Երևան, 21.Մարտ.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Այն, ինչ հայտնաբերեցին գիտնականները Չերնոբիլի անտառներում, շոկի ենթարկեց գիտական աշխարհը (լուսանկարներ)

ԼԱՅՖ

1986 թվականի ապրիլի 26-ը ողբերգական օր էր Խորհրդային Միության ու ամբողջ աշխարհի համար։ Հենց այդ օրը տեղի ունեցավ Չերնոբիլի ատոմակայանի հայտնի վթարը, որի արդյունքում հսկայական տարածքներ ատոմային էլեկտրակայանի շուրջ հայտարարվեց օտարեցման գոտի։ Վերջերս գիտնականները մի ծրագիր ձեռնարկեցին, որի նպատակն էր պարզել, թե ինչպիսին է լքված այդ վայրերի ֆաունան ու պարզվեց, որ մարդկանց առկայությունը շատ ավելի վատ է ազդումմ կենդանական աշխարհի վրա, քան ճառագայթումը։ Այնտեղ հայտնաբերեցին այնպիսի կենդանատեսակներ, որոնց վերջին հարյուր տարվա մեջ գրեթե անհնար էր տեսնել։ Ձեզ ենք ներկաայացնում այդ հետազոտության միջանկյալ արդյունքները։

Վերջին 30 տարում կենդանիների գլխաքանակը օտարեցման գոտում անգամներով բարձրացել է, իսկ դա թույլ էտալիս պնդել, որ ճառագայթումն այդքան շատ վնաս չի պատճառում կենդանական աշխարհին, որքան մարդու ներգործությունը։

Գիտնականները հետևում էին կենդանիներին թարմ ձյան վրա թողած նրանց հետքերով, ինչպես նաև այդ տարածքքի տարբեր կետերում տեղադրված 42 տեսախցիկներով։

Հետազոտությունները թույլ տվեցին պարզել, որ չերնոբիլյան անտառներում էապես աճել է վայրի վարազների, գայլերի, աղվեսների և այլ կենդանիների գլխաքանակը։

 

Բացի դրանիից, այստեղ հայտնաբերեցին մի շարք խիստ հազվադեպ կենդանատեսակների, որոնք երկա՜ր տարիներ չէին երևացել այս կողմերում․ եվրոպական լուսան ու կարմիր արջ։

Պորտսմուտի համալսարանի պրոֆեսոր Ջիմ Միթը պնդում է, որ այդ վթարը ակամայից ստեղծել է արգելոցի պես մի բան․

«Մենք չենք պնդում, որ ճառագայթումը լավ բան է, սակայն մարդու ազդեցության բացակայությունը թույլ է տվել, որպեսզի կենդանիների պոպուլյյացիան վերականգնվի ու դրան նույնիսկ ճառագայթումը չի խանգարել»։

Չերնոբիլյան անտառներում հաջողվել է նույնիսկ այնպիսի բացառիկ կենդաննատեսաների լուսանկարել, ինչպիսիք են Պռժևալսկու ձին և զուրբրեր։

Հետևությունը պարզ է․ մարդը բնությանը շատ ավելի մեծ վնաս է տալիս, քան ռադիոակտիվ ախտահարումը ու սրա շարջ արժե և պետք է մտածեն բոլորը։

Հրթիռ է ընկել Երուսաղեմում հայկական թաղամասի մոտ (տեսանյութ) Հայաստանի համար մեծ պատիվ է 2027 թվականին Ֆրանկոֆոնիայի խաղերի հյուրընակալումը․ Արարատ Միրզոյան «Նապոլին» նվազագույն հաշվով հաղթեց «Կալյարիին» ՀՀ պետական պարտքը կառավարելի է. Ֆինանսների նախարարություն Հաջորդ մրցաշրջանում ես այլևս չեմ լինի «Ատլետիկի» գլխավոր մարզիչը․ Էռնեստո Վալվերդե Իրանցի բարձրաստիճան հետախուզույզ է սպանվել Վստահ ընթացքի մեջ ենք․ Գոռ Հակոբյանի կնոջ նոր գրառումը Օդի ջերմաստիճանը կբարձրանա 10 աստիճանով․ եղանակն՝ առաջիկա օրերին Իրաքը ֆորս-մաժոր է հայտարարել բոլոր նավթահանքերում Խոշոր ավտովթար՝ Կոտայքի մարզում․ Եղվարդի խճուղում բախվել են «Kia Optima»-ն և «Nissan Sentra»-ն Մասնավոր ինքնաթիռ է կործանվել Մոսկվայում՝ երկու մարդ զոհվել է Բռնnւթյան ենթարկված երեխայի կենսաբանական մայրը սպասում է իր 5-րդ երեխային 52 երկրի քաղաքացիներ օգտվել են Հայաստանի տարածքից Իրանից դուրս գալու համար, բայց միայն ՀՀ երկու քաղաքացի է ցանկացել վերադառնալ «Փյունիկի» հարձակվողը տեղափոխվել է լիտվական ակումբ Հայտնի է՝ քանի օր տանը կլինեն աշակերտները գարնանային արձակուրդներին Իրանական հրթիռի բեկորը ընկել է Երուսաղեմի Հին քաղաքում՝ պատճառելով վնասներ. Իսրայելի ԱԳՆ Օհանավանում բախվել են «Mercedes»-ը, «Opel Zafira»-ն և «ԳԱԶ 2410»-ը Եթե չկա նավթ Հունգարիայի համար, չի լինի գումար Ուկրաինայի համար. Օրբան Երբ հարցը պարզապես զարգացումը չէ, այլ՝ գոյությունը․ Վահե ՀովհաննիսյանԱրա Ֆիդանյանին նոր պաշտոնի նշանակեցին Ուժեղ Սյունիք` ուժեղ ղեկավարի հետ. Արթուր ՄիքայելյանԹշնամին սխալվում էր՝ ենթադրելով, թե Իրանը մեկ-երկու օրում կփլուզվի. Խամենեի Վրացի 5 նավաստի արգելափակված է Պարսից ծոցում և օգնություն է խնդրում Սամվել Կարապետյանի 6 խոստումներն ՈՒԺԵՂ խաղաղության համար. Գոհար ՂումաշյանԵրեւան–Թբիլիսի օդանավը պտտվել է Թբիլիսիի երկնքում եւ վայրէջք չկատարելով՝ վերադարձել է Երեւան Ժողովուրդ ջան, դե, ասեք տեսնեմ՝ ինչիպիսի՞ ղեկավար եք ուզում ունենալՓաշինյանը չէ՞ր մեզ և՛ 2018-ին, և՛ 2021-ին նույն խաղաղությունը խոստանում, բայց 3 պատերազմ բերեց․ Նարեկ ԿարապետյանԼուկաշենկոն ասել է, որ Թրամփն առաջարկում է իրեն հանդիպել Ֆլորիդայում Նիկոլի օրոք՝ ունեցել ենք 5 պատերազմ և ռազմական գործողություն․ Հայկ ԱթոյանԲրյուսելում տեղի է ունեցել ԵՄ-Հայաստան խորհրդարանական գործընկերության կոմիտեի 5-րդ նիստը Շվեյցարիան դադարեցրել է զենքի արտահանումը Միացյալ Նահանգներ Իրանի հետ հակամարտության ընթացքում Ոտնձգություն է կատարվել ավտոբուսի վարորդի նկատմամբ․ նա հիվանդանոցում է ԵՊՀ ֆիզիկայի ինստիտուտում բացվել է նոր, ժամանակակից լսարան Փաշինյանի տեղն այնքան է նեղացել, որ սկսել է ժողովրդին պատերազմով սպառնալ․ ասում է, որ ոչ միայն պատերազմ է լինելու, այլև ինքնիշխանություն ենք կորցնելու․ Էդմոն ՄարուքյանըԿենտրոնական Իսրայելը ենթարկվել է Իրանի կողմից նոր հրթիռային հարվածի «Ոչ Արևմտյան Ադրբեջանին» շարժման անդամները խնդրագիր են հանձնել ԵՄ ընդլայնման հարցերով հանձնակատար Մարթա Կոսին (տեսանյութ) Ուժեղ Հայաստանում յուրաքանչյուր ժամկետային զինծառայող կստանա երաշխավորված վարձատրություն և կկարողանա ֆինանսապես օգնել իր ընտանիքին. Տիգրան ԱբրահամյանՄարտի 20-ին կդադարեցվի ջրամատակարարումը. հասցեներ Ներգաղթի իրական պատճառները․ ինչու 2025-ի ցուցանիշը չի կարելի վերագրել միայն «խաղաղությանը»․ Շաքե ԻսայանՎեհափառը հրավիրվել էր Իլիա II-ի հուղարկավորությանը, սակայն նրան արգելվել է լքել երկիրը․ Պաչուաշվիլի ՀՀ հակակոռուպցիոն կոմիտեում օպերատիվ-հետախուզական վարչությունների տարածքային ստորաբաժանումների ղեկավարներ են նշանակվել Շրի Լանկան արգելել է մուտքը իրանական նավերի և ամերիկյան կործանիչների համար Hyur Home Dilijan հյուրատունն ընդլայնվում է Women In Business ֆինանսավորման շնորհիվԲաբկեն Հարությունյանը նոր պաշտոն է ստացել Ժողովրդի վստահությունը անդառնալիորեն մսխած, Հայաստանի գլխին երեք պատերազմ բերած ու դրանցում պարտված թույլ ղեկավարը վախեցած է․ Մարիաննա ՂահրամանյանՄակրոնը կոչ է արել ԵՄ-ին վարկ տրամադրել Կիևին Փաշինյան, մենք լսեցինք քո քաղաքական հայտարարությունները, բայց Արթուր Ավանեսյանը եկել է քեզ անվտանգության մասին մի քանի դաս տալուԻրանը հայտարարել է, որ հակամարտությունից հետո կշարունակի վերահսկել Հորմուզը Անվտանգության լարվածության ֆոնին ՆԱՏՕ-ն լքում է Իրաքը Գողություն՝ Հրազդանի Առնո Բաբաջանյանի անվան երաժշտական դպրոցում. գողոնը հայտնաբերվել է (տեսանյութ)