ին, լինելու եմ դատարանի դիմաց՝ աջակցելու Սամվել Կարապետյանին. Ալիկ Ալեքսանյան
«Էպշտեյնի կոալիցիան» փորձում է Հարավային Կովկասի երկրները ներքաշել պատերազմական հորձանուտի մեջ. «Փաստ»
Տղան մոր իրերի մեջ մի խորհրդավոր առարկա Է գտել և սարսափի մատնվել գրությունից
Ի՞նչ սադրանք են նախապատրաստում Հայաստանի իշխանությունները. «Փաստ»
Բացահայտվել է հակաբիոտիկների ընդունման անսպասելի հետևանք
Ուժեղ Հայաստան Սամվել Կարապետյանի հետ լինելու է. Արթուր Միքայելյան
«Ժպտերես էր, բարի, ընկերասեր, պարտաճանաչ, լավագույն հատկանիշներով էր օժտված Ալենս». սերժանտ Ալեն Ստեփանյանն անմահացել է հոկտեմբերի 1-ին Կարախամբեյլի տեղամասում. «Փաստ»
Հինգերորդ դասարանի աշակերտը դպրոցում կրակել է համադասարանցու ճակատին
Կանայք` հանքարդյունաբերության առաջնագծում. տեսանյութ
Անկարևոր ամեն ինչի համար փող կա, բայց ռազմավարական նշանակություն ունեցող հարցերի համար փող չկա՞. «Փաստ»
Իրանական պատերազմ․ Հայաստանին սպառնո՞ւմ է տնտեսական շոկ. Հրայր Կամենդատյան
