«Լավ բան անելու փոխարեն, անում ենք հակառակը՝ առանց հաշվի առնելու հանրակրթության ոլորտում առկա խնդիրները». «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Ուսուցիչների կամավոր ատեստավորման համար դիմել էր 1372 ուսուցիչ, որոնցից գործընթացին մասնակցել է 996-ը, անհրաժեշտ շեմը հաղթահարել է 468-ը: Ըստ գիտելիքների ստուգման արդյունքում ստացված միավորների, նրանք կստանան աշխատավարձի 30, 40 կամ 50 տոկոս հավելավճար: Այս մասին կառավարության նախորդ նիստում հայտարարեց ԿԳՄՍ նախարար Վահրամ Դումանյանը: Ատեստավորման գործընթացի, դրանից ակնկալվող դրական կամ բացասական փոփոխությունների մասին զրուցեցինք կրթության փորձագետ Ատոմ Մխիթարյանի հետ: Նա նշում է՝ գործընթացը սկսվեց դեռևս ապրիլ-մայիս ամիսներին, երբ նախարարությունը հաստատեց ատեստավորման կարգը:

«Ուսուցիչների մոտ որոշակի դժգոհություններ հենց այն ժամանակվանից առաջացան: Նրանց մեծ մասը բողոքում էր, որ, կարծես թե, վստահություն չկա այն դիպլոմին, որն ուսուցիչն ունի, իսկ այս ատեստավորման արդյունքում ստուգվում են ոչ թե ուսուցչի հմտությունները, որոնք նա որպես մանկավարժ կիրառում է դասարանում, այլ ուղղակի ստուգում են նրա գիտելիքները, ինչպես ուսանող տարիներին: Հիմա նաև հարց է առաջանում, թե ինչո՞ւ շատերը չմասնակցեցին գործընթացին: Այստեղ հոգեբանական հարցեր կան: Գիտենք, որ թեստը կարող է շատ սուբյեկտիվ լինել, երբեմն կարող է նաև այնպես ստացվել, որ տեխնիկական պատճառներ լինեն և իր իմացած հարցին ուսուցիչը սխալ պատասխանի, իսկ դա անդրադառնում է նրա հեղինակության վրա: Պատկերացրեք՝ ուսուցիչը, չկարողանալով թեստը հանձնել, ինչպիսի զգացողությամբ է դասարան մտնելու: Աշակերտները, ծնողները և նրա գործընկերները նրան այլ կերպ կվերաբերվեն: Երկրորդ՝ ուսուցիչների մոտ կարծիք կա, որ սա հնարավորություն է որոշակի առումով «ազատվել», այսպես ասած, «հին» ուսուցիչներից:

Շատերը մտածում էին՝ այս ուսուցչից ցանկանում ենք «ազատվել», եկեք այնպես անենք, որ նա գնա ատեստավորման, այնտեղ հնարավոր է ցածր միավորներ հավաքի, իսկ դրանից հետո նրան ուղարկում են պարտադիր ատեստավորման, իսկ դրա արդյունքում նա կարող է կորցնել իր տեղը դպրոցում: Սա որոշակի առումով քաղաքական մոտեցում է, քաղաքական հաշվեհարդար ակտիվ ուսուցիչների նկատմամբ: Ամեն դեպքում այդ հնարավորությունը և մտավախությունը շատերի կողմից լսել եմ, իսկ սա գործընթացի նկատմամբ բացասական վերաբերմունք էր ձևավորում»,-«Փաստի» հետ զրույցում ասում է Մխիթարյանը:

Ոմանք չեն հերքում, որ ուսուցիչներից շատերը վերապատրաստման, դասավանդման իրենց մեթոդները թարմացնելու կարիք ունեն, բայց ատեստավորման գործընթացն այդ խնդիրը չի լուծելու: «Գիտելիքների ստուգումը, այն էլ թեստի միջոցով, որևէ բան չի փոխում, որովհետև դրանից ո՛չ ուսուցչի մոտեցումն է փոխվում, ո՛չ մեթոդական նոր գիտելիքներ է ստանում, ո՛չ էլ ուսուցիչն է վերապատրաստվում: Այսինքն՝ դրանից մեծ հաշվով կրթության որակը չի լավանում, այլ որոշակի հակասություններ, հակադրություններ են առաջանում ուսուցչական կոլեկտիվներում, ուսուցիչ-ծնող և ուսուցիչ-աշակերտ հարաբերություններում, սա որևէ լավ բանի չի կարող հանգեցնել: Բացի դա, գիտենք, որ ավելի քան 100 դպրոցում ուսուցչի թափուր տեղեր կան, հիմնականում մարզային, բարձրլեռնային, սահմանամերձ բնակավայրերում: Հիմա պատկերացնենք, որ այդ բնակավայրերի ուսուցիչները գնան ատեստավորման և պարզվի, որ նրանք համապատասխան միավորներ չեն հավաքել: Սա նշանակում է, որ ապագայում կունենանք էլ ավելի շատ թափուր տեղեր, իսկ կրթական համակարգի վրա դա բացասական ազդեցություն կունենա: Ստացվում է, որ իբր լավ բան անելու փոխարեն, անում ենք հակառակը, առանց հաշվի առնելու այն խնդիրները, որ ունենք հանրակրթության ոլորտում»,-նշում է մեր զրուցակիցը:

Ընդգծում է՝ ատեստավորումը եղել է վաղուց: «Անհրաժեշտ է, որպեսզի ուսուցիչները մնան համապատասխան «մարզավիճակում», ժամանակ առ ժամանակ անցնեն ատեստավորում, որը ոչ միայն կստուգի նրանց գիտելիքները, ասենք, քիմիայից կամ ֆիզիկայից, այլ նաև մանկավարժական հմտությունները, մեթոդները, որոնց նրանք տիրապետում են: Ատեստավորումն էլ պետք է անել համապատասխան վերապատրաստումներից հետո: Մեծ հաշվով՝ որոշակի պարբերականությամբ ատեստավորում անցնելը բնական գործընթաց է, ոչ թե ուսանողի նման ստուգել ուսուցչի գիտելիքները: Դա կրթության որակի վրա կունենա զրո ազդեցություն, եթե չասենք՝ բացասական»,-հավելում է կրթության փորձագետը:

Ասում է՝ որպես ֆիզիկայի մասնագետ, մանրամասն նայել է ֆիզիկային առնչվող թեստերը: «Անկեղծ ասեմ, որ շատ դժվար հարցեր չկան: Բայց խնդրահարույց հարցեր կան, թե ինչպես են կազմվել այդ թեստերը և ինչպիսի խնդիրներ են դրվել: Օրինակ՝ ուսուցիչներից շատերն ինձ հետ զրույցներում նշել են, որ անցողիկ շեմը հաղթահարելու հնարավորություն ունեն նրանք, ովքեր դասավանդում են ավագ դպրոցում: Թեստերում առկա խնդիրները հիմնականում վերաբերում են բարձր դասարաններին: Ստացվում է, որ միջին դպրոցներում դասավանդող ուսուցիչները չեն կարող մասնակցել, որովհետև տարիներ շարունակ չեն դասավանդել բարձր դասարանների դասընթացը և բնական է, որ շատ բաներ կարող են ուղղակի մոռացած լինել: Սա լրացուցիչ խոչընդոտ է միջին դպրոցի ուսուցիչների համար, որոնք ուղղակի չմասնակցեցին այս ատեստավորմանը»,-եզրափակում է Ատոմ Մխիթարյանը:

ԼՈՒՍԻՆԵ ԱՌԱՔԵԼՅԱՆ

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում