Երևան, 30.Հունիս.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Վրաստանում հնագետները Հարավային Կովկասի համար եզակի գտածո են հայտնաբերել

ՄՇԱԿՈՒՅԹ

Սեղմեք ԱՅՍՏԵՂ, լրացրեք օնլայն հայտը և մոռացեք հոսանքի վարձի մասին

Վրաստանում, Ռուսթավի բերդում վերջերս կատարված պեղումների ժամանակ, հնագետները հայտնաբերել են դեմքի պաշտպանությամբ չափազանց լավ պահպանված երկաթե սաղավարտ և ամբողջական զրահաշապիկ, որոնք թվագրվում են IX-X դարերով: Այս գտածոն Հարավային Կովկասում երբևէ հայտնաբերված նման զրահի միակ հայտնի օրինակն է։

Պեղումներն իրականացվել են վրացի հետազոտական թիմի կողմից՝ Ռուսթավի թանգարանի տնօրեն Նազիբրոլա Պաչիկաշվիլիի ղեկավարությամբ, Ռուսթավի բերդում։ Ըստ Պաչիկաշվիլիի՝ այս գտածոն զգալի քայլ է Վրաստանի միջնադարյան ռազմական պատմությունը հասկանալու համար, գրում է Arkeonews-ը։

«Մենք հայտնաբերեցինք երկաթե սաղավարտ՝ դեմքի պաշտպանությամբ, իսկ դրա կողքին՝ շղթայական զրահի ամբողջական համազգեստ, որը պատրաստված էր միահյուսված օղակներից։ Սա աննախադեպ գտածո է Վրաստանի համար», - ասել է նա։

Հետազոտական նախագծին, որը մեկնարկել է 2025 թվականի հուլիսին և աջակցվում է Ռուսթավիի մունիցիպալիտետի կողմից, մասնակցում է ավելի քան 100 մարդ, այդ թվում՝ հնագետներ, ուսանողներ և կամավորներ, ովքեր աշխատում են բերդում գտնվող IX-XII դարերի պալատական համալիրի մնացորդները բացահայտելու ուղղությամբ։

Ռուսթավի ամրոցը, որը գտնվում է Թբիլիսիից մոտ 25 կիլոմետր դեպի հարավ-արևելք, անընդհատ բնակեցված է եղել միջին բրոնզի դարից ի վեր, հաղորդում է «Ֆոկուսը»։ Այն Հին Իբերիայի Թագավորության ամենահին գրանցված քաղաքային կենտրոններից մեկն է՝ Մցխեթա և Ուփլիսցիխե վայրերի հետ միասին։

Բերդը զգալիորեն վերակառուցվել է V-VIII, IX-XI և XII-XIII դարերում։ Հատկանշական է, որ նրա տարածքներում մինչ օրս պահպանվել են պատի որմնանկարների բեկորներ՝ անսովոր հատկանիշ վրացական պաշտպանական կառույցների համար, որը վկայում է այն մասին, որ այս վայրը ունեցել է նաև ծիսական նշանակություն։

Փորձագետները կարծում են, որ սաղավարտն ու զրահաշապիկը կարող էին պատկանել Ռուսթավիում տեղակայված էլիտար մարտիկի կամ հրամանատարի։ Սաղավարտի հանվող դիմային պաշտպանիչը վկայում է մետաղամշակման բարձր վարպետության մասին, որի վրա, հավանաբար, ազդել են բյուզանդական կամ պարսկական նմուշները, իսկ հազարավոր իրար միացված երկաթե օղակներից պատրաստված զրահաշապիկը գտնվում է բացառիկ վիճակում, չնայած տարածաշրջանի խոնավ հողին։

Հնագետները նշում են, որ միջնադարյան զենքի նման ամբողջական գտածոները չափազանց հազվադեպ են Կովկասում, ինչն այս հայտնագործությունը չափազանց կարևոր է դարձնում արաբական, բյուզանդական և տեղական ավանդույթների ազդեցության տակ գտնվող ժամանակաշրջանի ռազմական տեխնոլոգիաների զարգացման ուսումնասիրության համար։

Ներկայիս վերլուծության նպատակն է որոշել համաձուլվածքի կազմը և արտադրության մեթոդները: Նախնական արդյունքները ցույց են տալիս, որ զրահը պատրաստվել է տեղացի արհեստավորների կողմից, ինչը ցույց է տալիս, որ այդ ժամանակվա վրացի մետաղագործները հասել են իրենց տարածաշրջանային տեխնիկական վարպետության՝ ի տարբերություն իրենց գործընկերների:

Գիտական ​​արժեքից զատ, այս հայտնագործությունը ցույց է տալիս Ռուսթավիի պատմական նշանակությունը՝ որպես մշակութային և քաղաքական կենտրոն: Ծրագրեր են մշակվում ամրոցի տարածքում բացօթյա թանգարան ստեղծելու համար, որը այցելուներին հնարավորություն կտա դիտարկել պեղումները և ուսումնասիրել ավելի քան երեք հազարամյակ տևած պատմություն:

Պահպանված զրահը հետագայում կցուցադրվի Ռուսթավիի թանգարանում, որտեղ այցելուները կարող են անմիջականորեն ծանոթանալ Վրաստանի ռազմական ժառանգությանը։ Ինչպես նշել է հնագետներից մեկը, «այս բացահայտումը մեզ ավելի է մոտեցնում այն մարդկանց հետ, ովքեր պաշտպանել են այս պարիսպները հազար տարի առաջ»։

Հետևեք մեզ՝ այստեղ

Թուրքիայի արևմտյան մասում խnշոր hրդեհ է բռնկվել Ընդդիմությունը համախմբվո՞ւմ է․ Սամվել Կարապետյանի նախաձեռնությունը նոր փուլ է մտնումՕր 5-րդ. ՍԴ-ն փակ նիստում քննում է ընտրության արդյունքները վիճարկող 7 ուժերի դիմումների քննությունըԱվետիք Չալաբյանը կալանավորված է ժողովրդի ընտրական իրավունքը պաշտպանելու համար․ Մենուա ՍողոմոնյանՀայաստանը գնալով ավելի է խրվում անբարենպաստ լոգիստիկ պայմանավորվածությունների մեջ. «Փաստ»Զինծառայողն օդաճնշիչ ատրճանակnվ մի քանի անգամ կրшկել է գետնին. ՔԿ-ն մանրամասներ է հայտնել Ավետիք Չալաբյանի կալանավորման հարցը բարձրացվել է Բելգիայի Դաշնային խորհրդարանումՀայկական ծիրանն առաջին անգամ կհայտնվի Սինգապուրի շուկայումՈղբերգական դեպք. Ջերմուկի «Օլիմպիա» առողջարանում հայտնաբերվել է 14-ամյա աղջնակի մարմինԵրևանում բախվել են «Nissan Tiida»-ն և «Chevrolet»-ը. կա 1 զոh «Տիգրանս բոլորին համախմբողն էր, շրջապատի ուրախությունն ու հոգին». Տիգրան Հարությունյանն անմահացել է հոկտեմբերի 14-ին. «Փաստ»Անտվերպենի ադամանդի կենտրոնը, ԱՄՆ-ի անկախության 250-ամյակի առթիվ, Թրամփին 321 ադամանդով մատանի է նվիրել Իրանի արևմուտքում զինված հարձակման հետևանքով ԻՀՊԿ 2 անդամ է զոհվել Փաշինյանական Հայաստանում կալանքը պատժի միջոց է․ Մենուա Սողոմոնյան «Խնդիրները նոր են սկսվում. մեծ հարված է ստանում հատկապես սոցիալապես անապահով բնակչությունը». «Փաստ»Կապան Ֆեստ 2026․ երաժշտության, արվեստի և մշակութային ժառանգության տոն 8-ամյա տղան մահացել է «Սպիտակ» բժշկական կենտրոն տեղափոխվելու ճանապարհին «ՀայաՔվե» միավորումը շարունակելու´ է պայքարը` հանուն Հայաստանում ազգային իշխանության հաստատմանՄեկուսացնում են ազգային շահը պաշտպանող և հայանպաստ աշխատանք կատարող մարդկանց․ Արամ ՊետրոսյանՎանաձորում պայմանագրային զինծառայողը կրակոցներ է արձակել Տարկետում ստացած քաղաքացիների համար կսահմանվի զորակոչի ենթակա լինելու տարիքային նոր շեմ. «Փաստ»Հայտարարվող «նպատակն» ու իրական «հեռանկարները». ի՞նչ վտանգներ ունի IMEI կոդերի միասնական բազայի ստեղծումը. «Փաստ»Հորոսկոպի 3 նշան, ովքեր կամուսնալուծվեն ամռանը Ն.Փ. կողմից հրապարակայնորեն հնչեցված այն պնդումը, թե ընդդիմության ստացած բոլոր ձայները ձեռք են բերվել ընտրակաշառքի միջոցով, չի ունեցել որևէ փաստական հիմք․ Է․ ՀովհաննիսյանԱկնհայտ է, որ վերևից ՍԴ-ին հանձնարարություն է իջեցվել՝ շարժվել գործող կառավարչի քաղաքական որոշումներով և դրանց համարժեք վճիռներ կայացնել․ Աբրահամյան Լույս չի լինելու Թանկարժեք մետաղների գները նվազել ենԷլ ի՞նչն է արգելվելու, էլ ի՞նչն է համարվելու «պատերազմի սպառնալիք». «Փաստ»ԱԱ-2026․ Պարագվայը դուրս թողեց Գերմանիային, Մարոկկոն` Նիդեռլանդներին Մոսկվայի աննախադեպ կոշտ ազդակները. հայ-ռուսական հարաբերությունները մոտենում են անդառնալիության կետին. «Փաստ»Ի՞նչ էր փորձում կանխել իշխանությունը Գյումրիում. «Փաստ»Հանրային վստահության նոր աշխարհագրությունը. ինչպե՞ս քաղաքական կեցվածքը դարձավ անարդարության դեմ պայքարի հիմնական գործիք. «Փաստ»Ընդդիմադիր կոնսոլիդացիա. Սամվել Կարապետյանի նախաձեռնությունը դառնում է հետընտրական շրջանի առանցքը. «Փաստ»ՆԱՏՕ-ն՝ Կիևի հետ համատեղ, պատրաստվում է մշակել զենք՝ ռուսական ավիաբազաները ոչնչացնելու համար․ Զախարովա Իրավապահները հայտնաբերել են կեղծ օղիներով բեռնված մեքենա Հունիսի 30-ին և հուլիսի 2-ին գազ չի լինելու Ֆուտբոլիստների կարիերան կարճ է․ Սինիցինը կոչ է արել չքննադատել Սպերցյանին Հայաստան–Ֆրանսիա տնտեսական համագործակցության ընդլայնման հնարավորությունները քննարկվել են Էկոնոմիկայի նախարարությունում Պատերազմի սկզբից ի վեր Ռուսաստանը 15 անգամ հետաձգել է Դոնբասը գրավելու վերջնաժամկետը. Զելենսկի Արևիկ-Եղեգնուտ ավտոճանապարհին բախվել են «Mercedes»-ը և «Վոլգա»-ն․ կան վիրավորներ ՌԴ ՊՆ հայտնել է Ուկրաինայի ենթակառուցվածքների վրա հասցված հարվածների մասին ԱԱ-2026․ Բրազիլիայի հավաքականը հաղթեց Ճապոնիայի ընտրանուն Ինչ որոշում էլ կայացնեմ, թափանցիկ կլինի․ Սերբիայի նախագահը՝ հրաժարականի մասին Վենեսուելայում տեղի ունեցած երկրաշարժի հետևանքով զnհերի թիվը հասել է 1,719-ի Հունիսի 30-ին, հուլիսի 3-ին, 6-ին, 7-ին լույս չի լինելու Գործարկվել է առողջապահության նախարարության նոր կայքը ՆԳՆ-ն ներկայացրել է ՀՀ քաղաքացու կենսաչափական նույնականացման նոր քարտը Օդի ջերմաստիճանը կբարձրանա 6 աստիճանով․ եղանակն՝ առաջիկա օրերին Ժամը 00:00-ից փակել փողոց նայող պատուհաններն ու պատշգամբի դռները Ծեծկռտnւք Երևանի անասնակերերի խանութում