Արդյո՞ք մենք իրականում հենց վասաբի ենք օգտագործում. «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Վասաբին ճապոնական խոհանոցի հիմնական համեմունքներից մեկն է, որը հայտնի է իր սուր համով և թարմ բույրով: Ի սկզբանե նշենք, որ այն, ինչ մենք սովոր ենք օգտագործել որպես վասաբի, իրականում հաճախ դրա հետ ոչ մի կապ չունի:

Իսկական վասաբին ստացվում է Ճապոնիայի սառը լեռնային առվակներում աճող Wasabi japonica բույսի արմատից: Դրա աճեցումը պահանջում է հատուկ պայմաններ՝ մաքուր ջուր և հաստատուն ջերմաստիճան, ինչը այդ արտադրանքը դարձնում է հազվագյուտ և թանկ: Ճապոնիայից դուրս վասաբի անունով հայտնի սոուսների մեծ մասը սովորաբար բաղկացած է լինում ծովաբողկից, մանանեխից և ներկանյութերից:

Ասուկայի ժամանակաշրջանում (593-710) վասաբին հիշատակվում էր որպես բուժիչ բույս: Վասաբիի պատմությունը, որպես համեմունք, սկսվել է մոտավորապես 14-րդ դարում, երբ մի ֆերմեր հայտնաբերել է այդ բույսը: Այն առաջին անգամ օգտագործվել է որպես հում ձկան ախտահանիչ՝ իր հակասեպտիկ հատկությունների շնորհիվ: Ավելի ուշ՝ 1396 թվականին, վասաբին հայտնի է դարձել որպես համեմունք, երբ այն որպես նվեր առաջարկվել է ապագա սյոգունին, որը հավանել է այն և սկսել տարածել երկրի այլ շրջաններում: Էդոյի վաղ շրջանում (16031868) վասաբին սկսել են աճեցնել այն տարածքում, որն այժմ Շիզուոկա պրեֆեկտուրան է: Սկզբում այդ համեմունքը տարածված էր ազնվականության շրջանում, բայց ժամանակի ընթացքում սովորական մարդիկ ևս սկսել են օգտագործել այն: Այսօր վասաբին լայնորեն օգտագործվում է ճապոնական խոհանոցում, մասնավորապես սուշիի և սաշիմիի մեջ (կամ դրանց հետ) և համարվում է ճապոնական մշակույթի կարևոր տարր։

Իսկական վասաբիի առանձնահատկությունը արագ գոլորշիացող բույրն է: Քերելուց հետո արմատը կորցնում է իր համը մի քանի րոպեի ընթացքում, ուստի այն պատրաստվում է անմիջապես մատուցելուց առաջ: Վասաբին քերվում է շնաձկան կաշվից քերիչի վրա, որն արտանետում է եթերային յուղեր, որոնք էլ ստեղծում են վասաբիին բնորոշ կծվությունը: Վասաբիի կծվությունը տարբերվում է պղպեղից. այն զգացվում է քթում և արագ անցնում է՝ թողնելով թարմության զգացողություն: Դա էլ այդ համեմունքը դարձնում է թարմ ձկան և ծովամթերքի իդեալական լրացում՝ ընդգծելով դրանց համը։

Համայինից բացի, վասաբին նաև օգտակար է օրգանիզմի համար։ Այն պարունակում է նյութեր, որոնք կանխում են մանրէների աճը, բարելավում են մարսողությունը և խթանում արյան շրջանառությունը։ Ժամանակակից հետազոտությունները հաստատում են դրա հակաօքսիդանտային և հակաբորբոքային հատկությունները։

Այսօր վասաբին տարածված է ամբողջ աշխարհում։ Այն ավելացվում է սոուսներին, խորտիկներին և նույնիսկ աղանդերին։ Սակայն միայն թարմ քերած արմատը կարող է բացահայտել ամբողջական համը։ Հետևաբար, իսկական վասաբի փորձելու համար պետք է փնտրել մասնագիտացված ռեստորաններ կամ պատվիրել թարմ արմատ հուսալի մատակարարներից։

Վասաբին ավելին է, քան պարզապես համեմունքը։ Այն ճապոնական գաստրոնոմիկ մշակույթի խորհրդանիշ է, որը պահանջում է հարգանք և ուշադրություն։ Դրա հազվադեպությունը, մշակման դժվարությունը և եզակի հատկությունները այդ համեմունքը դարձնում են այնպիսի հատուկ աստիճանի, որն արժանի է բարձր գովասանքի։

ԿԱՄՈ ԽԱՉԻԿՅԱՆ 

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում