Հայկական ծագման մասին Հերոդոտոսի տեսությունը հերքվել է գենոմի առաջին ամբողջական ուսումնասիրության արդյունքում
ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆՍեղմեք ԱՅՍՏԵՂ, լրացրեք օնլայն հայտը և մոռացեք հոսանքի վարձի մասին
Հայերը՝ Արևմտյան Ասիայի բնակիչները, որոնք պատմականորեն բնակեցվել են Հայկական լեռնաշխարհում, վաղուց համարվում էին Բալկաններից եկած փռյուգիացի վերաբնակիչների ժառանգները։ Այս տեսությունը մեծ մասամբ առաջացել է հույն պատմիչ Հերոդոտոսի պատմություններից, ով նշել է, որ հայերը պարսկական բանակում ծառայելիս զինվել են ֆռյուգիական օրինակով։ Լեզվաբանները նույնպես պաշտպանել են այս տեսությունը՝ ենթադրելով, որ հայերենը կապեր ունի հնդեվրոպական լեզուների թրակոֆրիգիական ենթախմբի հետ, գրում է Phys.org-ը։
Սակայն գենոմի առաջին ամբողջական ուսումնասիրությունը մարտահրավեր է նետում այս վաղեմի համոզմունքին` չգտնելով ոչ մի էական գենետիկ կապ հայերի և Բալկանյան տարածաշրջանի բնակչության միջև: Հետազոտությունը համեմատում է նորաստեղծ ժամանակակից հայկական գենոմները և Հայկական լեռնաշխարհի հնագույն մարդկանց հրապարակված գենետիկական տվյալները Բալկանների՝ ինչպես ժամանակակից, այնպես էլ հնագույն գենոմների հետ:
«Դարեր շարունակ պատմական հավատալիքները ձևավորել են անցյալի մեր ըմբռնումը, ինչը հաճախ մեզ ստիպում է ընդունել տեսությունները որպես ճշմարտություն», - ասում է հետազոտության հեղինակ Անահիտ Հովհաննիսյանը՝ Դուբլինի Թրինիթի քոլեջի գենետիկայի և մանրէաբանության դպրոցի անդամը:
«Սակայն, ամբողջական գենոմի հաջորդականության գալուստով և հնագույն ԴՆԹ հետազոտությունների զարգացմամբ, մենք այժմ կարող ենք կասկածի տակ դնել և վերանայել այս վաղեմի գաղափարները՝ բացահայտելով մարդկային բնակչության պատմության շատ ավելի գիտականորեն տեղեկացված տեսակետ»:
Հետազոտողները հերքել են նաև մեկ այլ համոզմունք՝ պնդումները սասունցիների՝ Հայկական լեռնաշխարհի հարավային մասում (ժամանակակից հարավ-արևելյան Թուրքիա) բնակեցված հայ բնակչության ասորական ծագման մասին: Այս կապը հիշատակվել է բազմաթիվ պատմական աղբյուրներում, ներառյալ Աստվածաշունչը, սեպագիր տեքստերը և տեղական ավանդական պատմությունները: Փոխարենը, նրանք պարզել են, որ ոչ վաղ անցյալում սասունցիները քանակի զգալի անկում են ապրել, ինչը նրանց առանձնացնում է այլ պոպուլյացիաներից:
«Հայկական լեռնաշխարհում գենետիկական շարունակականությունը ստուգելով՝ մենք եկանք այն եզրակացության, որ վաղ բրոնզի դարից հետո Մերձավոր Արևելքում լայնածավալ շարժում է եղել:
Հարցերը, թե որտեղից և երբ է այն եկել, և ինչն է առաջացրել միգրացիայի նման լայնածավալ ալիք, դեռեւս մնում են անպատասխան», - ասում է Քեմբրիջի համալսարանի պրոֆեսոր Անդրեա Մանիկան:
Հետազոտողները նաև լույս են սփռել հայկական տարբեր խմբերի բնակչության կառուցվածքի և գենետիկական փոփոխության վրա՝ պարզելով, որ Հայկական լեռնաշխարհի արևելյան, արևմտյան և կենտրոնական մասերի պոպուլյացիաները համեմատաբար բարձր նմանություն ունեն:
«Սա առաջին հետազոտությունն է, որը փորձում է կազմել Հայկական լեռնաշխարհի գենետիկական ատլասը»,- ասում է ՀՀ ԳԱԱ Մոլեկուլային կենսաբանության ինստիտուտի պրոֆեսոր, հրապարակման համահեղինակ Լևոն Եպիսկոպոսյանը։
Առավել մանրամասն` այստեղ.
https://t.me/+l9xjL01DqrowZjUy
Ցեմենտի հումքով բարձված «Howo» բեռնատարը Սարավանում կողաշրջվել է
Ավելի քան 8000 չվերթեր են չեղարկվել, արտակարգ դրություն է հայտարարվել ԱՄՆ-ի որոշ հատվածներում
Հնարավոր է ձյուն. ինչ եղանակ է սպասվում
Մենք պետք է խոսենք մարդկանց մասին՝ այն մասին, թե ինչպես ենք մարդկանց դուրս բերելու աղքատությունից. Նարեկ Կարապետյան
ՀՖՖ-ի պատասխանն ՈւԵՖԱ-ին՝ Հայաստան-Ուկրաինա խաղում գրանցված միջադեպի վերաբերյալ
Ընդդիմադիր լինելը բավարար չէ․ անհրաժեշտ են հստակ համակարգային փոփոխություններ․ Ավետիք Չալաբյան
Հայտնի է 2025թ․ 1000 խոշոր հարկատուների ցանկը. ԶՊՄԿ-ն առաջին եռյակում է
Ես հայտարարում եմ, որ ունենք հստակ գործողությունների պլան, որի շնորհիվ հնարավոր է ընդամենը 1 տարում թոշակները դարձնել 150.000 դրամ. Նաիրի Սարգսյան
Երբ պատգամավորին ստիպված ես օրենք բացատրել. Գոհար Ղումաշյան
Ադրբեջանը մտնում է Հայաստան ոչ թե զենքով, այլ բենզինով և այլ ապրանքներով․ Արմեն Մանվելյան
Ի՞նչ էր Սոլովյովի «ուզածը». Էդմոն Մարուքյան
Ի՞նչ է կատարվել Հայաստան-Ուկրաինա խաղի կուլիսներում
5-րդ քայլը դեպի Ուժեղ Հայաստան. Շիրազ Մանուկյանց
Ադրբեջանը կարող է թիրախավորել և վերահսկել Հայաստանի ջրային ռեսուրսները․ Ավետիք Քերոբյան
Քո կյանքում ամենինչն է դեղին, բայց ժողովուրդը մյուս գույներն էլ է տեսնում. Արշակ Կարապետյան
Սամվել Կարապետյանի հայրենիքը Հայաստանն է, Հայաստանի շահերը Սամվել Կարապետյանի համար առաջնային են․ Նարեկ Կարապետյան (տեսանյութ)
«Ամեն ինչ ծխի մեջ էր». մարզիչը փրկել է տղային այրվող մեքենայից
Մեկ հնարավորություն ունի Հայաստանը 2026-ին. Արսեն Վարդանյան
Ինչո՞ւ եք սուգը դիտավորյալ սեղմում բանակի հաղթական տոնի կողքին. Աննա Ղուկասյան 
Նախկինում իրենց «հայրենիքի պաշտպան» հռչակածներն այսօր լուռ նստած են աթոռներին․ Ցոլակ Ակոպյան
Վերջին արցախցիներին վտարեցի՞ն Ստեփանակերտից
Ինչպես ավտոլվացման կայանը շարժիչային խոտհնձիչ ստեղծելու միտք տվեց. «Փաստ»
Վթար. երկար ժամանակ ջուր չի լինի
ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (24 ՀՈՒՆՎԱՐԻ).Ինքնաթիռի վթար, ահաբեկչական գործողություն, միկրոշրջանի հրետակոծություն. «Փաստ»
Հայ վիրտուոզները․ տաղանդի ճանապարհը դեպի մեծ բեմ
Խայտառակություն էր, երբ Հայաստանը ներկայացնող թիվ մեկ պաշտոնատար անձը շնորհակալություն հայտնեց հայ ժողովրդի թիվ մեկ ախոյանին ու մարդասպանին. Արմեն Աշոտյան
Երբ ընտանիքն է պահում ազգը, իսկ պետությունը մոռանում է «խոստովանությունը». «Փաստ»
Դիտորդներին ճնշելու են. Փաշինյանի նոր մտահղացումը
Թրամփի երկիմաստ գրառումը. Զենք՝ Ադրբեջանին, էներգիա՝ Հայաստանին
Որևէ առաջընթաց տեսանելի չէ, իսկ ռիսկերը դեռևս մնում են. «Փաստ»
Uողանքի հետևանքով 82 մարդ անհետ կորած է համարվում
Փաշինյանը կատարում է ադրբեջանցի ոստիկանի գործառույթ․ Հովհաննես Իշխանյան
Ուկրաինայի օրինակը հստակ ցույց է տալիս Արևմուտքի հետ բարեկամության արդյունքը. «Փաստ»
Քննչական կոմիտեն պետք է գործադիր իշխանությունից անկախ լինի․ Ավետիք Չալաբյան
Տարադրամի փոխարժեքները հունվարի 24-ին
Նովոանենկայի շրջանային հիվանդանոցը տարեկան կխնայի մոտ 800,000 լեյ շնորհիվ արևային էներգիայի
«Մինչև հիմա չենք համակերպվում, տղայիս կարոտից խելագարվում եմ». կրտսեր սերժանտ Դավիթ Ներսիսյանն անմահացել է 2022 թ. սեպտեմբերի 14-ին Իշխանասարում. «Փաստ»
Ընտրական վերահսկողության նոր կանոնները՝ ժողովրդավարության նահանջի՞ հաշվին
Սոցիալական «անապատացման», ներքին ճգնաժամերի անդառնալի հետևանքների վտանգները. «Փաստ»
«Հանուն հիշողության և կեղծ օրակարգի դեմ»
Անընդհատ «լավն է» ասելով՝ իսկապես լավն է դառնո՞ւմ. «Փաստ»
Իշխանության պարագայում ամեն ինչ հասկանալի է, իսկ ի՞նչ կարող է անել ընդդիմությունը. «Փաստ»
Առավոտյան աղոթք
«Այս իշխանությունը ոչ մի աղերս չունի հայկականության, հայ ազգի, մեր պետության շահերի հետ». «Փաստ»
Այն, ինչ անում է Եկեղեցին, բխում է միայն ու միայն հայ ժողովրդի ու հայոց պետականության շահերից. «Փաստ»
Մեծ ավանտյուրա. ի՞նչ է սպասվում ԱՄՆ-ի 74 տոկոս մասնաբաժնին. «Փաստ»
Ո՞ւմ է ձեռնտու «բոլորին մերժելու» մոտեցումը. «Փաստ»
Իշխանություններին պետք չեն ո՛չ օբյեկտիվ դիտորդներ, ո՛չ արդար ընտրություններ. «Փաստ»
Facebook-ի և Gmail-ի 149 մլն օգտատերերի մուտքանուններ և ծածկագրեր են արտահոսել համացանց
ԱՄՆ 14 նահանգում արտակարգ դրություն է սահմանվել` ձնաբքի հավանականության պատճառով
