Երևան, 26.Օգոստոս.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Գիտնականները 60 տարի առաջ կորցրած համակարգչային ծածկագրից վերակենդանացրել են աշխարհի առաջին չաթբոտը

ՀԱՆՐԱՀԱՅՏ ՄՈԼՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

Սեղմեք ԱՅՍՏԵՂ, լրացրեք օնլայն հայտը և մոռացեք հոսանքի վարձի մասին

Գիտնականները վերականգնել են աշխարհի առաջին չաթ-բոտը` ELIZA-ն, վաղուց մոռացված համակարգչային կոդից, և այն դեռ լավ է աշխատում, հաղորդում է Live Science-ը:

Օգտագործելով MIT-ի արխիվների փոշոտ տպագրությունները՝ այս «ծրագրային հնագետները» հայտնաբերել են հնացած ծածկագիրը, որը կորել էր 60 տարի և այն կյանքի կոչել:

ELIZA-ն մշակվել է 1960-ականներին MIT-ի պրոֆեսոր Ջոզեֆ Վեյզենբաումի կողմից և անվանվել է Էլիզա Դուլիթլի անունով՝ Պիգմալիոն պիեսի գլխավոր հերոսուհու։

Որպես լեզվական մոդել, որի հետ օգտատերը կարող էր փոխազդել, ELIZA-ն զգալի ազդեցություն ունեցավ ժամանակակից արհեստական ​​ինտելեկտի (AI) վրա, գրում են հետազոտողները arXiv նախնական տպագրության տվյալների բազայում հրապարակված հոդվածում:

ELIZA-ի համար գրված DOCTOR սցենարը ծրագրավորվել էր հարցերին պատասխանելու համար, ինչպես հոգեթերապևտը:

ELIZA չաթբոտը կյանքի կոչելը դժվար էր: Այն պահանջում էր մաքրել և կարգաբերել կոդը, ինչպես նաև ստեղծել էմուլյատոր, որը մոտ էր 1960-ականներին ELIZA-ի համակարգչին: Վերակառուցելով կոդը՝ հետազոտողների թիմը դեկտեմբերի 21-ին 60 տարվա մեջ առաջին անգամ գործարկեց ELIZA-ն:

«Դա գործի դնելով՝ մենք ցույց տվեցինք, որ սա իսկապես ELIZA-ի իրական գծի մի մասն է, և որ այն ոչ միայն աշխատում է, այլև շատ լավ է աշխատում», - ասում է հետազոտության համահեղինակ Ջեֆ Շրագերը:

Սակայն գիտնականների թիմը կոդի մեջ նաև սխալ է հայտնաբերել, որը նրանք որոշել են չշտկել: «Դա կկործանի արտեֆակտի իսկությունը», - բացատրեց Շրագերը, «կարծես մենք ուղղեցինք բնօրինակ Մոնա Լիզայի սխալը»: Ծրագիրը խափանում է, եթե օգտատերը մուտքագրի այնպիսի թիվ, ինչպիսին է «Այսօր դուք ունեք 999», գրում են հետազոտության հեղինակները։

«Չնայած ELIZA-ն ընկալվում էր որպես մարդ-համակարգիչ հաղորդակցության հետազոտական ​​հարթակ, այն ժամանակ այն այնքան նոր էր, որ նրա «չաթբոտի» բնույթը գերակայում էր իր հետազոտական ​​նպատակներից», - ասում է Շրագերը:

 Հետևեք մեզ՝ այստեղ

Հարյուրավոր հասցեներում գազ չի լինելու օգոստոսի 26-ից 31-ինԱՄՆ-ը սպառնում է պատժամիջոցներով Իրանի հետ առևտուր անող երկրներին․ հիմնական թիրախը կարող է լինել ՉինաստանըԳյումրիում կանցկացվի «HAY-AT JAZZ․ հայը՝ ջազում, ջազը՝ բակում» փառատոնըՀարություն Ավետիսյանը դարձել է պատանիների Եվրոպայի առաջնության բրոնզե մեդալակիրՔոչարյանի և նրա ընտանիքի նկատմամբ գործողությունները՝ քաղաքական հետապնդման դրսևորում. Աննա ԿոստանյանԾխելու ցուցանիշով Թուրքիան աշխարհում 1-ին տեղում էՖրանսիան ցանկանում է, որ Ուկրաինան եվրոպական վարկով զենք գնի միայն ԵՄ երկրներիցՀրատապ. Սյունիքը կտրվելու է,Ալիևը Տիգրանաշեն զորք է մտցնելու. Գեներալ Արշակ ԿարապետյանԱմենայն Հայոց Կաթողիկոսն ընդունեց Մասյացոտնի թեմի քահանայից դասինԴատարանն ընդունել է՝ ինձ ԵՊՀ-ից ազատելու հրամանն իրավաչափ չի եղել. Մենուա ՍողոմոնյանՊաշտոնական․ Մանչեսթեր Յունայթեդը հայտարարեց հերթական խոշոր տրանսֆերի մասինՀաստատվել է պատգամավորական էթիկայի հարցերով ԱԺ ժամանակավոր հանձնաժողովի կազմըԱվտովթար Սյունիքում․ 3 վիրավորներից մեկը պայմանագրային զինծառայող էՀորմուզի նեղուցում գտնվող բոլոր ականները հեռացվել են կամ ոչնչացվել․ ԹրամփՀայաստանը Եվրամիությանը մոտ է առավել, քան երբևէ. Եվրահանձնաժողովի պաշտոնական ներկայացուցիչՌուսաստանից Ադրբեջանով Հայաստան է ուղարկվել 976 տոննա ցորեն և 65 տոննա փայտանյութՈւղղակի մեղադրանք է բերվել մեղադրանք բերելու համար..․ որևէ ողջամիտ մարդ այդտեղ խնդիր չի կարող տեսնել․ Ամրամ ՄակինյանԽոշոր ավտովթար Գեղարքունիքում․ կա 4 վիրավորԹրամփը հայտարարել է, որ ԱՄՆ-ն թույլ չի տա Իրանին կրկին ականապատել Հորմուզի նեղուցըԶինվորն իր կյանքին վերջ է տվել անասնաֆերմայում. մանրամասներԻսպանական քաղաքում ցլերի հետ ավանդական վազքի ժամանակ 10 մարդ է վիրավորվելԹրամփը ցանկանում է Օնտարիո լիճը վերանվանել Ամերիկա լիճԳագիկ Ծառուկյանի անունից ՄԻԵԴ ներկայացված երկու գանգատներն էլ ստացվել են Դատարանի կողմիցՀին և նոր ցիլոյով մարդիկ. նարեկ ԿարապետյանԱյսօր պայմանագրային զինծառայողի են գտել կախված վիճակումԾանր հարված «Յուվենտուսին». Թուրինցիների աստղը կոտրել է ոտքը և վիրահատության կենթարկվիԱկնկալում եմ ձեր ազնիվ պատասխանները. Արշակ ԿարապետյանՄեր զորակցությունն ենք հայտնում քաղաքական դրդապատճառներով ազատազրկված բոլոր անձանց, և պահանջում ենք նրանց անհապաղ ազատումը. «Հայաքվե»Պոլսահայ համայնքում քննարկել են հայկական վարժարաններում հայաստանցի աշակերտների կրթության արգելքի հարցըՌուսաստանը Հայաստանի հետ առևտրի կրճատումից ցնցումներ չի սպասում. ՌԴ ԱԳՆՁեր և Ալիևի խոսույթի միակ խզումը․ դուք ասում եք՝ Չորրորդ հանրապետություն, Ալիևը՝ կապիտուլացիա. Նարեկ ԿարապետյանԳյումրիում կայանված «Mercedes»-ում պայթյուն է տեղի ունեցել․ կա վիրավnր Մեր իշխանություններն ամեն ինչ անում են Ալիևի աչքին հաճոյանալու համար. Արեգ ՍավգուլյանԵռապատերազմի կուսակցության կառավարության ծրագիրը երեք պառակտման մասին է. Նարեկ Կարապետյան Ազգային ժողովն ընդունել է ՀՀ Կառավարության 2026-2031թթ. ծրագիրը Ուշագրավ դիտարկում Հայաստանի «չորրորդ հանրապետության» մասինՌուսաստանում նշել են Ուկրաինայի հետ պատերազմի ավարտի ժամկետըՀայաստանը որոշել է առաջին քայլը կատարել դեպի ԵՄ, սա կարևոր խորհրդանշական քայլ է. Եվրահանձնաժողովի խոսնակ Լաչինում քննարկել են երկու երկրների միջև էլեկտրաէներգիայի ներմուծման և արտահանման հնարավորությունները Հայաստանի վիճակը գնալով վատթարանում է այս իշխանությունների կառավարման օրոք. Արմեն ՄանվեյանԱնկում ապրող Իրանը չի վճարում իր զինվորականների մեծ հատվածին, միևնույն ժամանակ uպանnւմ է ցուցարարներին, նույնիսկ երբ նրանք չեն բողոքում. Թրամփ Հրդեհ է բռնկվել Ամուրի գազաքիմիական համալիրում. կան տnւժածներ Եթե Փաշինյանը փորձի նոր տարածքներ հանձնել, նա կկանգնի դատարանի առջև. Ավետիք ՉալաբյանՌուսաստանը շարունակում է բաց լինել հակամարտության խաղաղ կարգավորման համար․ Պեսկով Արևային կայանները նվազեցնում են արտադրությունը խաղադրույք կատարելով կուտակիչ մարտկոցների վրա ԱՄՆ-ն առաջարկել է հանել Իրանի դեմ պատժամիջnցները՝ Հորմուզի նեղուցը բացելու դիմաց. Al Hadath Իրականում ի՞նչ է կատարվում բանակումԿոտայքում «Opel Astra»-ն դուրս է եկել ճանապարհի երթևեկելի գոտուց, հայտնվել` ձորում ԱՄՆ-ն մտադիր է չեղարկել մոտ 200,000 օտարերկրացիների վիզաները. AP ՌԴ-ն ոչ միայն հույս ունի հաղթել հատուկ ռшզմական գործողությունում, այլև վստահ է դրանում. Պեսկով