Երևան, 24.Հունվար.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Քաղցկեղը կանխել կարելի է․ բժիշկների խորհուրդներ, որոնք կարող են փրկել կյանքեր

ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ

Սեղմեք ԱՅՍՏԵՂ, լրացրեք օնլայն հայտը և մոռացեք հոսանքի վարձի մասին

Քաղցկեղը մնում է 21-րդ դարի ամենածանր և տարածված հիվանդություններից մեկը։ Սակայն մասնագետները մեկ բան շեշտում են անընդհատ՝ այս հիվանդությունը միշտ չէ, որ դատավճիռ է։ Բժշկական առաջընթացը և առողջ կենսակերպը հնարավորություն են տալիս զգալիորեն նվազեցնել քաղցկեղի առաջացման վտանգը, իսկ որոշ դեպքերում՝ ամբողջությամբ կանխել այն։

 Առողջ սնունդ՝ առաջին պաշտպանական գիծը

Սննդակարգը քաղցկեղի դեմ պայքարի ամենաարդյունավետ գործիքներից է։ Բժիշկները խորհուրդ են տալիս նվազեցնել վերամշակված մսամթերքի, շաքարի և ճարպային սննդի քանակը՝ փոխարինելով դրանք բանջարեղենով, մրգերով և ամբողջական հացահատիկով։
«Մեր ամենօրյա ընտրությունները ձևավորում են մեր օրգանիզմի պաշտպանական կարողությունը», – ասում է սննդաբան Արփինե Գասպարյանը։ Նրա խոսքով՝ բջջանյութով հարուստ սնունդը նվազեցնում է հաստ աղիքի և ստամոքսի քաղցկեղի առաջացման ռիսկը։

 Ծխախոտի և ալկոհոլի հրաժարումը՝ պարզ, բայց վճռական քայլ

Համաշխարհային առողջապահական կազմակերպության (ՀԱԿ) տվյալներով՝ քաղցկեղի բոլոր դեպքերի շուրջ 30%-ը կապված է ծխախոտի օգտագործման հետ։ Ծխելը մեծացնում է ոչ միայն թոքերի, այլև բերանի խոռոչի, կոկորդի և միզապարկի քաղցկեղի վտանգը։
Ալկոհոլը նույնպես կարևոր ռիսկային գործոն է․ չափից շատ սպառումը վնասում է լյարդը և մեծացնում է կրծքագեղձի ու լյարդի քաղցկեղի հավանականությունը։

 Շարժումը օրգանիզմի բնական զենքն է

Ֆիզիկական ակտիվությունը նվազեցնում է ավելորդ քաշը, որը, իր հերթին, կապված է մի շարք քաղցկեղների զարգացման հետ։ Բժիշկները խորհուրդ են տալիս օրական առնվազն 30 րոպե քայլել, լողալ կամ կատարել թեթև մարզանք։
«Ամեն օր շարժվելը նույնքան կարևոր է, որքան առողջ սնվելը», – ընդգծում են օնկոլոգները։

Արևից պաշտպանվելը նույնպես կանխարգելում է

Մաշկի քաղցկեղի դեպքերը շարունակ աճում են ամբողջ աշխարհում։ Մասնագետները խորհուրդ են տալիս խուսափել արևի տակ երկար մնալուց, հատկապես կեսօրին, և միշտ օգտագործել արևապաշտպան քսուք SPF 30 և ավելի բարձր գործակցով։

Պարբերական զննումներ՝ կանխարգելման կարևոր պայման

Քաղցկեղի վաղ հայտնաբերումն էականորեն բարձրացնում է բուժման արդյունավետությունը։ Օրինակ՝ մոլեկուլային թեստավորումը կամ մոմոգրաֆիան կարող են հիվանդությունը բացահայտել այն փուլում, երբ դեռ լիովին բուժելի է։


Եզրակացություն․
Քաղցկեղի դեմ պայքարի ամենահզոր միջոցը սեփական առողջության նկատմամբ գիտակցված վերաբերմունքն է։ Առողջ սնունդ, շարժում, վատ սովորությունների բացառում և պարբերական բժշկական ստուգումներ — սա այն պարզ բանաձևն է, որը կարող է փրկել հազարավոր կյանքեր։

Նյութը հրապարակման պատրաստեց Past.am-ը։

Հետևեք մեզ՝ այստեղ

Facebook-ի և Gmail-ի 149 մլն օգտատերերի մուտքանուններ և ծածկագրեր են արտահոսել համացանց ԱՄՆ 14 նահանգում արտակարգ դրություն է սահմանվել` ձնաբքի հավանականության պատճառով Գորիսի տարածաշրջանում՝ Լծեն-Տաթև, Շինուհայր-Հարժիս, ուժգին քամի է և բուք Արմանի մասնակցությամբ մի քանի միջադեպ է եղել. նա տիտղոսի համար պայքшրելու հնարավորություն ուներ․ UFC-ի նախագահը պատասխանել է Ծառուկյանին Աֆրիկայի հարավում տեղի ունեցած ջրհեղեղների հետևանքով զոհվել է առնվազն 159 մարդ Ֆրանսիայի Ազգային ժողովը մերժել է կառավարությանն անվստահություն հայտնելու երկրորդ բանաձևը Փաշինյանը մասնակցել է Սոս Սարգսյանի անվան համազգային թատրոնի նոր շենքի բացման արարողությանը Իշխանության զգալի մասն ապրում է պալատներում, ունեն տասնյակ ծառաներ ու ճաշ եփողներ. Հրայր Կամենդատյան Տավուշում մեքենաներ են բախվել․ վիրավոր կա Շենգավիթի բաժնի ծառայողները ապօրինի զենք-զինամթերք են հայտնաբերել Զելենսկին բացահայտել է, թե ինչ է քննարկվել Աբու Դաբիում՝ Ռուսաստանի, ԱՄՆ-ի և Ուկրաինայի պատվիրակությունների միջև Իրանում տեղի ունեցած բողոքի ցույցերի ժամանակ վնասվել են նաև երկու հայկական եկեղեցիներ. Արաղչի Ձյուն կգա․ ի՞նչ եղանակ սպասել հունվարի 24-28-ը Վայոց ձորի մարզում «ՎԱԶ 2121»-ը դուրս է եկել ճանապարհի երթևեկելի գոտուց և գլխիվայր շրջվել․ 3 վիրավորներից 2-ը անչափահասներ են Կայացել է ՀՀ-ԱՄՆ աշխատանքային խմբի երկրորդ հանդիպումը Ավստրիայի Հայ Առաքելական Եկեղեցու պատասխանը զրպարտիչներին Արաքս գյուղում տեղի ունեցած վիճաբանության մասնակիցներից մեկը «մարմնի տարբեր մասերի կտրած-ծակած վերքեր» ախտորոշմամբ տեղափոխվել է հիվանդանոց Խնդիրները ի հայտ են գալու ընտրություններից հետո․ Էդմոն ՄարուքյանԹթուջուր-Նավուր, Նորավանի խաչմերուկից Գորիս, Շինուհայրից Տաթև ավտոճանապարհները փակ են բոլոր տեսակի տրանսպորտային միջոցների համար Կարևոր է, որ վաղը միմյանց աչքերին նայելիս ամաչելու առիթ չունենանք. Տեր Արտաշես ԱՄՆ վիզայի դիմումի համար կեղծ փաստաթղթեր ներկայացնելն օրենքի խախտում է. դեսպանատունն իրազեկում է «Իզմիրլյան» ԲԿ-ում սկսվել է Նարեկ Սամսոնյանի հետհացադուլային թերապիան․ բժշկական անհրաժեշտ միջամտություն է իրականացվում՝ նրան նախապատրաստելու վիրահատությանը․ փաստաբան Սոս Սարգսյանի անվան համազգային թատրոնը նոր շենք ունի Վարդենյաց լեռնանցքում ճանապարհը սպասարկող կազմակերպության աշխատակիցները տեխնիկայի միջոցով հանում են ձյան մեջ արգելափակված մեքենաները (տեսանյութ) Թրամփը չեղյալ է հայտարարել Կանադայի՝ Խաղաղության խորհրդին միանալու հրավերը Որքան մարդ է զոհվել Իրանում տեղի ունեցած անկարգությունների հետևանքով Գևորգ Հարությունյանի և Նարեկ Օհանյանի խափանման միջոց կալանքը երկարաձգվեց երեք ամսով Ջրվեժ գյուղում մեքենաներ են բախվել․ կա զոհ Իրանի ԱԳ նախարարը հայտնել է երկրում տեղի ունեցած անկարգությունների ընթացքում զոհերի թիվը ԱՄՆ-ն և ԵՄ-ն հույս ունեն ներգրավել 800 միլիարդ դոլար Ուկրաինայի վերակառուցմանը նպաստելու համար Երևանում երթևեկությունը կաթվածահար վիճակում է․ 9 բալանոց խցանում է (լուսանկար) Նոր Հաճնի կամրջի վրա բախվել են «Լադա»-ն և «Mitsubishi Pajero»-ն․ կա վիրավոր Մինչև 2% քեշբեք IDBank-ի Mastercard-ով և ArCa քարտովՎթար՝ Երևանում, բախվել են Երևան-Մասիս երթուղու ավտոբուս ու շտապօգնության մեքենա, վիրավորներ կան Իրավիճակը կառավարելի է. առաջիկայում սպասվում են կադրային էական փոփոխություններ. ՊԵԿ նախագահ «Opel»-ն Էջմիածնի թունելի մեջ գլխիվայր շրջվել ու հայտնվել է ճանապարհի մեջտեղում«Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր» ընկերության էքսպրոպրիացիայի (սեփականազրկման) վերաբերյալ ներդրումային վեճի քննության համար ձևավորված արբիտրաժային կազմը հաստատել է արտակարգ արբիտրի որոշման պարտադիր ուժըՈղբերգական ավտովթար՝ Աբովյան-Ջրվեժ ճանապարհինԵնթադրե՞նք, որ 74%-ը վաճառքի կամ աճուրդի առարկա է. Արշակ ԿարապետյանԳազայի պատերազմի մասին «Հինդ Ռաջաբի ձայնը» ֆիլմը առաջադրվել է «Օսկար»-ի Մարդկանց միայն 98%-ն է կարողանում այստեղ գտնել 3 տարբերություն. փորձիր ինքդ20000 կամավոր․ Ամենաարագ աճող ուժը Հայաստանում. «Մեր ձևով» ժողովրդական շարժումՏԵՍԱՆՅՈՒԹ. Տասը տարեկան դպրոցական աղջիկը թաղվել է ձնաբքի մեջ. ի՞նչ է հայտնիԱդրբեջանը զինվում է, մեզանից էլ հատուկ անցման ռեժիմ պահանջում․ Մենուա ՍողոմոնյանԿներկայացնեմ Հայաստանի տնտեսությունը ուժեղացնելու 5 քայլերը. Նարեկ ԿարապետյանԱռևտրի կենտրոնում 24-ամյա տղամարդ են սպանել«Հանրապետությունը» կգնա միայնակ Արբիտրաժային կազմը մերժել է Հայաստանի այն փաստարկները, ըստ որոնց՝ ՀԷՑ-ին վերաբերող վեճի նկատմամբ արտակարգ արբիտրաժի ընթացակարգի կիրառումը իրավաչափ չէՔաղաքական ռեժիմը Հայաստանի համար վտանգավոր գործընթաց է սկսել․ Արմեն ՄանվելյանՈւկրաինայի ԶՈւ-ն պետք է լքի Դոնբասը. սա շատ կարևոր պայման է կարգավորման համար. Պեսկով