80 տարեկանում տրվել է ինքնակրթությանն ու հոգեւոր կյանքին

Հռոմի, Պաղեստինի եւ Եգիպտոսի պատմությունների, Մեռյալ ծովի, Երուսաղեմի անկման մասին 90-ամյա Հեղինե տատիկն իմացել է ոչ թե դպրոցական դասագրքերից` մանկության տարիներին, այլ մոտ 80 տարեկանում, Սուրբ գրքից:

Նա Աստվածաշնչում է կարդացել այն մասին, թե ինչպես Կլավդիոսը հրեաներին որպես «քրիստոնյա» վռնդեց, Ներոնը իսկական քրիստոնյաներին ողջ-ողջ այրեց, թե ինչպես էին Գալիլեյի հողատերերը ճնշում աղքատներին: Իսկ այս ամենի մասին Հեղինե Նազինյանը չէր կարող դասագրքերից իմանալ, որովհետեւ չնայած դպրոց ութ տարի գնացել է, բայց 30-ական թվականներն էին, դժվարությունների ու սովի տարիներ, եւ «լիարժեք կրթություն» ասվածն այդ պայմաններում ֆանտաստիկայի ժանրից էր:

Նա ծնվել է նույն տարում, ինչ Ֆիդել Կաստրոն, դերասան Եվգենի Լեոնովը, հայտնի կոմպոզիտոր Ալեքսանդր Զացեպինը: Բայց, ի տարբերություն վերը թվարկվածների, չի կարողացել իր օժտվածությանը համարժեք հաջողությունների հասնել: «Բոլշեւիկները սեփական վերարկուն վերավաճառած հորս «սպեկուլյանտի» պիտակով բանտարկեցին հինգ տարի: Երեք ռուբլով գնել էր, հետո մտափոխվել էր ու վերավաճառել հինգ ռուբլով: Ասել էին` սպեկուլյացիա ես անում: Ու հացթուխ հորս բանտարկեցին»,- իր դժվար մանկությունն է հիշում Հեղինե տատը:

Ընտանիքը կերակրելու ողջ հոգսը հիմնականում նրա վրա էր մնացել: Նա էր վեց երեխաներից ավագը: Կրթություն ստացավ ծննդավայր Իջեւանի շրջանի Աչաջուր գյուղի դպրոցում մինչեւ փոքրիշատե հասուն դառնալն ու աշխատանքի անցնելը: Պայմաններն այնքան հուսահատեցնող էին, որ դեռ տասնհինգ տարեկանը չբոլորած, կրտսեր եղբայրներին ու քույրերին կերակրելու համար տրակտորիստ էր աշխատում: Եւ այդպես հինգ տարի, մինչեւ 1946 թիվը:

«Շատ ծանր է եղել իմ կյանքը, շատ»,- իր կյանքի դժվար օրերը պատմելուց հետո ավելացնում է իմ զրուցակիցը: Հեղինե Նազինյանն ասում է, որ երազում էր բժիշկ դառնալ: Անիրականանալի մնաց երազանքը: «Ասացի` գոնե սպիտակ խալաթ հագնեմ, ինձ բժիշկ պատկերացնեմ: Գնացի հացթուխ աշխատեցի, որպեսզի մի քիչ ինձ երեւակայեմ սպիտակ խալաթի մեջ»:

Եւ այդպես, դժվարություններն ասես վերջ չունեցան, ամուսնությունից հետո արդեն բազմազավակ ընտանիքն էր, ընտանեկան հոգսերն ու … վերջ բոլոր երազանքներին: Երբ արդեն 75-ն անց ծոռնատեր կին էր, ծանոթացավ Աստվածաշնչին ու հասկացավ, որ այն իր համար թե´ հոգեւոր գանձանակ է, թե´ իսկական դասագիրք, որը Հեղինե տատիկին պատմեց պատմական մի շարք դեպքերի ու մարդկանց մասին:

Օգոստոսն ու Տիբերիոսը նրա հերոսի համար հայտնություն էին, Պետրոսի հռետորական արվեստը` նույնպես: «Աստվածաշունչը ներել է սովորեցնում ու մարդկային շնորհք: Համբերել է սովորեցնում, մարդասիրություն, որն ամենակարեւորն է: Աստվածաշունչը մարդուն կրթում է, սովորեցնում մաքրվել, ինքն իրեն իշխել, ուղղորդել: Նաեւ սովորեցնում է ընտրել փշոտ, դժվար ճանապարհը»,- ասում է Հեղինե տատիկը:

Միգուցե նաեւ Աստվածաշնչի շնորհիվ է սկսել ստեղծագործել, այն էլ 75 տարեկանից: Գրում է պատերազմի, սիրո, նեղ ու դժվար օրերի մասին, չնայած մի մասն էլ այրել, ոչնչացրել է, որովհետեւ «այնտեղ իր դառը մանկության, դժվար կյանքի պատկերն է, որն իրեն հանգիստ չի տալիս»: Ասում է, որ չի ափսոսում ոչնչացնելու համար: «Հեռուստացույցն ի՞նչ է ուսուցանում մարդկանց:

Ամերիկա, ամենախուլիգան բաներն էդ յաշիկից են տարածում: Իսկ Աստվածաշնչից ես սովորեցի: Էդ խոսքերն ինձ ուժ են տալիս: Ասես լիքը, ճոխ սեղանի առաջ լինես»,- ասում է Հեղինե տատիկը, պատմում, որ երբ ծանր հիվանդ էր ու շատերի կարծիքով` մահամերձ, իրեն փրկել են աստվածաշնչյան հերոսները` իրենց օրինակով: «Ես այս գրքի խոսքերի զորությամբ եմ ապրում: Գիրքը Աստծո խոսքով ՝ գրված: Նրա պատվիրանները, իհարկե, դասագիրք արժեն»,- ասում է նա:

Քրիստինա Տեր-Մաթեւոսյան