Երևան, 14.Մայիս.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Ինչպե՞ս են քվանտային ցանցերը բացում տարածություն-ժամանակի ուսումնասիրության ճանապարհը

ՀԱՆՐԱՀԱՅՏ ՄՈԼՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

Սեղմեք ԱՅՍՏԵՂ, լրացրեք օնլայն հայտը և մոռացեք հոսանքի վարձի մասին

Իլինոյսի և Հարվարդի համալսարանների գիտնականները մշակել են նորարարական փորձի հայեցակարգ, որը կարող է առաջին անգամ փորձարկել քվանտային մեխանիկայի և գրավիտացիայի փոխազդեցությունը: Նրանց հետազոտությունը, որը հրապարակվել է «PRX Quantum» ամսագրում, ցույց է տալիս, որ քվանտային ինտերնետի համար ստեղծված քվանտային ցանցերը կարող են դառնալ բնության հիմնարար օրենքների ուսումնասիրման գործիք: Փորձը խոստանում է բացահայտել, թե ինչպես է քվանտային մեխանիկան աշխատում Էյնշտեյնի ընդհանուր հարաբերականության տեսությամբ կանխատեսված տարածություն-ժամանակի կորության պայմաններում:

Քվանտային ցանցեր՝ ինտերնետից մինչև ֆիզիկա

Քվանտային ցանցերը տեխնոլոգիա են, որոնք հնարավորություն են տալիս տեղեկատվություն փոխանցել քվանտային համակարգիչների միջև՝ օգտագործելով խճճված մասնիկներ: Այդպիսի մասնիկները, գտնվելով քվանտային կապի մեջ, ապահովում են տվյալների գերապահով փոխանցում և բաշխված քվանտային հաշվարկների հնարավորություններ: Սակայն նոր հետազոտությունը ցույց է տալիս, որ այդ ցանցերը կարող են ավելին անել. դրանք կարող են օգնել ուսումնասիրել քվանտային ֆիզիկայի և գրավիտացիայի փոխազդեցությունը՝ ժամանակակից գիտության հիմնական առեղծվածներից մեկը:

Ինչպես նշել է հետազոտության հեղինակներից մեկը՝ Իգոր Պիկովսկին, «քվանտային ֆիզիկայի և գրավիտացիայի փոխազդեցությունը մնում է չլուծված խնդիր: Մեր առաջարկը առաջին իրական հնարավորությունն է փորձարարական կերպով ստուգելու նրանց կապը»:

Փորձի գաղափարը

Հայեցակարգի հիմքում ընկած է քվանտային ցանցով կապված ատոմային ժամացույցների օգտագործումը: Այդ ժամացույցները կարող են բերվել սուպերպոզիցիայի վիճակի, երբ դրանք միաժամանակ գտնվում են մի քանի քվանտային վիճակներում: Ըստ ընդհանուր հարաբերականության տեսության՝ ժամանակը ավելի դանդաղ է հոսում զանգվածեղ օբյեկտների մոտ, օրինակ՝ մոլորակների, տարածություն-ժամանակի կորության պատճառով: Եթե քվանտային ժամացույցները տեղակայվեն գրավիտացիոն դաշտի տարբեր կետերում, դրանք կզգան ժամանակի տարբեր «տեմպեր», ինչը կարտացոլվի նրանց քվանտային վիճակում:

Այս մոտեցումը թույլ կտա գիտնականներին գրանցել, թե ինչպես է գրավիտացիան ազդում քվանտային գործընթացների վրա: Օրինակ, եթե ցանցում խճճված մասնիկները հայտնվեն տարբեր գրավիտացիոն ուժերով տարածքներում, նրանց քվանտային հատկությունները, ինչպիսիք են խճճվածությունը կամ սուպերպոզիցիան, կարող են փոփոխվել: Սա հնարավորություն կտա ստուգել, թե արդյոք քվանտային մեխանիկայի օրենքները պահպանվում են տարածություն-ժամանակի կորության պայմաններում:

Տեխնոլոգիական հիմք

Փորձի իրականացման համար գիտնականներն առաջարկում են օգտագործել առաջադեմ քվանտային տեխնոլոգիաներ, ներառյալ՝

  • Քվանտային տելեպորտացիա. քվանտային տեղեկատվության փոխանցման մեթոդ ցանցի հեռավոր հանգույցների միջև:
  • Ատոմների խճճված վիճակներ. քվանտային մակարդակով կապված մասնիկների զույգերի ստեղծում՝ նրանց վիճակի փոփոխությունները չափելու համար:
  • Բարձր ճշգրտության ատոմային ժամացույցներ. սարքեր, որոնք ընդունակ են գրանցելու ժամանակի մանրագույն փոփոխությունները գրավիտացիայի ազդեցության տակ:

Այս տեխնոլոգիաներն արդեն ակտիվորեն զարգանում են քվանտային ինտերնետի համար, սակայն դրանց կիրառումը հիմնարար ֆիզիկայում կարող է դառնալ հեղափոխական քայլ:

Հետազոտության նշանակությունը

Փորձը ներուժ ունի պատասխանելու հարցին, թե արդյոք քվանտային մեխանիկայի օրենքներն աշխատում են տարածություն-ժամանակի կորության պայմաններում: «Մենք սովոր ենք համարել, որ քվանտային մեխանիկան ունիվերսալ է, — բացատրել է Պիկովսկին, — բայց մենք չունենք ուղղակի ապացույցներ դրա կիրառելիության մասին գրավիտացիոն դաշտերում: Այժմ մենք կարող ենք դա ստուգել»:

Եթե փորձը ցույց տա քվանտային համակարգերի սպասված վարքագծից շեղումներ, դա կարող է վկայել գոյություն ունեցող տեսությունների վերանայման կամ նույնիսկ նոր ֆիզիկական օրենքների գոյության մասին: Հեռանկարում դա կմոտեցնի գիտնականներին միասնական տեսության ստեղծմանը, որը կմիավորի քվանտային մեխանիկան և գրավիտացիան:

Հեռանկարներ

Փորձի իրականացման համար անհրաժեշտ կլինի քվանտային ցանցերի և բարձր ճշգրտության չափիչ տեխնոլոգիաների հետագա զարգացում: Առաջիկա տարիներին նման նախագծեր, ինչպիսիք են DARPA-ի քվանտային ինտերնետը ԱՄՆ-ում և եվրոպական Quantum Internet Alliance-ը, կարող են ապահովել անհրաժեշտ ենթակառուցվածք և տվյալներ: Բացի այդ, արբանյակային փորձերը, ինչպիսին է չինական Micius-ը, արդեն ցույց են տվել քվանտային տեղեկատվության մեծ հեռավորությունների վրա փոխանցման հնարավորությունը, ինչը կարող է օգտագործվել գրավիտացիոն էֆեկտների փորձարկման համար:

Եզրակացություն

Նոր հետազոտությունը բացում է քվանտային մեխանիկայի և գրավիտացիայի փոխազդեցության փորձարարական ստուգման ճանապարհը՝ օգտագործելով քվանտային ցանցեր: Այս մոտեցումը ոչ միայն ընդլայնում է ապագայի տեխնոլոգիաների հնարավորությունները, ինչպիսին է քվանտային ինտերնետը, այլև խոստանում է խորացնել Տիեզերքի բնույթի մասին մեր ընկալումը: Եթե փորձը հաջողվի, այն կարող է դառնալ առաջին քայլը դեպի ֆիզիկայի երկու հիմնարար տեսությունների միավորում՝ փոխելով մեր պատկերացումները իրականության մասին:

Հետևեք մեզ՝ այստեղ

Թրամփը հնարավոր է մոտ ապագայում այցելի Ռուսաստան «Սյունիքում ինչ-որ անբացատրելի խաղաղություն է իջնում ներսս». Լիա Զախարյան ՆԳ նախարարը ՄԱԿ պատասխանատուների հետ քննարկել է COP 17 համաժողովի շրջանակում անվտանգության ապահովման և հասարակական կարգի պահպանման հարցեր Ահազանգում է ԴՕԿ կուսակցության պատգամավորության թեկնածու Նառա ԳևորգյանըԻ՞նչ եղանակ սպասել մայիսի 14-ից 18-ը ԱՄՆ-ը հանկարծակի չեղարկել է 4 000 զինծառայողի ուղարկումը Լեհաստան Եվրոպական 10 երկրների պատվիրակություններ ժամանելու են Հայաստան՝ Օպերային թատրոնում մասնակցելու «Դասական Եվրատեսիլ 2026»-ին Հայկ Մարտիրոսյանն առաջատարներից է․ «1er Open International de Lecci» Լոռու մարզում սելավաջրերը լցվել են անասնագոմերից մեկը․ խոճկորների մի մասը չի գտնվել Մայիսի 13-ին, 14-ին, 15-ին, 18-ին, 19-ին, 20-ին, 21-ին լույս չի լինելու Ջուր հավաքեք․ ջուր չի լինելու Երևանում փոշու պարունակությունը գերազանցել է սահմանային թույլատրելի կոնցենտրացիան Դեմ ենք, որ լինի որևէ ուժ, որն ունենա այսօրվա պես բացարձակ իշխանություն․ Էդմոն Մարուքյան«Պետք է կանգնեցնենք մեր երկիրը անդունդի եզրին հասցրած այս թույլ, անիմաստ իշխանությանը». Սամվել Կարապետյան (տեսանյութ)«Ուժեղ Հայաստան» -ի քարոզարշավին Դիլիջանի անձրևն էլ չի կարող խանգարելՌոբերտ Քոչարյանի հետ մասնակցել եմ պատերազմին և վստահ եմ նրա վրա․ քաղաքացի«Ուժեղ Հայաստան» դաշինքի քարոզարշավը Երևանի Նոր Նորք վարչական շրջանումՍամվել Կարապետյանի հանդիպումը Գեղարքունիքի մարզի բնակիչների հետՓաշինյանը Արցախից բացի ավելի վտանգավոր բաներ է արել, մենք կամաց-կամաց ամեն ինչ բացահայտելու ենք․ Սամվել ԿարապետյանԳազ չի լինելու Ջանես Նազարյանը դարձավ Եվրոպայի մինչև 17 տարեկանների հունահռոմեական ըմբշամարտի առաջնության չեմպիոն Մշակույթի գործիչները միանում են Ուժեղ Հայաստանին․ Արման Նավասարդյանը ընտրում է փոփոխությունըՄեզ ոչ մի ասֆալտ պետք չէ, եթե այս հողերի վրա հայեր չեն ապրելու, իսկ նոր ճանապարհներով անարգել երթևեկելու են ադրբեջանցիները. ԿարապետյանՄենք պետք է ապահովենք հասարակության բարեկեցությունը, մենք միասին պետք է արձանագրենք Հայ ժողովրդի հաղթանակը. Արամ ՎարդևանյանԶանգերի անօրինական տերմինացիայի միջոցով ստվերային եկամուտներ ստացող խումբ է բացահայտվել Մենք ձեզ հետ պետք է Սևանա լիճը դարձնենք մեծ տնտեսական գործունեություն ունեցող հիմնարկ. Սամվել Կարապետյանը` Գեղարքունիքի մարզի բնակիչների հետ հանդիպմանը Արտակարգ դեպք․ ՀՀ պաշտպանության նախարարության հաշվեկշռում հաշվառված ավտոբուսը բախվել է գնացքին Իսրայելը հայտարարել է բոլոր ճակատներում ռազմական գործողությունները վերսկսելու իր պատրաստակամության մասին Հայաստանում կեղծ դեղի հայտնաբերման ահազանգ է ստացվել Համայնքային ոստիկանները բացահայտել են 13-ամյա պատանու նկատմամբ բռնության դեպքը․ ՆԳ նախարարի անունից միջնորդագիր է ներկայացվել ԿԳՄՍ նախարարին Փոփոխությանը ոչինչ չի կարող խանգարել. «Ուժեղ Հայաստան»«Հիստերիայի մեջ է, կարող է լացել, ծնկի գալ, մեր ուժն է նրան ծնկի բերելու»․ Սամվել Կարապետյան Երևանում ծառն արմատից պոկվել ու ընկել է մեքենաների վրա Իշխանափոխության բանաձևը. ելույթս Գավառ քաղաքում․ Էդմոն ՄարուքյանՀայաստանյայց Առաքելական Սուրբ Եկեղեցին կտոնախմբի Համբարձման տոնը Նարեկ Կարապետյանի և «ուժեղ» թիմի այցը Դիլիջանի «Ուժեղ Հայաստան» դաշինքի գրասենյակՎարորդական իրավունքի վկայականի կամ տրանսպորտային միջոցների գրանցման, հաշվառման հետ կապված հերթագրումները ժամանակավորապես անհասանելի են․ ՆԳՆ Իջևանցիներ ջան, ձեր բարբառի նման քաղցր եք դուք․ մի քանի բացառություն հաշվի չառած․ Նարեկ ԿարապետյանՀայկավանում «Lexus GX460»-ը բախվել է բետոնե պարսպին և թիթեղյա ցանկապատին․ 21-ամյա վարորդը հիվանդանոցում մահացել է Սիրելի դիլիջանցիներ, եղանակային պայմանների պատճառով մեր այսօրվա համերգային ծրագիրը հետաձգվում է․ «Ուժեղ Հայաստան»Վաղը Հայ Առաքելական եկեղեցին կնշի Հիսուս Քրիստոսի Համբարձման տոնը. Սուրբ Պատարագներ կմատուցվեն Խոստովանիր,որ Սև լճի բանակցություններում քո հովանավորությամբ թուրքերը հետ չէին քաշվում․ Արշակ ԿարապետյանՍամվել Կարապետյանի հանդիպումը Գեղարքունիքի մարզի բնակիչների հետԵրևանում այս պահին 10 բալանոց խցանումներ են (լուսանկար) Թույլ չեն տալու երկիրը գնա նախկին բարքերին․ մենք դա բացառում ենք և դրա երաշխավորն ենք․ Էդմոն ՄարուքյանԻջևանում Նարեկ Կարապետյանը հարգանքի տուրք է մատուցել Ցեղասպանության զոհերի հիշատակինՈւմ անունն էլ լինի՝ հարցը մեկն է․ ուր են տանում Հայաստանը. Մհեր ԱվետիսյանՄեծ ակնկալիքներ ունեմ Ռոբերտ Քոչարյանից, որ հետ կբերի մեր Արցախը և տեր կկանգնի Հայաստան աշխարհին․ քաղաքացի Նարեկ Կարապետյանը Իջևանում և Հաղարծինում ջերմ շփվում է քաղաքացիների հետ«Ուժեղ Հայաստան» կուսակցության անդամները Իջևանում են