Շրջափակման մեջ նկարվեցի, ուղարկեցի որդուս, հրաժեշտ տվեցի. մտածում էի՝ կսպանեն կամ կգերեվարեն

Սեղմեք ԱՅՍՏԵՂ, լրացրեք օնլայն հայտը և մոռացեք հոսանքի վարձի մասին

«Ինձ հաճախ են հարցրել, թե ինչո՞ւ եմ ընտրել ռազմական ոլորտը։ Պատասխանը միանշանակ էր՝ որովհետև մենք ապրում ենք մի երկրում, որ անկախ տարիքից ու սեռից պիտի զինվորական լինենք»,- MediaHub-ին պատմում է Արցախի աշխարազոր ուժերի բուժակ Դիանա Աղաջանյանը։ 

45-ամյա կինն իր զինակից ընկերների հետ հերթափոխով դիրք էր բարձրանում, 15 օր մնում այնտեղ։ Սեպտեմբերի 19-ին ծառայության էր, երբ Ադրբեջանն Արցախի դեմ լայնամասշտաբ պատերազմ սկսեց։ «Կեսօր էր, արդեն հասցրել էինք ճաշել։ Այդ օրը սովորական չէր, առավոտյան ժամը 7-ին «համար 1» հրաման էր իջեցված։ Շուշիի հարակից դիրքերում էինք, տանկից ոչ հեռու հատվածում։ Ադրբեջանական դիրքը մեզանից հեռու չէր, վերևում իրենք էին, քիչ ներքև մենք»,- պատմում է նա։

Խաղաղ ժամանակահատվածում Դիանայի պատասխանատվության տակ 839-ից 846 դիրքերի անձնակազմի առողջությունն էր։ Բայց ահա պատերազմական ժամանակահատվածում պատասխանատվությունը չափազանց մեծ էր։

«Առաջինը խփեցին կապի համակարգերի վրա, այն խափանվեց, իսկ դիրքերից խոցվեց 844-ը, այդտեղ տվեցինք մեր առաջին զոհը։ Վիրավորներ ևս ունեցանք, բայց քանի որ ռմբակոծվում էին նաև ճանապարհները, առաջ գնալ հնարավոր չէր։ Դրա համար մենք այդ աշխատանքը կազմակերպեցինք ոտքով, անտառների միջով։ Մեկը գլխից էր բեկորային վիրավորում ստացել, մյուսը՝ ձեռք ու ոտքից, մեկը՝ մեջքից։ Մի սարսափելի իրավիճակ էր։ Վիրավորներին վիրակապում էինք, բուժօգնություն ցույց տալիս»,- հիշում է նա։

Դիանային այնուհետև միացել են կին կապավորները։ Նրանք հայտնվել են շրջափակման մեջ։ Մեր զրուցակիցն ասում է՝ իրավիճակն այնքան օրհասական էր, որ ինքը մտածել է, որ կա՛մ գերեվարվելու են, կա՛մ սպանվելու։

«Փորձում էի կապ հաստատել որդուս հետ, նրան հրաժեշտ տալ, բայց չստացվեց, դրա համար մի քանի լուսանկար արեցի, ուղարկեցի նրան հրաժեշտի խոսքերով, որ ինձանից հիշատակ ունենա»,- ասում է Դիանան։ 

Բուժքույրը վիրավորներին օգնություն էր ցույց տալիս սանհանգույցում, որ ռմբակոծվելու դեպքում գոնե բեկորային վնասվածքները քիչ լինեն։ «Այդ ժամանակ մեր տղաներից մեկը՝ Արթուր Ամիրջանյանը, որ «Արջուկ» մականունն ուներ, գոռաց՝ «կանանց դո՛ւրս բերեք, ադրբեջանցիները մոտենում են»։ Թշնամին, որ մեր լեզուն հասկանում էր, ի պատասխան Արթուրի, գոռալով պատասխանեց՝ «կանանցից մեկին սպանել ենք, մեկին գերի ենք տանում», այ այդքան մոտ էին դիրքերը։ Բորիս Բալայանը դուրս եկավ, տեսավ, որ դեպի մեր ուղղությամբ են գալիս, «պուլիմյոտով» սկսեց կրակել հենց բուժկետի համար նախատեսված շենքի մուտքից, հետո նրանց առաջխաղացումը կասեցնելու նպատակով կրակեցին նաև «խաչի դիրքից», իսկ «սկորիի» վարորդը՝ Ջիվանը, կրակում էր հետևի կողմից։ Մեզ հաջողվեց Վասիլիի օգնությամբ դուրս գալ, գնալ դեպի անտառներ»,- հիշում է նա։

Վիրավորներին տարհանելու պլանը նույնքան բարդ էր։ Դիանան զինակից ընկերների հետ դժվարությամբ անտառներով նրանց գրկած հասցրել է մինչև խաղաղապահների հենակետ։ 

«Խոսքը բավականին մեծ տարածության մասին է։ Ճանապարհին նրանց վիրակապել ենք, նորից ճամփա ընկել։ Ռուսներին խնդրեցի, որ րոպե առաջ իջեցնենք վիրավորներին, նրանք ասացին, որ հրաման չունեն, փոխարենը պատրաստակամություն հայտնեցին օգնել, վիրակապել, որ տղերքս արնաքամ չլինեն։ Իմ երկար հորդորներից հետո համաձայնվեցին մի պայմանով․ մեզ զինաթափեցին։ Նստեցինք BTR ու գնացինք Իվանյան»։

Աշխարազոր ուժերի բուժքրոջ համար ծանր էր լսել հատկապես իր մարտական ընկերների մահվան լուրերը։ Ափսոսանքով ասում է, որ «Արջուկ» մականունով ազատամարտիկը զոհվել է, մեկի ոտքերն են ամպուտացրել, մյուսը տեսողությունն է կորցրել։ 

Տեղահանվելուց հետո էլ Դիանա Աղաջանյանը շարունակում է ծառայությունը Հայաստանի աշխարազոր ուժերում։ Հերթափոխի օրերին Մեծամորից գնում է Սյունիքի դիրքեր։

«Ու հասցնում եմ կապ պահպանել Արցախի իմ ընկերների հետ։ Նրանց հետ կյանքի ճանապարհ եմ անցել, միասին նայել ենք մահվան աչքերին»,- հավելեց մեր զրուցակիցը։

Հունան Թադևոսյան