Երևան, 28.Օգոստոս.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Ինչպե՞ս ճիշտ կրծքով կերակրել երեխային

ԼԱՅՖ

Կրծքով կերակրելու թեման շատ լայնածավալ է: Այսօր կխոսենք այն մասին, թե ինչպես է պետք կարգավորել նորածին երեխային կրծքով կերակրելու գործընթացը, որքան հաճախ է պետք նրան մոտեցնել կրծքին կամ ինպես հասնել նրան, որ երեխան գիշերը կաթ ուտելու կարիք չունենա:

Ինչպե՞ս է առաջանում կրծքի կաթը

Ծննդաբերությանը պատրաստվող կնոջ կրծքագեղձերը հարմարվում են կերակրելուն դեռևս հղիության ժամանակ: Յուրաքանչյուր հղի կին նկատել է, թե ինչպես է կուրծքը մեծանում և ավելի ձիգ դառնում:

Ծննդաբերությունից հետո առաջին 2-3 օրը կրծքագեղձից մաքուր կաթ չի արտադրվում. այն էապես տարբերվում է իր յուղոտությամբ և բաղադրությամբ: Այն չափազանց օգտակար է նորածնի համար, քանի որ պարունակում է սպիտակուցների չափազանց բարձր մակարդակ, միկրոէլեմենտներ, վիտամիններ, բայց միևնույն ժամանակ քիչ ածխաջրեր: Նման «կոկտեյլը» ապահովում է փոքրիկի պաշտպանությունը` բարձրացնելով նրա դիմադրողականությունը: Շատ կարևոր է նորածնին կրծքին մոտեցնել անմիջապես ծնվելուց հետո կամ գոնե առաջին օրվա ընթացքում: Դա առաջին ծանոթությունն է, իսկ առաջին կաթը պակաս յուղայնություն ունի և ավելի հեշտ է մարսվում փոքրիկի օրգանիզմում: Այդ նախնական կաթը շատ քիչ քանակությամբ է արտադրվում` ընդամենը 20-30 մլ մեկ կերակրման ընթացքում: Սակայն ի տարբերություն սովորական կաթի, այն անընդհատ է արտադրվում: Բնությունն այդ մեխանիզմը մշակել է նրա համար, որպեսզի մայրը որքան հնարավոր է հաճախ կերակրի երեխային ծնվելուց հետո: Պատճառն այն է, որ այդ ճանապարհով գրգռվում է մոր պտուկը, ինչն էլ հանգեցնում է արդեն բնական կաթի արտադրությանը: Այսպիսով կաթի կանոնավոր հոսք ապահովելու համար հարկավոր է նրան որքան հնարավոր է հաճախ կերակրել: Արդեն 3-րդ օրվանից սկսած ձևավորվում է միջանկյալ կաթը, իսկ 2-3 շաբաթ հետո մայրը իր փոքրիկին կարող է կերակրել սովորական կաթով:

Ինչի՞ց է կախված կաթի քանակությունը

Եթե փոքրիկը ակտիվ կաթ է ուտում, ապա մեկ կերակրման ընթացքում նա դատարկում է մեկ կամ երկու կուրծքը: Սակայն շատ հաճախ մայրերը բողոքում են կաթի պակասից: Նրանց թվում է, որ կուրծքը չի հասցնում լցվել կերակրման ժամանակահատվածների միջև, ինչի արդյունքում երեխան սոված է մնում: Շատ մայրեր դիմում են արհեստական կերերի օգնությանը և փորձում հագեցնել իրենց երեխաներին` շշից կերակրելով նրանց: Մասնագետները նման բան անել խորհուրդ չեն տալիս: Եթե նույնիսկ կուրծքը դատարկ է, ապա միևնույն է խորհուրդ է տրվում երեխային կուրծք տալ: Այդ ժամանկ կնոջ ուղեղին ազդակներ են հասնում, և որոշ ժամանակ անց կաթը սկսում է հոսել դեպի կուրծք:

Կաթի կարգավորումը կարող է տևել 2-3 օր առանց երեխային վնաս պատճառելու: Եվ միայն երրորդ օրը, եթե կաթը կրկին չի հավաքվում, ապա կարող եք դիմել արհեստական միջոցների:

Կերակրող մորը պեստք է սիրել, խնամել ու փայփայել

Կերակրման գործընթացի վրա իր մեծ ազդեցությունն ունի կնոջ էմոցիոնալ վիճակը, քանի որ կաթի արտադրության համար պատասխանատու է ուղեղի կեղևային հատվածը: Եվ երբ մայրերը տխրում են, ապա նրանց կաթը կարող է պակասել կամ ամբողջապես վերանալ: Այնպես որ շատ կարևոր է շրջապատել կերակրող մորը ուշադրությամբ և սիրով, թողնել նրան քնել, չծանրաբեռնել կենցաղային գործերով:

Կրծքով կերակրման տեսակները

  • Ըստ պահանջի
  • Որոշակի պարբերականությամբ

Առաջին դպքում մայրը կերակրում է փոքրիկին հենց վերջինս սկսում է լաց լինել` անկախ նրանից, թե որքան ժամանակ է անցել վերջին կերակրումից հետո: Երկրորդ դեպքում նրան կերակրում են խիստ գրաֆիկով` յուրաքանչյուր 3 ժամը մեկ: Այս կամ այն եղանակը ընտրելը սովորաբար կախված է երեխայի բնավորությունից: Եթե փոքրիկն անհանգիստ է, ապա մայրը ստիպված է ընտրել առաջին տարբերակը, իսկ եթե փոքրիկը հանգիստ է և շատ է քնում, ապա տեղին է երկրորդ տարբերակը:

Ամեն դեպքում մայրը պետք է իմանա, որ եթե եխան ինքնուրույն է թողում պտուկը, ապա նա սով չի զգա առնվազն 2 ժամերի ընթաքում: Այսինքն, եթե ձեր փոքրիկը կերակրելուց 30 րոպե անց արդեն լաց է լինում, ապա դրա պատճառը սովը չէ:

Արքա՞ն երկար  է հարկավոր կերակրել երեխային կրծքով

Չափազանց կարևոր է երեխային կրծքով կերակրել նրա կյանքի առաջին կես տարվա ընթացքում. դրանից կախված է նրա աճը, առողջությունը, զարգացումը: Ժամանակակից բժիշկները պայմանավորվել են, որ եթե մոր սեփական կաթը բավարար է, ապա մինչև 6 ամսական կարելի է իրականացնել կրծքով կերակրում, որն ամբողջովին բավարար է փոքրիկին, այսինքն ոչ ջուր, ոչ էլ այլ հավելում հարկավոր չէ:

Միակ բացառությունը չափազանց տաք կլիման է, որի դեպքում բարձրանում է արևային հարված ստանալու հավանականությունը: Այդ դեպքում հարկավոր է փոքրիկին նաև ջուր տալ: Կես տարուց հետո կրծքով կերակրելը կախված է ձեր ցանկությունից և հնարավորություններից: Արդեն 6 ամսականից կարող եք երեխային արհեստական կեր տալ, սակայն անհրաժեշտ է շարունակել կրծքով կերակրելը որոշ ժամանակ:

Մասնագետները նշում են, որ եթե նույնիսկ փոքրիկը քնում է մինչև առավոտ և չի արթնանում, ապա միևնույն է անհրաժեշտ է գիշերը 1 կամ 2 անգամ արթնացնել և կերակրել նրան: 6 ամսից հետո գիշերը կերակրել կարելի է 1 անգամ, ինչը թույլ կտա պահպանել մոր քունը: Փորձը ցույց է տալիս, որ երեխան լավ է քնում, եթե 23 ժամից հետո նրան լողացնում են սառը ջրում և լավ կերակրում: Այդ դեպքում նա խորը կքնի առաջիկա 3-4 ժամը: Այլ միջոց է սենյակի միկրոկլիմայի փոփոխումը: Հարկավոր է բավականին սառը ջերմաստիճան պահպանել` 20°-ից ոչ բարձր, իսկ խոնավությունը` 50-70%:

Նեպալում ջրհեղեղի հետևանքով զnhերի թիվը հասել է 538-ի Փաստեր չկան, բայց վստահ ենք՝ Ադրբեջանում կան հայեր, որոնց գերությունը հաստատված չէ. անհետ կորածի հարազատ Երիցվանքում պեղումները նոր բացահայտումներ են արել համալիրի պատմության վերաբերյալ Ինչպե՞ս են փոխում հանքային հսկաների անվադողերը. տեսանյութՀՖՖ նախագահը շնորհավորել է «Արարատ-Արմենիային» պատմական հաջողության համար 5-րդ և 6-րդ դասարաններում դասագրքերի վարձավճարը զրոյանում է. ԿԳՄՍ նախարար Հայտնի դերասանին ծեծի են ենթարկել առևտրի կենտրոնումԻրանը կարող է վնաu հասցնել Մերձավոր Արևելքում ԱՄՆ տնտեսական շահերին՝ պատժամիջnցների ճնշման nւժեղացման դեպքում. Իրանի ազգային անվտանգության գերագույն խորհրդի քարտուղար Սպասվում է կարճատև անձրև և ամպրոպ. ջերմաստիճանը կնվազի 7-9 աստիճանով Անհայտ կորած մեր զավակներին գտնելու համար ասոցիացիա ենք ստեղծել, որ ծնողներով միասնական պայքարենք. անհայտ կորածի ծնող Ափին հայտնաբերվել է չորս մետր երկարությամբ ձուկ, որը կանխատեսում էր աշխարհի վերջըՀաստատվել են նոր առարկայական ծրագրեր երաժշտական և արվեստի դպրոցների համար «Հայաքվե»-ն դիմել է Եկեղեցիների համաշխարհային խորհրդին, ՄԱԿ-ին և միջազգային կազմակերպություններինԿառավարությունում նշանակումներ և ազատումներ են եղել Առողջապահության փոխնախարար Լենա Նանուշյանին Նիկոլ Փաշինյանն ազատել է պաշտոնից Փաշինյանն իրեն Աստծուց վեր է դասում՝ հարձակվելով Հայ առաքելական եկեղեցու վրա. Ռոբերտ Ամստերդամ Քարակերտ-Արտենի ավտոճանապարհին «ՎԱԶ 2106»-ը բախվել է երկաթե արգելապատնեշներին, ինչի հետևանքով ավտոմեքենան բաժանվել է երկու մասի․ կան վիրավnրներ Դիվանագիտությունը կառուցողական փուլ վերադարձնելը լիովին իրատեսական է. Արաղչի Ում էլ բռնեն, ինչ թեմա էլ արհեստական իջեցնեն՝ մեկ է, պատմությունն իր արձանագրումներն անում է, իսկ դա սրբագրել անհնար է. Տիգրան Աբրահամյան Ucom-ը ներկայացնում է Green սակագնային պլանները՝ ամենօրյա կապը դարձնելով բնապահպանական ներդրումՀայաստանում աղիքային վիրուս է տարածված. տեղեկատուՈւկրաինան և ՌԴ-ն միմյանց փոխադարձ hարվածներ են հասցրել Մենք կանգնած ենք մեր եկեղեցու և կաթողիկոսի կողքինՄահացել է Նորվեգիայի թագավոր Հարալդ V-ը ԱՄՆ-ն Իրանի հետ չի բանակցում՝ կենտրոնանալով տնտեսական պատժամիջոցների վրա. Թրամփ Նոր մանրամասներ՝ Գեղարքունիքի մարզում «Պաշտպան հայրենյաց» ծրագրով 23-ամյա պայմանագրային զինծառայողի կյանքից հեռանալու դեպքից․ մինչ այդ նա իր ազգականի հեռախոսին հաղորդագրություն է ուղարկելՀայաստանը փորձում է վերաուղղորդել իր արտահանումը դեպի Եվրամիություն, բայց մատակարարումների ծավալը նվազագույն է. ՌԴ ԱԳՆ Իրանը սպառնացել է վնաս հասցնել ԱՄՆ տնտեսական շահերին՝ ճնշման պարագայում CENTCOM-ի ղեկավարը պնդում է, որ ԱՄՆ-ն ամբողջովին ականազերծել է Հորմուզի նեղուցը Վատիկանը պատրաստ է աջակցել Մոսկվայի և Կիևի շփումներին հումանիտար հարցերի շուրջ. Լավրով Ինչ է կատարվում ռուս-ուկրաինական սահմանին. երբ կավարտվի պատերազմըՍիրիայի նախագահը քրդերի առաջնորդին նշանակել է խորհրդական Իրանի դիրքորոշումը խաղաղությունն ու համագործակցությունն է․ Փեզեշքիան Տարադրամի փոխարժեքները օգոստոսի 28-ին Կատարի և Իրանի ԱԳ նախարարները քննարկել են Հորմուզի նեղուցի ականազերծման հարցը Այս ամռանը Գերմանիայում ծայրահեղ շոգից մահացածների թիվը հասել է 15,800-ի Եվրոպա լիգա․ Հայտնի են լիգայի փուլի բոլոր մասնակիցները Վթար է. ջուր չի լինելու Եթե Տիգրանաշենը հանձնեն, պաշտպանական համակարգը Զանգակատնից մինչև Երասխավան փլվելու է. Չալաբյան Փաշինյանի խոսքերը ԵՄ հանրաքվեի մասին վկայում են սեփական ժողովրդի հանդեպ նրա անվստահության մասին. Լավրով Կարեն Խաչանովը 8 տարում առաջին անգամ չի դասակարգվել Ինչպիսին կլինի սեպտեմբերը ՀայաստանումԻնչո՞ւ է ԱՄՆ-ում ՀՀ դեսպանը զրուցել հայատյաց փորձագետի հետ․ ԱԳՆ-ի մեկնաբանությունը Սուրեն Աղաջանյանը` Poland Open-ի հաղթող Լավրովը նշել է, որ Երևանի որոշ մեղադրանքներ անձամբ իր մոտ «հույզեր են առաջացնում» ՓԲԸ-ներից մեկի տարածքում հրդեհ է բռնկվելՍամվել Կարապետյանի հիմնադրած թիմը պատմական հաջողություն արձանագրեց․ Գոհար ՄելոյանՈրքա՞ն է կազմում Հայաստանում միջին ամսական անվանական աշխատավարձը․ Տիգրան ԴումիկյանՆիկոլ Փաշինյանն այսօր փաստացի վերահաստատեց Տիգրանաշենի վերաբերյալ օրեր առաջ արած իր հայտարարությունը. Մարիաննա ՂահրամանյանՓաշինյանն իր իշխանությունը երկարաձգելու համար ենթարկվում է Ալիևի բոլոր պահանջներին. Ավետիք Չալաբյան