Երևան, 05.Փետրվար.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Գիտնականները հայտնաբերել են Տիեզերքի առանցքային մոլեկուլի առաջացման նոր մեխանիզմ

ՀԱՆՐԱՀԱՅՏ ՄՈԼՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

Սեղմեք ԱՅՍՏԵՂ, լրացրեք օնլայն հայտը և մոռացեք հոսանքի վարձի մասին

ԱՄՆ-ի Միչիգանի համալսարանի հետազոտողները բացահայտել են տրիհիդրոգենային իոնի (H₃⁺) առաջացման նոր ուղի։ Այս մոլեկուլն առանցքային դեր ունի աստղերի ձևավորման և միջաստղային քիմիայի մեջ։ Այն առկա է Յուպիտերի և Սատուրնի մթնոլորտներում, ինչպես նաև մասնակցում է Տիեզերքում բարդ օրգանական միացությունների ձևավորմանը։ Բացահայտումը հրապարակվել է Nature Communications (NatComms) ամսագրում։

H₃⁺-ի առաջացման անհայտ ճանապարհը

Նախկինում հայտնի էր, որ H₃⁺ ձևավորվում է, երբ ջրածնի մոլեկուլը (H₂) բախվում է իր իոնացված ձևին (H₂⁺)։ Սակայն գիտնականները ենթադրել են, որ գոյություն ունեն նաև այլ մեխանիզմներ, որոնք կարող են բացատրել այս իոնի լայն տարածվածությունը Տիեզերքում։

Սուպերհզոր լազերային սպեկտրոսկոպիայի և մաթեմատիկական մոդելավորման միջոցով հետազոտողները դիտարկեցին H₃⁺-ի առաջացումը մեթիլհալոգեններում և կեղծ հալոգեններում, որոնք ունակ են կրկնակի իոնացման (երկու էլեկտրոնների կորստի)։

«Թափառող» ջրածնի մեխանիզմը

Պարզվեց, որ կրկնակի իոնացումից հետո մոլեկուլը անմիջապես չի քայքայվում։ Դրա փոխարեն, չեզոք ջրածնի մոլեկուլը (H₂) «թափառում» է ներսում, մինչև որ գրավում է ևս մեկ պրոտոն և դառնում H₃⁺։

Այս բացահայտումը թույլ է տալիս կանխատեսել, թե որ մոլեկուլները կարող են արտադրել H₃⁺ նմանատիպ մեխանիզմով, ինչը կօգնի գտնել այս մոլեկուլի նոր աղբյուրներ միջաստղային ամպերում և այլ տիեզերական օբյեկտներում։

Ի՞նչ նշանակություն ունի այս հայտնագործությունը

  • Նոր պատկերացումներ տիեզերական քիմիայի մասին – հայտնաբերվել է H₃⁺-ի այլընտրանքային աղբյուր, որը կարող է բացատրել դրա բարձր կոնցենտրացիան Տիեզերքի տարբեր մասերում։
  • Բարդ օրգանական մոլեկուլների որոնում – «թափառող» ջրածնի մեխանիզմը հնարավոր է կապված լինի կենսական կարևոր միացությունների առաջացման հետ։
  • Աստրոքիմիայի զարգացում – այս արդյունքները կօգնեն ավելի ճշգրիտ մոդելավորել քիմիական էվոլյուցիան Տիեզերքում։

Այժմ գիտնականները կարող են ավելի հստակ կանխատեսել H₃⁺-ի ձևավորումը և որոնել այն Տիեզերքի դեռևս չուսումնասիրված շրջաններում՝ մոտենալով այն գործընթացների հասկացմանը, որոնք ձևավորել են մեր Գալակտիկան։

 Հետևեք մեզ՝ այստեղ

Ձախողել եք, ասեք՝ ձախողել ենք.... «Փաստ»Կոնստանտին Օրբելյանն արժանացել է «Cultural Icon Award» մրցանակին ՀՀ Առողջապահության նախարարությունը հերքում է թուրքական կայքի լուրը Լուսանկարում պատկերված անձը որոնվում է «Ինտերի» մեկնարկային կազմը Լրանում է Ռուսաստանի և ԱՄՆ-ի միջև միջուկային զենքի վերահսկողության մասին պայմանագրի ժամկետը Արամ Ա Կաթողիկոսը ԱՄՆ փոխնախագահին կոչ է արել միջամտել, որ Բաքվում պահվող հայերն ազատ արձակվեն Անհուսալի վարկեր ունեցող անձանց աջակցության ծրագրի շրջանակում դիմումներ ներկայացնելու ժամկետը երկարացվել է մինչև 2026 թ. դեկտեմբերի 31-ը Լա մեդիա տաղավարում հարգելի Գայանե Պողոսյանի հետ զրուցել ենք տնտեսությունից, Ադրբեջանից, պարող սրտիկամոլներից. Հրայր ԿամենդատյանՀայաստանը ներմուծումից ամենաշատ կախված երկրների շարքում է ՀՀ-ն շարունակում է գրանցել գյուղատնտեսական արտադրության ամենաբարձր ցուցանիշը ԵԱՏՄ-ում Մեսսին փոխել է մարզումային ծրագիրը ԱԱ-2026-ին պատրաստվելու համար Միրզոյանը ԱՄԷ փոխվարչապետի հետ քննարկել է տարածաշրջանային հարցեր Նազելի Բաղդասարյանը կգործուղվի Բելգիա Սյունիքի մարզում ավտովթար է տեղի ունեցել․ պայմանագրային զինծառայողը հոսպիտալացվել է Ձյուն, բուք․ ի՞նչ եղանակ սպասել փետրվարի 5-ից 9-ին Ողբերգական դեպք՝ Երևանում․ շտապօգնության բժիշկները Նուբարաշենում գործող թիվ 175 դպրոցի բուժկետում հայտնաբերել են տղամարդու մարմին Իրանի և ԱՄՆ-ի միջև բանակցությունները ձախողվել են․ Axios Պեկինը կոչ է արել Տոկիոյին խորապես վերանայել իր ռազմական ագրեսիայի պատմությունը Եկեղեցու կրած ծանր հարվածների մասին․ Մենուա Սողոմոնյանը Վրաստանը ՌԴ-ին է արտահանձնել 1 քաղաքացու, ՌԴ-ն` Վրաստանին Ընկերոջս, քաղբանտարկյալ Խաչիկ Գալստյանի ուղերձը բանտից․ Արսեն ԲաբայանԱրևմուտքում կանխատեսել են ուկրաինական հակամարտության ավարտի ամսաթիվը Կոնվերս Բանկը մեկ օրում ավարտել է Արմլիզինգի պարտատոմսերի տեղաբաշխումը22-ամյա վարորդը հայտնվել է ձորակում․ վիրավոր կա Հեռահաղորդակցության օպերատորների ծառայությունների դիմաց Իդրամով վճարման անհնարինության և ստեղծված իրավիճակի մասինՍյունիքում կինը դիմել է ոստիկաններին և հայտնել, որ գողացել են իր 6 անչափահաս երեխաներին Եվ այո, ես կարծում եմ, որ տիկին Մանասյանը ոչ թե մարդու իրավունքների պաշտպան է, այլ` մարդու իրավունքները խախտող քաղաքական գործիչ. Արեգա ՀովսեփյանՊակիստանի վարչապետը շնորհավորել է Փաշինյանին ու Ալիևին Քննարկվել է սահմանային անցման կետերում կուտակումների խնդրի լուծմանն առնչվող նախաձեռնությունը Հանրապետությունում ձյուն է տեղում, որոշ ճանապարհներին սաստիկ բուք է Արարատիի պարեկները Վեդիում ձերբակալել են ոչ սթափ և տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունքից զրկված վարորդի 4 քաղաքներում մթնոլորտային օդում փոշու պարունակությունը գերազանցել է թույլատրելի կոնցենտրացիան ԱՀԿ փորձագետները քաղցկեղի բոլոր դեպքերի երեք հիմնական պատճառ են բացահայտել «Մեր ձևով» շարժման անդամ Լիլիա Շուշանյանը մասնակցել է Վաշինգտոնում անցկացվող հեղինակավոր «Կրոնական ազատության միջազգային գագաթնաժողովին»Ընտրության արժեքը․ Սիրաժ ՄանուկյանցԻրական փոփոխությունները սկսվում է ժողովրդի ֆինանսական բեռը թեթևացնելուց. Գառնիկ ԴավթյանԱյժմ Հայաստանի հետ ընդլայնում ենք մեր առևտրային հարաբերությունները․ Ալիև Թուրքիան պատրաստ է հյուրընկալել ԱՄՆ-Իրան բանակցությունները Վթարային ջրանջատում կլինի Պետդումայում մեկնաբանել են Կրասնոյարսկի դպրոցում տեղի ունեցած հարձակումը Բացահայտվել է քաղցկեղի ագրեսիվության բարձրացման գործոն Սպիտակ տունը բացահայտել է Հնդկաստանի հետ կնքված 500 միլիարդ դոլարի գործարքի մանրամասները ՄԻՊ-ը հայտարարություն է տարածել «Ուկրաինայից ժամանած մի պատվիրակություն ամեն կերպ փորձում էր խոչընդոտել ելույթս». Արամ ՎարդևանյանՎավերագրվում են հայկական պատմական հուշարձաններըԱյս իշխանությունների օրոք աբսուրդն անցնում է բոլոր սահմանները․ Ավետիք ՉալաբյանՀաշվի առնելով ՀԷՑ-ի ավտոպարկի քանակը՝ ամբողջ ավտոպարկի տեղակայումը մեկ տարածքում հնարավոր չէրԶգույշ եղիր այս քաղցկեղածին շերտավարագույրներիցԲանակցային սպասումներին զուգահեռ, Մերձավոր Արևելքում լարվածությունն այնուամենայնիվ մեծանում է․ Արտակ Զաքարյան