Երևան, 05.Փետրվար.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Առողջության համար ոչ պակաս վտանգավոր «կոկոս». «Փաստ»

ՀԱՆՐԱՀԱՅՏ ՄՈԼՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Նարգիլեն մեկ կամ ավելի ձողեր ունեցող ծխելու սարք է` ներշնչվող ծուխը ֆիլտրելու և սառեցնելու հարմարանքով։ Ֆիլտրի դեր է կատարում ջրով, գինով կամ այլ հեղուկով ամանը։ Ամանի մեջ ծխելու բաժակ է տեղադրված, որի ծայրը միացած է ջրի տակ գնացող ձողին։ Ծխելու ժամանակ նարգիլեի ամանում նոսրացում է առաջանում, որի շնորհիվ ծուխը հեղուկի միջով բարձրանում է և ծխամորճի ձողով անցնում է ծխողի բերանը։ Եթե հարցնեք սովորական քաղաքացուն, թե որտեղից է նարգիլեն մտել մեր կյանք, մեծամասնությունը կպատասխանի, որ դա արևել յան գյուտ է: Իրականում նարգիլեի պատմությունը սկիզբ է առել Հնդկաստանում, և միայն դրանից հետո է այն տարածվել ոչ միայն Արևելքում, այլ նաև ամբողջ աշխարհում, իսկ 19-րդ դարում մտել է նաև Եվրոպա: Այդ մասին են վկայում ծխելու այս սարքի մեծ թվով անունները:

Օրինակ՝ Հնդկաստանում այն հայտնի է որպես «շեշա»: «Նարգիլե» անվանումը տարածված է արևել յան երկրներում, իսկ խորհրդային ժողովրդին հայտնի է որպես «բուլբուլ յատոր»: Նարգիլե բառն առաջացել է պարսկերեն համարժեք բառից, որը թարգմանաբար նշանակում է «կոկոս»: Սկզբնական շրջանում հենց դրանից են պատրաստել նարգիլե: Ծխելու այս սարքը նաև հայտնի է որպես «հուգգա», «բորի», «բոնգ»: Եվ դրանք նարգիլեի բոլոր անվանումները չեն: Հանրահայտ է նաև «կալ յան» անվանումը, որը արաբերենից թարգմանաբար նշանակում է «եռացող»: Նարգիլեի առաջացման պատմության տարբեր վարկածներ գոյություն ունեն:

Օրինակ՝ համարվում է, որ Հնդկաստանում այն ի սկզբանե հորինվել է բժշկական նպատակներով, մասնավորապես՝ ծխելու միջոցով անզգայացման համար: Ամերիկայում ծխախոտ ծխելու համար ևս օգտագործվել է նարգիլե (այն ժամանակ դա եղել է դդումը): Նարգիլե ծխելը ներկայում ևս տարածված է: Ենթադրվում է, որ նարգիլեի օգտագործումը առողջության համար այնքան վնասակար չէ, որքան, օրինակ՝ սովորական սիգար կամ սիգարետ ծխելը: Բայց կան ապացույցներ և իրականացված հետազոտություններ, որ նման կարծիքը սխալ է: Չնայած այն հանգամանքին, որ ծուխը նարգիլեի մեջ զտված է և իջնում է նիկոտինի քանակությունը, բայց այն դեռ պարունակում է տոքսիններ, որոնք բացասաբար են անդրադառնում թոքերի, սրտի և այլ օրգանների վրա:

Այնուամենայնիվ, նարգիլե ծխելը մի տեսակ, կարծես, ծես է, մի ամբողջ փիլիսոփայություն: Այս դեպքում, առաջին հերթին, կարևոր չէ ոչ այնքան ծխելու խառնուրդը, որքան գործընթացն ինքնին: Այստեղ կարևոր է համապատասխան միջավայրը, ինչպես նաև այն հաճելի ընկերակցությունը, որտեղ կարելի է հանգիստ զրուցել: Ընդ որում, հիմա շատ տարածված են աննիկոտին նարգիլեները՝ որպես ապացույց հենց վերը նշվածի:

ԿԱՄՈ ԽԱՉԻԿՅԱՆ

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Թրամփը պարզաբանում է՝ երբ տարիքը կսկսի խանգարել իր նախագահությանը«Ռոսսոտրուդնիչեստվոն» ամրապնդում է ռուս-հայ մարզական գործընկերությունը Հայաստանին ուզում են զրկել սեփական էժան էներգիան ունենալու հնարավորությունից. «Փաստ»ՔՊ-ն հիմա էլ փորձում է սահմանափակել լրատվամիջոցներին Փոքր բիզնեսը հարկերից ազատելու մեր ծրագրի մասին հարցեր ունե՞ք. Նարեկ ԿարապետյանԹերմոսը կարող է ավելի կեղտոտ լինել, քան զուգարանակոնքը. բացատրում է բժիշկըԱնկախ Հայաստանի ամենամեծ ձեռքբերումներից մեկը բանակն է․ Արամ ՊետրոսյանԱլիևին շնորհակալություն հայտնելը արժանապատվության լուրջ կորուստ է. Ավետիք Չալաբյան «Գարիկի մասին միշտ ժպիտով ու սպասումով եմ խոսում». սերժանտ Գարիկ Սարգսյանն անմահացել է հոկտեմբերի 19-ին Այգեհովիտի մատույցներում, տուն «վերադարձել»... երեք ամիս անց. «Փաստ»Ինչպես է Հայաստանը ներգրավում հանքարդյունաբերական ներդրումներ. Վարդան Ջհանյանը` Minig.com.au-ին Կլիմայի փոփոխության պատճառով ձմեռային Օլիմպիական խաղերը վտանգի տակ են․ Լևոն Ազիզյան Պարզ ասած. Ինչպե՞ս են աշխատում արևային վահանակները Աղջիկը կորցրել է մատները և այրվածքներ ստացել շամպունի պատճառով«Մեր ձևով»-ը՝ որպես այլընտրանքային ուղի. առողջապահությունից մինչև տնտեսություն Ինչո՞ւ են պետական կառավարման համակարգում շատերն աթեիստ. «Փաստ»Եկեղեցին՝ ճնշման տակ, ազատությունը՝ միջազգային հարթակում Կոնֆետը պայթել է երեխայի բերանում․ նրան շտապ տեղափոխել են հիվանդանոցՍա դասական իմաստով անսահման անորոշություն է, իսկ անորոշության ուղիղ շարունակությունը ռիսկն է. «Փաստ»Ինչ փոխարժեք է սահմանվել այսօր Հիմնարար խնդիրներ, լուրջ մտահոգություններ. տնտեսական աճ՝ առանց կայունության. «Փաստ»Ձախողել եք, ասեք՝ ձախողել ենք.... «Փաստ» Զինվորի մոր աղոթքըԶգույշ եղիր այս քաղցկեղածին շերտավարագույրներիցՆոր մանրամասներ. տելեկոմներ-վճարահաշվարկային կազմակերպություններ լարվածությանն արձագանքում են վերջիններս. «Փաստ»Շտապօգնության համակարգում կներդրվի մոտոմիավոր. նախագիծ. «Փաստ»Փորձելու են համայնքապետերին «իրենցով անել». «Փաստ»«Արևմտամետների» դաշտում «արշալույսները» խաղաղ չեն. «Փաստ»Ձախողել եք, ասեք՝ ձախողել ենք.... «Փաստ»Կոնստանտին Օրբելյանն արժանացել է «Cultural Icon Award» մրցանակին ՀՀ Առողջապահության նախարարությունը հերքում է թուրքական կայքի լուրը Լուսանկարում պատկերված անձը որոնվում է «Ինտերի» մեկնարկային կազմը Լրանում է Ռուսաստանի և ԱՄՆ-ի միջև միջուկային զենքի վերահսկողության մասին պայմանագրի ժամկետը Արամ Ա Կաթողիկոսը ԱՄՆ փոխնախագահին կոչ է արել միջամտել, որ Բաքվում պահվող հայերն ազատ արձակվեն Անհուսալի վարկեր ունեցող անձանց աջակցության ծրագրի շրջանակում դիմումներ ներկայացնելու ժամկետը երկարացվել է մինչև 2026 թ. դեկտեմբերի 31-ը Լա մեդիա տաղավարում հարգելի Գայանե Պողոսյանի հետ զրուցել ենք տնտեսությունից, Ադրբեջանից, պարող սրտիկամոլներից. Հրայր ԿամենդատյանՀայաստանը ներմուծումից ամենաշատ կախված երկրների շարքում է ՀՀ-ն շարունակում է գրանցել գյուղատնտեսական արտադրության ամենաբարձր ցուցանիշը ԵԱՏՄ-ում Մեսսին փոխել է մարզումային ծրագիրը ԱԱ-2026-ին պատրաստվելու համար Միրզոյանը ԱՄԷ փոխվարչապետի հետ քննարկել է տարածաշրջանային հարցեր Նազելի Բաղդասարյանը կգործուղվի Բելգիա Սյունիքի մարզում ավտովթար է տեղի ունեցել․ պայմանագրային զինծառայողը հոսպիտալացվել է Ձյուն, բուք․ ի՞նչ եղանակ սպասել փետրվարի 5-ից 9-ին Ողբերգական դեպք՝ Երևանում․ շտապօգնության բժիշկները Նուբարաշենում գործող թիվ 175 դպրոցի բուժկետում հայտնաբերել են տղամարդու մարմին Իրանի և ԱՄՆ-ի միջև բանակցությունները ձախողվել են․ Axios Պեկինը կոչ է արել Տոկիոյին խորապես վերանայել իր ռազմական ագրեսիայի պատմությունը Եկեղեցու կրած ծանր հարվածների մասին․ Մենուա Սողոմոնյանը Վրաստանը ՌԴ-ին է արտահանձնել 1 քաղաքացու, ՌԴ-ն` Վրաստանին Ընկերոջս, քաղբանտարկյալ Խաչիկ Գալստյանի ուղերձը բանտից․ Արսեն ԲաբայանԱրևմուտքում կանխատեսել են ուկրաինական հակամարտության ավարտի ամսաթիվը