Երևան, 24.Հունվար.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Գիտնականները Կովկասում «մեգաամրոց» են հայտնաբերել

ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ

Սեղմեք ԱՅՍՏԵՂ, լրացրեք օնլայն հայտը և մոռացեք հոսանքի վարձի մասին

Մեծ Բրիտանիայից և Վրաստանից հնագետները անհավանական բացահայտում են արել հարավային Վրաստանում․ օգտագործելով անօդաչու թռչող սարքեր՝ նրանք հայտնաբերել են, որ 3000-ամյա Դմանիսի ամրոցը շատ ավելի մեծ է, քան նախկինում ենթադրվում էր: Մեկ կիլոմետր ձգվող արտաքին պատը զբաղեցնում է հսկայական տարածք՝ կառույցը դարձնելով իր ժամանակի իսկական «մեգապոլիս»։ Այս մասին գրում է Archeology News-ը։

Հետազոտությունները ցույց են տվել, որ ամրոցի տարածքը 40 անգամով գերազանցում է  նախկին հաշվարկները՝ հաղորդում է Planet Today-ը։ Օդային լուսանկարչությունից ստացված տվյալների հիման վրա գիտնականները ստեղծել են այս զարմանալի օբյեկտի եռաչափ մոդելը:

Անօդաչու թռչող սարքը ոչ միայն օգնել է որոշել ամրոցի չափերը, այլև հայտնաբերել հնագույն գերեզմանատներ,գյուղատնտեսական դաշտերի  ավերակներ և հետքեր: Հետազոտողների ուշադրությանն է արժանացել բարդ երկաստիճան պաշտպանական համակարգը, սակայն նրանք դեռևս չեն կարող բացատրել, թե ինչու էր անհրաժեշտ նման լայնածավալ ամրություններ կառուցել:

Մյուս առեղծվածը բնակավայրի արտաքին մասում արտեֆակտների գրեթե իսպառ բացակայությունն է։ Սա խոսում է այն մասին, որ բերդը օգտագործվել է սեզոնային եղանակով, օրինակ՝ որպես հովիվների կանգառի վայր։

Պեղումների ընթացքում հայտնաբերվել են խեցեղենի, կենդանիների ոսկորների և այլ արտեֆակտների հազարավոր բեկորներ, որոնք կարող են լույս սփռել հին հասարակության կյանքի վրա։ Գիտնականները հույս ունեն պարզելու, թե ինչպես է բնակչությունը փոխազդել քոչվորների հետ և ինչպես է զարգացել գյուղատնտեսությունը Կովկասում բրոնզի և վաղ երկաթի դարերում:

Չնայած բոլոր գտածոներին, «մեգաամրոցի» նպատակը մնում է առեղծված: Արդյո՞ք դրա մասշտաբները արտացոլում էին հին տիրակալների հավակնությունները, թե՞ դա նստակյաց և քոչվոր ապրելակերպի փոխազդեցության եզակի օրինակ է: Այս հարցերի պատասխանները, ինչպես Դմանիսիի գաղտնիքները, դեռ թաքնված են պատմության խորքում։

 Հետևեք մեզ՝ այստեղ

Թրամփի երկիմաստ գրառումը. Զենք՝ Ադրբեջանին, էներգիա՝ Հայաստանին Որևէ առաջընթաց տեսանելի չէ, իսկ ռիսկերը դեռևս մնում են. «Փաստ»Uողանքի հետևանքով 82 մարդ անհետ կորած է համարվումՓաշինյանը կատարում է ադրբեջանցի ոստիկանի գործառույթ․ Հովհաննես ԻշխանյանՈւկրաինայի օրինակը հստակ ցույց է տալիս Արևմուտքի հետ բարեկամության արդյունքը. «Փաստ»Քննչական կոմիտեն պետք է գործադիր իշխանությունից անկախ լինի․ Ավետիք ՉալաբյանՏարադրամի փոխարժեքները հունվարի 24-ին Նովոանենկայի շրջանային հիվանդանոցը տարեկան կխնայի մոտ 800,000 լեյ շնորհիվ արևային էներգիայի«Մինչև հիմա չենք համակերպվում, տղայիս կարոտից խելագարվում եմ». կրտսեր սերժանտ Դավիթ Ներսիսյանն անմահացել է 2022 թ. սեպտեմբերի 14-ին Իշխանասարում. «Փաստ»Ընտրական վերահսկողության նոր կանոնները՝ ժողովրդավարության նահանջի՞ հաշվինՍոցիալական «անապատացման», ներքին ճգնաժամերի անդառնալի հետևանքների վտանգները. «Փաստ»«Հանուն հիշողության և կեղծ օրակարգի դեմ»Անընդհատ «լավն է» ասելով՝ իսկապես լավն է դառնո՞ւմ. «Փաստ»Իշխանության պարագայում ամեն ինչ հասկանալի է, իսկ ի՞նչ կարող է անել ընդդիմությունը. «Փաստ»Առավոտյան աղոթք«Այս իշխանությունը ոչ մի աղերս չունի հայկականության, հայ ազգի, մեր պետության շահերի հետ». «Փաստ»Այն, ինչ անում է Եկեղեցին, բխում է միայն ու միայն հայ ժողովրդի ու հայոց պետականության շահերից. «Փաստ»Մեծ ավանտյուրա. ի՞նչ է սպասվում ԱՄՆ-ի 74 տոկոս մասնաբաժնին. «Փաստ»Ո՞ւմ է ձեռնտու «բոլորին մերժելու» մոտեցումը. «Փաստ»Իշխանություններին պետք չեն ո՛չ օբյեկտիվ դիտորդներ, ո՛չ արդար ընտրություններ. «Փաստ»Facebook-ի և Gmail-ի 149 մլն օգտատերերի մուտքանուններ և ծածկագրեր են արտահոսել համացանց ԱՄՆ 14 նահանգում արտակարգ դրություն է սահմանվել` ձնաբքի հավանականության պատճառով Գորիսի տարածաշրջանում՝ Լծեն-Տաթև, Շինուհայր-Հարժիս, ուժգին քամի է և բուք Արմանի մասնակցությամբ մի քանի միջադեպ է եղել. նա տիտղոսի համար պայքшրելու հնարավորություն ուներ․ UFC-ի նախագահը պատասխանել է Ծառուկյանին Աֆրիկայի հարավում տեղի ունեցած ջրհեղեղների հետևանքով զոհվել է առնվազն 159 մարդ Ֆրանսիայի Ազգային ժողովը մերժել է կառավարությանն անվստահություն հայտնելու երկրորդ բանաձևը Փաշինյանը մասնակցել է Սոս Սարգսյանի անվան համազգային թատրոնի նոր շենքի բացման արարողությանը Իշխանության զգալի մասն ապրում է պալատներում, ունեն տասնյակ ծառաներ ու ճաշ եփողներ. Հրայր Կամենդատյան Տավուշում մեքենաներ են բախվել․ վիրավոր կա Շենգավիթի բաժնի ծառայողները ապօրինի զենք-զինամթերք են հայտնաբերել Զելենսկին բացահայտել է, թե ինչ է քննարկվել Աբու Դաբիում՝ Ռուսաստանի, ԱՄՆ-ի և Ուկրաինայի պատվիրակությունների միջև Իրանում տեղի ունեցած բողոքի ցույցերի ժամանակ վնասվել են նաև երկու հայկական եկեղեցիներ. Արաղչի Ձյուն կգա․ ի՞նչ եղանակ սպասել հունվարի 24-28-ը Վայոց ձորի մարզում «ՎԱԶ 2121»-ը դուրս է եկել ճանապարհի երթևեկելի գոտուց և գլխիվայր շրջվել․ 3 վիրավորներից 2-ը անչափահասներ են Կայացել է ՀՀ-ԱՄՆ աշխատանքային խմբի երկրորդ հանդիպումը Ավստրիայի Հայ Առաքելական Եկեղեցու պատասխանը զրպարտիչներին Արաքս գյուղում տեղի ունեցած վիճաբանության մասնակիցներից մեկը «մարմնի տարբեր մասերի կտրած-ծակած վերքեր» ախտորոշմամբ տեղափոխվել է հիվանդանոց Խնդիրները ի հայտ են գալու ընտրություններից հետո․ Էդմոն ՄարուքյանԹթուջուր-Նավուր, Նորավանի խաչմերուկից Գորիս, Շինուհայրից Տաթև ավտոճանապարհները փակ են բոլոր տեսակի տրանսպորտային միջոցների համար Կարևոր է, որ վաղը միմյանց աչքերին նայելիս ամաչելու առիթ չունենանք. Տեր Արտաշես ԱՄՆ վիզայի դիմումի համար կեղծ փաստաթղթեր ներկայացնելն օրենքի խախտում է. դեսպանատունն իրազեկում է «Իզմիրլյան» ԲԿ-ում սկսվել է Նարեկ Սամսոնյանի հետհացադուլային թերապիան․ բժշկական անհրաժեշտ միջամտություն է իրականացվում՝ նրան նախապատրաստելու վիրահատությանը․ փաստաբան Սոս Սարգսյանի անվան համազգային թատրոնը նոր շենք ունի Վարդենյաց լեռնանցքում ճանապարհը սպասարկող կազմակերպության աշխատակիցները տեխնիկայի միջոցով հանում են ձյան մեջ արգելափակված մեքենաները (տեսանյութ) Թրամփը չեղյալ է հայտարարել Կանադայի՝ Խաղաղության խորհրդին միանալու հրավերը Որքան մարդ է զոհվել Իրանում տեղի ունեցած անկարգությունների հետևանքով Գևորգ Հարությունյանի և Նարեկ Օհանյանի խափանման միջոց կալանքը երկարաձգվեց երեք ամսով Ջրվեժ գյուղում մեքենաներ են բախվել․ կա զոհ Իրանի ԱԳ նախարարը հայտնել է երկրում տեղի ունեցած անկարգությունների ընթացքում զոհերի թիվը ԱՄՆ-ն և ԵՄ-ն հույս ունեն ներգրավել 800 միլիարդ դոլար Ուկրաինայի վերակառուցմանը նպաստելու համար