Ինչպե՞ս էին «կտրում որովայնը» խարակիրիի կամ սեպպուկուի ժամանակ. «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Ինչպես գիտենք, խարակիրին սամուրայների պատվի օրենքն է, և իր տիրոջ որևէ հրաման չկատարելու կամ դավաճանության դեպքում սամուրայը պետք է այն իրականացներ, այսինքն՝ ինքնասպանություն գործեր: «Խարակիրի» արտահայտությունն, ըստ էության, թարգմանաբար նշանակում է «որովայնը կտրել». սա այդ գործողության ժողովրդական անվանումն է, և այդպես ասում են միայն Արևմուտքում:

Բացի դա, այդ գործողությանը նաև անվանում են «սեպպուկու», որն ավելի ճիշտ է: Իհարկե, փոքրիկ զանցանքների համար ոչ մի սամուրայ «սեպպուկու» չի իրականացնում, պետք է լինի լուրջ պատճառ: Սեպպուկուն որոշակի ավանդույթ է դարձել Էդոյի ժամանակաշրջանում: Ընդ որում, այն ունեցել է երկու ձև: Առաջինը պատիժն էր, որը նշանակում էր ավագը կրտսերի նկատմամբ: Ուղղակի բանն այն է, որ սա համարվում էր մեղմ մահապատժի ձև, քանի որ կախելը, խաչելը, վառելը և մահապատժի այլ ձևերն ավելի անմարդկային էին, քան սեպպուկուն:

Երկրորդը գերեվարվելուց ազատվելու ձև էր, այսինքն՝ սամուրայը ինքնասպանություն էր գործում գերի չընկնելու համար: Ընդ որում, նույն բանը անում էին ինչպես սամուրայները, դայմեները (ճապոնացի ֆեոդալներ), այնպես էլ այն հասարակ զինվորները, որոնք պարտվել էին ճակատամարտում: Նշենք, որ սեպպուկու իրականացնելը բավականին բարդ գործ է, դա ուղղակի որովայնը կտրել չէ: Գոյություն ունի դրա ընդունված երեք ձև՝ հորիզոնական մեկ կտրվածք, հորիզոնական երեք կտրվածք և երկու խաչվող կտրվածքներ: Ընդ որում, կտրվածքները անմիջապես անելուց հետո մարտավկան, որին կոչում են կայսյակու, պետք է անմիջապես գլխատի ինքնասպանին, որպեսզի նա այլևս չտանջվի, քանի որ նա արդեն ապացուցել է իր քաջությունը:

Իսկ եթե սամուրայը չունի մարտավկա, կամ այնքան հզոր կամք ունի, որ հրաժարվել է մարտավկայից, սպասում է իր արյունաքամման կամ տրավմատիկ շոկից մահվան առանց գլխատվելու: Նշենք, որ սեպպուկուն հանդիսանում է սամուրայի «բուսիդոյի» (թարգմանաբար՝ «մարտիկի ուղի») պատվի օրենքի մի մասը: Ժամանակին լույս տեսած «Խագակուրե. սամուրայի գիրք» և «Բուդո Սեսինսյու. սամուրայի կոդեքս» գրքերը առաջինն են ստեղծել այն կեղծ պատկերացումները, որ սամուրայները անխտիր հետևում են «բուսիդոյի» պատվի օրենքներին: Հետագայում, իհարկե, այդ ամենը զարգացրել են սամուրայների մասին նկարահանված բազմաթիվ կինոնկարները: Իրականում այդպես չէ: Ինքը՝ բուսիդոն, ևս մտցվել է Էդոյի դարաշրջանում:

Դա նորույթ էր, որը նպատակ ուներ սամուրայներին պահել դայմեների (ֆեոդալներ) իշխանության տակ: Դա Ճապոնիայում 250 տարի տևած խաղաղության ժամանակաշրջանն էր: Հենց այդ ժամանակ իրենց տերերին դավաճանելը սկսեց համարվել սամուրայի ամենամեծ հանցագործությունը: Իրականում պատերազմների ժամանակ սամուրայները ևս զբաղվում էին այն ամենով, ինչով ուրիշներն էին զբաղվում. թալանում էին, դավաճանում էին և դավաճանվում, կաշառում էին և կաշառվում, խաբում էին և խաբվում և այլն: Այսինքն, մինչև Էդոյի ժամանակաշրջանը ոչ մի պատվի օրենք էլ չկար: Այնպես, ինչպես եվրոպական ասպետ-ֆեոդալներն էին համարում, որ ում ձեռքին սուրն է, նա էլ ճիշտ է, և նրան ամեն ինչ կարելի է, այնպես էլ սամուրայներն էին իրենց պահում:

ԿԱՄՈ ԽԱՉԻԿՅԱՆ

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում