«Մա՛մ ջան, ես վերադարձա». հրետանավոր Ռուբեն Պողոսյանի մայրիկը պատկերել էր որդու խոստացած վերադարձը. «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Սեպտեմբերի 12-ին Ռուբենի 25-ամյակն էր։ Ռուբենը բժիշկ էր դառնալու, հայրիկի ցանկությունը նրա հոգում ևս բույն էր դրել։ Սովորում էր Մխիթար Հերացու անվան պետական բժշկական համալսարանի ստոմատոլոգիական ֆակուլտետում։ Պայծառ ժպիտով տղան նաև նկարել էր սիրում, սովորել էր իր ծննդավայրի՝ Բերդի արվեստի դպրոցում՝ այն ավարտելով կարմիր վկայականով: Ռուբենը 20-ամյակը դիմավորեց բանակում՝ իր ընկերների հետ։ Օրեր անց նույն ընկերների հետ նետվեց 44-օրյա պատերազմի հորձանուտի մեջ։ Նա մեկն էր Ցորի հրետանավորներից, որոնք անմահացան 2020 թվականի հոկտեմբերի 12-ին Ջուվառլու բնակավայրում։ Ռուբենը տուն «վերադարձավ» անմահանալուց մեկ տարի երկու ամիս անց։

Դեռ նախորդ տարի «Փաստի» հետ զրույցում տիկին Անուշը՝ Ռուբենի մայրիկը, ասաց. «Հիմա Ռուբիս եմ նկարում ու մտածում՝ Աստված իմ, ինչ ծանր է, որ փորձում եմ իմ ձեռքերով որդուս «ստեղծել» կտավի վրա»: Եվ ահա, սեպտեմբերի 12-ին և 13-ին Հայաստանի նկարիչների միությունում ցուցադրվում էին տիկին Անուշի և Ռուբենի կտավները։ «Խոստացած վերադարձ» էր անվանել ցուցահանդեսը տիկին Անուշը, որովհետև որդին իրեն խոստացել էր տուն գալ, բայց, ավաղ, վերադարձը չէր եղել այնպիսին, ինչպիսին մայրն էր ակնկալում։ Տիկին Անուշի նկարներում Ռուբենը շարունակում է ժպտալ, այդ ժպիտով քեզ թևաթափ անում, հուզվում ես, բայց լուսանկարից ժպտացող տղան կարծես պատվիրում է՝ չկոտրվե՛լ։ Աննկարագրելի է այն ուժը, որը կա մայրերի մեջ, որոնք ընտրում են ապրելու և արարելու ճանապարհը։ Դա բնավ ամենահեշտ ճանապարհը չէ։ Բայց դրանով շարժվելը պարտավորություն է, որը նրանք ստանձնել են իրենց հերոս որդիների առջև։

Ցուցահանդեսի բացման ժամանակ տիկին Անուշն ասաց. «Որդիս ապրեց ընդամենը 20 տարի, բայց նա թողեց բավականին մեծ ուժ, երազանք, գույներ։ Նա ինձ խոստացել էր, որ պետք է վերադառնա։ Նա վերադարձավ այնպես, որ մենք չէինք պատկերացնի։ Նա իրագործեց իր խոստումը։ Ես որոշեցի պատկերել իր վերադարձը։ Պատկերեցի իմ տղայի հպարտ կեցվածքը, անսահման ժպիտը, իր խաղաղությունը, իր ապրած օրերը։ Շնորհակալ եմ որդուս այն օրերի համար, որ ապրել եմ նրա հետ։ Գուցե դա շարունակական լինի այն ժամանակ, եթե ես շարունակեմ նկարել։ Իմ տղան ինձ համար ողջ է։ Այն օրը, երբ մտածեմ, որ նա ողջ չէ, գուցե դադարեմ լինել։ Համոզված եմ, որ իմ որդին երկնքից նայում է մեզ և ասում՝ մա՛մ ջան, ես վերադարձա»։

Կապույտն էր գերիշխում տիկին Անուշի բնապատկերներում, աղոթք և հուշ դարձած նկարներում։ Լուրթը, որը խաղաղություն է խորհրդանշում, խաղաղություն, որի համար օրեր շարունակ պայքարեցին տղաները։

Ռուբենի 25-ամյակի միջոցառումը և նրա մայրիկի ստեղծագործությունների ցուցահանդեսը չվերածվեցին սգո միջոցառման։ Հուզված էին բոլորը, երբեմն-երբեմն աղոթքի, ափսոսանքի ու գուցե այս ողբերգության մեղավորներին չներելու մասին բառեր էին օդում։ Բոլորի ներսում բույն դրած ցավը դուրս էր մղվում արցունքների տեսքով, բայց նաև ժպիտ էր հայտնվում բոլորիս դեմքին, երբ ներկաները Ռուբենի մասին պատմություններն էին սկսում հիշել։

Ռուբենի մայրիկն իր նկարներով ապացուցում է՝ մոր սերը որդու հանդեպ հավերժ է։ Եվ այս միտքը կարծես հաստատվեց միջոցառմանը ներկա տեր Բարդուղիմեոս քահանա Հակոբյանի խոսքերով՝ նկարների յուրաքանչյուր գծում տեսնում ենք, որ սերը մահից էլ է առավել, որ մահը չի կարող սպանել մոր սերը։

ԼՈՒՍԻՆԵ ԱՌԱՔԵԼՅԱՆ 

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում