Երևան, 13.Հունիս.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Իրենց տեսակի մեջ աշխարհի ամենահին 10 իրերը (լուսանկարներ)

ԼԱՅՖ

Ձեզ ենք ներկայացնում տարբեր առարկաներ, որոնք ամենահինն են իրենց տեսակի մեջ` Հայաստանի տարածքում հայտնաբերված կոշիկից մինչև Եգիպտոսում հայտնաբերված 3000 տարվա հնություն ունեցող պրոթեզը։

 10  Աշխարհի ամենահին գուլպաները

Via media.tumblr.com

4-րդ դարին թվագրվող աշխարհի ամենահին գուլպաները հայտնաբերվել են Եգիպտոսում 1800-ականներին։ 1500 տարի հողի տակ թաղված մնալուց հետո հայտնաբերվելուց և ուսումնասիրվելուց հետո, պարզ է դարձել, որ դրանք պատրաստված են բրդից։ Այն գործվել է բրդյա թելով հելյունի նման հատուկ գործիքի միջոցով։ Այն երկու ոտնամատեր ուներ ինչը նշանակում է, որ ամենայն հավանականությամբ դրանք ստեղծվել են՝ սանդալներով, կամ հատուկ կոշիկներով հագնելու համար։

 9  Գրի առնված ամենահին բաղադրատոմսը

Via static.boredpanda.com

Աշխարհի ամենահին բաղադրատոմսը 4000 տարեկան է և հայտնաբերվել է փորագրված սալիկի վրա։ Այն իրենից գարեջրի բաղադրատոմս է ներկայացնում, որը հայտնաբերվել է շումերների Նինկասի աստծուն նվիրված ձոնի մեջ։  Միջագետքի հարավային շրջանում ապրող շումերների համար գարեջուրը ազգային ըմպելիք էր համարվում։ Գարեջուրը շումերական քաղաքակրթության մեջ կարևոր դեր էր խաղում և Միջագետքի ու Եգիպտոսի քաղաքացիների շրջանում՝ նույնիսկ որպես վճարման միջոց ծառայում։

 8  Ամենահին արևային ակնոցները

Via s-media-cache-ak0.pinimg.com

Կանադայի Նորթ Բաֆին կղզում հայտնաբերվել է աշխարհի ամենահին արևային ակնոցները։ Ամենայն հավանականությամբ սրանք կրել են Արկտիկայում ապրող ինուիտները, ովքեր Կանադա են եկել 800 տարի առաջ։ Այս հին ակնոցները հիմնականում ստեղծվել են ոսկորից, կաշվից կամ փայտից։
Դրանց մեջ երկարավուն ճեղք է արված, այնպես որ այն կրողներն իրենց աչքերը պաշտպանեն ձյան մեջ արտացոլված արևի լույսի փայլից։ Հայտնաբերված ամենահին ակնոցները կրել են մոտավորապես 1200-1600թթ․ին և ստեղծվել են ծովացլի փղոսկրից։ Այս ակնոցները տեսնելու համար կարող եք այցելել Կանադայի քաղաքակրթության թանգարան։

 7  Մարդու ամենահին արձանը

Via politesocietymagazine.com

Մարդու ամենահին արձանը հայտնաբերվել է Գերմանիայի տարածքում և 35,000 տարվա պատմություն ունի (որոշ գիտնականների պնդմամբ նույնիսկ 40,000 տարվա պատմություն)։ Այն քանդակած է փղոսկրից և իրենից ներկայացնում է կնոջ մարմին։ «Քարե անձավի Վեներա» կոչվող այս արձանի հետ միասին հայտնաբերվել են նաև ձիերի, բիզոնի և թռչունների արձաններ։ «Վեներան» մեծ կրծքեր ու կլորավուն փոր ունի, իսկ դրա ընդհանուր չափը հասնում է ընդամենը 6 սանտիմետրի։

 6  Ամենահին կոշիկը

Via asbarez.com

Կաշվից ստեղծված այս 5,500 տարեկան կոշիկը հայտնաբերվել է Հայաստանում գտնվող քարանձավներից մեկում 2008թ․ին։ Չնայած իր  հնության, կոշիկը բավականին ժամանակակից տեսք ունի։ Կաշվե կոշիկի մեջ խոտ էր լցոնված՝ հագնողի ոտքերը հարմարավետ պահելու համար։ Կոշիկը պահպանվել է դրա շուրջ կուտակված ոչխարի արտաթորանքի շնորհիվ, և հետազոտողները համոզված են, որ այն աջ ոտքի համար էր։ Կոշիկի համարը համապատասխանում է կոշիկների ժամանակակից եվրոպական չափման 37 համարին, և թվագրվում է մ.թ.ա. 4200- 3500թթ․ին։

 5  Ամենահին երաժշտական գործիքը

Via ictmusic.org

Երաժշտական ամենահին գործիքը հայտնաբերվել է այն նույն շրջանում, որտեղ հայտնաբերվել է մարդու ամենահին արձանիկը՝ Գերմանիայի Հոլե Ֆելս քարանձավում։ Գործիքը ստեղծված է ոսկորից և 42,000 տարվա հնություն ունի։ Հնագետները հավատացած են, որ թռչնի ոսկորից և մամոնտի փղոսկրից ստեղծված ֆլեյտան Աֆրիկայից Եվրոպա գաղթաց մարդկանց կողմից է ստեղծվել։ 42,000 տարի անատոմիապես ժամանակակից առաջին մարդիկ տեղաշարժվում էին մոլորակի տարածքով և տարածվում ողջ Եվրոպայով մեկ։ Գտածոն հենց այս մարդկանց է պատկանում, որն օգտագործվել է մինչև Սառցե առաջին դարաշրջանը։

 4  Ամենահին տաբատը

Via sciencenews.org

Չինաստանում է հայտնաբերվել մարդուն հայտնի ամենահին տաբատը։ Հնագետների պնդմամբ տաբատը 3,300 տարվա հնություն ունի և այն պատկանել է շամանի։ Այն ստեղծվել է կենդանու մորթուց և հայտնաբերվել է տղամարդու մումիայի հագին Չինաստանի Խինջիանգ նահանգի տարածքում։ Այն ժամանակակից տաբատի տեսք ունի և գիտնականները փորձում են պահպանել չափազանց մաշված այս գտածոն։ Պետք է նշել, որ այս տաբատը շատ ավելի հին է, քան երկրորդ ամենահին տաբատը, որը 2,800 տարվա պատմություն ունի։

 3  Ջրով մաքրվող ամենահին զուգարանը

Via 4.bp.blogspot.com

Թուրքիայի տարածքում գտնվող Եփեսոս քաղաքում կարելի է գտնել ջրով մաքրվող աշխարհի ամենահին զուգարանը, որը 2000 տարվա պատմություն ունի։ Դրանք կառուցված են հոսող ջրի վրա, որը արտաթորանքը տանում էր մոտակա գետ։  Այն կառուցվել է մ.թ. առաջին դարում Եփեսոսի քաղաքացիների համար, և հետազոտողների համոզմամբ, դրանից օգտվելու համար մարդիկ պետք է վճարեին։

 2  Ամենահին կրծկալը

Via assets.nydailynews.com

Ամենահին կրծկալը հայտնաբերվել է Ավտրիայում։ Այն 500 տարվա հնություն ունի և հետազոտողների պնդմամբ այն կրել են 1390-1485թթ․ի ընթացքում։ Գտածոն հայտնաբերվել է Ավստրիայի Լենգներգ դղյակում։

 1  Ամենահին պրոթեզը

Via static.ddmcdn.com

Հավատաք, թե ոչ, ամենահին պրոթեզը 3000 տարվա հնություն ունի։ Այն իրենից ներկայացնում է ոտնամատի պրոթեզ, որն օգտագործել են հին եգիպտացիները՝ առանց ոնտնամատի մարդկանց նորմալ քայլելու հնարավորություն տալու համար։
Գիտնականները փորձարկել են այն, որպեսզի տեսնեն արդյոք այն աշխատում է, թե ոչ, և այո՝ այն արդյունավետորեն աշխատել է։ Առանց ոտնամատի մարդկանց համար պրոթեզը փոխարինում էր սանդալներին, որոնք սովորաբար կրում էին հին եգիպտացիները։

 

ԱԱ-2026. Կանադան ու Բոսնիա-Հերցեգովինան հաղթողին չպարզեցին (ֆոտո, վիդեո) Հայ ձյուդոիստները մեկնել են միջազգային մրցաշարի ԱՄՆ-ն առաջին անգամ 47 տարվա ընթացքում հարգում է Իրանի ինքնիշխանությունը․ Արաղչի Անահիտ Ավանեսյանը մասնակցել է դոնորության արշավին Մեկնարկել է ֆուտբոլի աշխարհի առաջնության Կանադա – Բոսնիա և Հերցեգովինա հավաքականների հանդիպումը Հունիսի 15-ին, 16-ին, 18-ին, 19-ին լույս չի լինելու ՄԱԿ-ը ահազանգում է․ համաշխարհային օվկիանոսները հայտնվել են խորացող ճգնաժամի մեջ Սմարթֆոնից կախվածություն․ ինչու ենք մենք «կպած» էկրաններին և ինչպես փոխել դա Հանտավիրուսի շուրջ իրավիճակը շարունակում է ուշադրության կենտրոնում մնալ Տասնյակ կրակոցներ և հատուկ գործողություն Թեքսասում. մեկ մարդ զոհվել է, ինը՝ վիրավորվել Լիոնել Մեսսին լավագույն ֆուտբոլիստն է, ում ես երբևէ տեսել եմ․ Դեմբելե Զախարովան «նեոնացիզմ» է որակել Զելենսկու վերջին քայլը Երևանում 30-ամյա տղամարդը «աջ աչքի հատակի ծակшծ-կտրшծ արյnւնահոսող վերք» ախտորոշմամբ տեղափոխվել է հիվանդանոց Իրանը մշակում է համաձայնագրի վերջնական տեքստը․ Բաղայի «Ռեալը» բանակցություններ է սկսել «Արսենալի» պաշտպան Ռիկարդո Կալաֆիորիի հետ ԿԸՀ-ն ամփոփել է ԸԸՀ-ների իրականացրած վերահաշվարկի արդյունքները Կիրանցեցի Գոհար Վարդանյանը, ով հրապարակայնորեն խոսել էր համայնքում ընտրությունների արդյունքների վերաբերյալ իր դիտարկումների մասին, ազատվել է աշխատանքից Ուկրաինայի պատերազմը նոր փուլում․ վերջին զարգացումները Հայ-թուրքական սահմանի Մարգարայի անցակետով Լիբանան են ուղևորվել Հայաստանի հումանիտար օգնության բեռնատարները «Բարսելոնան» դատական հայց է ներկայացրել «Ռեալի» նախագահի դեմ 45-ամյա վարորդը «UAZ»-ով սարում կողաշրջվել է․ փրկարարները գտել են նրա մարմինը Անձրևները կլինեն հորդառատ․ ի՞նչ եղանակ սպասել առաջիկա օրերին Ջուր հավաքեք․ ջուր չի լինելու Ստորագրահավաք՝ ընդդեմ քվենների գողության. ՀՃԿ անդամները Ազատության հրապարակոմ ենՄի թողեք, որ կացինն իջնի գլխներիդ, որ հասկանաք' գլուխը մտածելու համար է. միացեք ստորագրահավաքին․ Արշակ ԿարապետյանՀայհիդրոմետի տնօրենը գրում է․ 100 Airbus A380 ինքնաթիռի զանգվածին համարժեք ամպ Առաջիկա օրերին հնարավոր է Ապարանի ջրամբարի լցվածություն ամբողջ ծավալով, խուսափել հեղեղավտանգ գոտիներից Ապարանի ջրամբարից ներքև՝ մինչև Քասախի գետաբերան գետահունային հատվածից օգտվող ջրօգտագործողներին հորդորում ենք խուսափել հեղեղավտանգ գոտիներին մոտ գտնվելուց. Փրկարար ծառայություն Ռուսաստանը մեծացնելու է պատասխան հարվածների ուժը. Պուտին Տոռնադոները քանդում են տները, շոգը ռեկորդներ է սահմանում․ Ամերիկան եղանակային քաոսի մեջ է Վճռաբեկ դատարանը վարույթ չի ընդունել Նիկոլ Փաշինյանի ուղղությամբ խնձոր նետած 74-ամյա Ալբերտ Առստամյանի գործով բողոքը Նա գալիս է այնտեղ, որտեղից ամեն ինչ սկսվել է. «Փյունիկը»՝ Մխիթարյանի այցի մասին Սխալ տեղեկություններ են տարածվում Հորմուզի նեղուցը բացելու և Իրանի միջուկային զենքի ծրագիրը դադարեցնելու հնարավոր գործարքի մասին․ Վենս Ալեն Ղևոնդյանը քաղաքական հետապնդման է ենթարկվում օրվա իշխանություններին քննադատելու, պաշտոնականից տարբերվող դիրքորոշում հայտնելու համարԱռևանգել են ՍՊԸ-ի աշխատակցին՝ տնօրենից պահանջելով գումար Մի շարք երկրներ միացել են ՆԱՏՕ-ին 2022 թվականից հետո՝ Ռուսաստանի պարտության դեպքում «կարկանդակի կտոր» ապահովելու համար․ Պուտին Հուշագիրը երբևէ այսքան մոտ չի եղել․ մանրամասները ժամանակին կներկայացվեն հանրությանը․ Արաղչի Պաշտոնանկություններ՝ Մեծ Բրիտանիայի ՊՆ-ում․ վարչապետը հայտարարել է՝ չի պատրաստվում հեռանալ Երևանում հերթական անգամ մեքենա են թալանել, պատճառվել է 2 մլն դրամի վնաս «Ինստագրամ»-ում ու «Ֆեյսբուք»-ում զանգվածային խափանումներ են Կենտրոնամետ Դեմոկրատների Միությունը կոչ է անում ՀՀ իշխանություններին ապահովել թափանցիկություն և հարգել իրավական պատշաճ ընթացակարգերը Արմեն Աշոտյանի գործումՄբապե. Կհամաձայնեի ոչ մի գոլ չխփել, բայց նվաճել աշխարհի գավաթը Ֆրանսիայում դատարանը դատապարտել է Ադրբեջանի 9 քաղաքացու՝ բլոգեր Մահամադ Միրզալիի սպանության փորձի համար Թրամփն անդրադարձել է Իրանի հետ համաձայնեցված պայմաններին Քամի Սասաֆռայի ճյուղերում. երբ ներկայացումը ստեղծվում է մարդկանցով, այն դադարում է պարզապես ներկայացում լինելուց Մեկնարկում է օտարերկրացի և սփյուռքահայ դիմորդների փաստաթղթերի ընդունումը՝ 2026-2027 ուստարվա համար 9 լեգենդար ֆուտբոլիստներ, որոնց համար ԱԱ-2026-ը կարող է վերջինը լինել Քանի դեռ ես Իսրայելի վարչապետն եմ, Իրանը միջnւկային զենք չի ունենա. Նեթանյահու Կիևյան կամուրջը որոշ ժամանակ երթևեկության համար փակ է լինելու Զգուշացում՝ Հիդրոմետից. առաջիկա ժամերին հորդառատ անձրևներ կդիտվեն Գյումրիում և Ապարանում, հնարավոր է նաև կարկուտ