Երևան, 14.Հոկտեմբեր.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


«Ան­գամ դա­սա­վան­դող ուսու­ցիչ­նե­րը չեն կա­րող ասել՝ երե­խա­ներն ինչ­պես կդրսև­ո­րեն իրենց այս նոր իրա­վի­ճա­կում»

ՀԱՐՑԱԶՐՈՒՅՑ

Դպրոցները սեպտեմբերի 15-ից կսկսեն իրենց գործունեությունը: ԿԳՄՍ նախարարությունը սահմանել է ուղեցույց, որով պետք է առաջնորդվեն թե՛ ուսումնական հաստատությունները, թե՛ աշակերտները: Ըստ գերատեսչության, հիմնվելով տարբեր քննարկումների, առաջարկների վրա, ուղեցույցի որոշակի կետեր, հնարավոր է, վերանայվեն:

Հիշեցնենք, որ այն հայտնվեց բավականին սուր քննադատությունների թիրախում: Դրա մասին «Փաստը» խոսելու առիթ ունեցավ կրթության փորձագետների հետ: Սակայն, կարծես, չի խոսվում այն մասին, թե ինչպես են երեխաները հաղթահարելու հնարավոր դժվարությունները՝ կարողանալո՞ւ են մի քանի ժամ անդադար դիմակ կրել, դասամիջոցին դասարանից դուրս չգալ, ինչպես հաճախ կարծիք է հնչում՝ «քարացած» մնալ տեղերում, չեն անցկացվելու գործնական ու խմբակային պարապմունքներ, ինչն ազդեցություն է ունենալու կրթության որակի վրա:

Իհարկե, որևէ մեկը չի ժխտում հարցի առողջապահական կողմը, սակայն նույնիսկ մեծահասակներն են ճնշվում սահմանափակումներից, «չիկարելիներից», իսկ ինչպե՞ս դրանց կարձագանքեն երեխաները: Այստեղ ակնհայտ է նաև այն, որ համապատասխան նախարարությունները կանգնած են երկընտրանքի առաջ՝ կրթության հեռավար տարբերակն իրեն չարդարացրեց, ուստի նախընտրելի է առկա ուսուցումը, բայց մյուս կողմից՝ կարևոր են նաև առողջապահական հարցերը:

Հոգեբան Իրինա Ծատուրյանը նշում է՝ նախապես ինչ-որ կանխատեսումներ անելը ճիշտ չէ: «Առաջին դասարանցիները համեմատելու բան չունեն, իրենք մինչ այդ դպրոց չեն հաճախել: Այլ է մյուս դասարանների երեխաների հարցը: Ստեղծված իրավիճակում ուսուցիչները պետք է փորձեն խաղային տարրեր մտցնել դպրոց: Եթե աշակերտներն իրարից հեռավորության վրա են նստած, դա դեռ չի նշանակում, որ նրանք չեն կարող խաղալ: Խաղի դերակատարումը երեխային դաստիարակելու մեջ շատ կարևոր է:

Եթե ուսուցիչները լինեն ստեղծագործ, համապատասխան մարմիններն էլ իրենց նեղություն տան և այդ կարգի ծրագիր մշակեն, երբ երեխաները, հեռավորությունը և կանոնները պահելով, կարողանան իրար հետ խաղալ, նստել, կանգնել, այսինքն՝ չլինեն նույն անշարժ վիճակում, աշակերտները կմտածեն, որ այդպես էլ պետք է լիներ, կհարմարվեն իրավիճակին»,-«Փաստի» հետ զրույցում ասում է Ծատուրյանը: Նա նշում է՝ ավելի հաճախ մենք ամեն ինչ քննադատելու սովորություն ունենք, դա հեշտ է, հատկապես, երբ դու ոչինչ չես առաջարկում կամ անում, մինչդեռ պետք է մի փոքր սպասել՝ հասկանալու, թե ինչպիսի զարգացումներ կլինեն:

«Դժգոհում ենք, որ երեխաները մանկապարտեզից հետո միանգամից 45 րոպե ստիպված են լինելու դասի նստել, հետո էլ դասամիջոցներին անընդհատ վազում են, քրտնում, հիվանդանում: Սա էլ մեզ դուր չի գալիս: Պետք է յուրաքանչյուր հարցի ստեղծագործաբար մոտենալ, այլ տարբերակ չկա: Համաճարակը եկավ, ամբողջ աշխարհին ծնկի իջեցրեց: Ուղղակի մեր ազգը դժվար է գնում փոփոխությունների, բայց մենք ունենք փոփոխված իրավիճակ, պետք է հասկանանք, թե ինչ կարող ենք անել հիմա:

Պետք է գոնե մեկ ամիս անցնի, մինչև տեսնենք՝ ինչ կլինի: Անգամ դասավանդող ուսուցիչները ներկա պահին չեն կարող ասել, թե ինչպես կդրսևորեն իրենց երեխաներն այս նոր իրավիճակում»,ընդգծում է մեր զրուցակիցը: Հոգեբանն ընդգծում է՝ ստեղծված իրավիճակում անելիք ունեն նաև ծնողները: «Կարող են, օրինակ՝ նկարազարդել դիմակները տարբեր կենդանիների պատկերներով կամ նախշերով: Երեխաները նաև ձեռքի աշխատանք կկատարեն:

Ուսուցիչն էլ կարող է առաջ բերել այն գաղափարը, որ այսօր, օրինակ՝ երեխաներն անտառի բնակիչներ են, վաղը ծաղիկներ են և այսպես շարունակ: Երեխաների մոտ հետաքրքրություն, անգամ ցանկություն կառաջանա այդ դիմակը կրել: Եթե մենք արդյունքում ուզում ենք ստանալ գրագետ անձ, քաղաքացի, այս դեպքում դպրոցն առանց ծնողի և ծնողն առանց դպրոցի չեն կարող: Իսկ ի՞նչ է կատարվում մեզ մոտ: Դպրոցը պատասխանատվությունը թողնում է ծնողի վրա, ծնողը՝ դպրոցի: Մեզ մոտ համագործակցություն չկա:

Հիմա ավելի բարդ իրավիճակ է, համաճարակ է, և կոնֆլիկտային շատ հարցեր կարող են առաջանալ, բայց մենք պետք է ելքեր գտնենք մեր երեխաներին լավագույնն առաջարկելու համար: Երեխան ճկուն է, սպունգի նման ընկալող, դու իրեն ինչ առաջարկում ես, նա ամեն ինչն էլ վերցնում է, ուղղակի դրանում պետք է բարություն և սեր լինի: Բոլորը մոռանում են ամենակարևորը՝ ցանկացած գիտելիք մարդ արարածն ընկալում է, երբ կա խաղի ֆորմատը:Նույնիսկ իմ աշխատանքի մեջ, երբ սկսում եմ կատակով բան ասել, դա շատ ավելի տպավորվում է այցելուի մեջ, քան երբ լուրջ, դասագրքային տերմիններ եմ օգտագործում»,-եզրափակում է Իրինա Ծատուրյանը:

Ադրբեջանը թիրախավորում է Հայաստանի էկոհամակարգերը․ ԱԺ պատգամավորը COP 17-ին ներկայացրել է փաստերԶՊՄԿ-ն ներդնում է նոր ու ժամանակակից ISO 27001 ստանդարտ․ տվյալների պաշտպանությունը կբարձրանաՀոկտեմբերի 15/16-ին 24 ժամ ջուր չի լինելուՓաշինյանը 4 ժամ անցկացրեց խորհրդարանում` պաշտպանելով Ադրբեջանի շահերը, նրանց դեմ խոսելու, Հայաստանի և մեր քաղաքացիների շահերը պաշտպանելու փոխարենՓոշու պարունակությունը գերազանցել է սահմանային թույլատրելի կոնցենտրացիան 2 վարչական շրջանումՆԱՏՕ-ն կենսական նշանակություն ունի նաև Միացյալ Նահանգների պաշտպանության համար․ ՌյուտեՀռոմի պապի եղբայրը խոսել է վիրահատությունից հետո նրա բարեկեցության մասին Եվրահանձնաժողովը զգուշացնում է՝ դիզելային վառելիքի դեֆիցիտ է սպասվում «Ատոմ՝ ապագայի էներգիա». Երևանում անցկացվել է առաջին ազգային երիտասարդական միջուկային երկխոսությունը Ղազախստան մեկնելու կանոնները փոխվում են․ նոր պահանջ ՀՀ քաղաքացիների համար Նիկոլ Փաշինյանի վարած կառավարման և Ադրբեջանին արվող զիջումների հետևանքով Հայաստանը կանգնում է անվտանգային լուրջ խնդիրների առաջ. Մարիաննա Ղահրամանյան«Մաթեմատիկա» առարկայի միասնական քննության օրը տեղափոխվում է. ԳԹԿ Գազաբալոնով մեքենաների վարորդներին նախազգուշացում է արվել․ ինչ է պետք իմանալ Փաշինյանն ի զորու չէ ոչնչացնելու եկեղեցին և մեր հավատն առ Աստված. Ավետիք ՉալաբյանԵրևանի մետրոպոլիտենում հունվարից հոկտեմբեր հայտնաբերվել է թմրանյութի 52 դեպքԼավրովը կայցելի ԱդրբեջանՍպերցյանի և Ռոնալդուի թիմերի միջև խաղը հետաձգվել է Հետաքրքիր է՝ ո՞վ է հսկելու մայրաքաղաքի մուտքերը. նոր հաստիքնե՞ր են ստեղծելու դրա համար. Գառնիկ Դանիելյան Փաշինյանը ցանկանում է Ադրբեջանին հանձնել Տիգրանաշենը. մենք դա թույլ չենք տա և կապահովենք Տիգրանաշենի զարգացումը. տեսանյութԵրեխան փրկել է սրտի կաթված ստացող հորըԱվելի քան 900 ԱԹՍ․ Ուկրաինան հարվածել է Ռուսաստանի 20 շրջանների Ինչպես մեր թշնամի պետությունները, այնպես էլ ներկայիս իշխանությունները հայ ժողովրդին ոչնչացնելը սկսում են եկեղեցուց. Արմեն ՄանվելյանՎաղաշեն-Աստղաձոր ճանապարհին «Opel»-ը մխրճվել է կայանված «ԳԱԶ 53»-ի մեջ․ կա վիրավոր ԵՄ ներկայիս ղեկավար կազմը ոչ ոքի մեջ վստահություն չի ներշնչում. Հրայր ԿամդնդատյանԻնչ փուլում է ժանտախտը․ ե՞րբ Հայաստանին վտանգ կսպառնաԵվրահանձնաժողովը Կիևին 2.86 միլիարդ եվրո է փոխանցել՝ անօդաչու թռչող սարքեր և հրթիռներ գնելու համար Իշխանությունները ցանկանում են եկեղեցին դարձնել սովորական կրոնական կազմակերպություն. Արեգ ՍավգուլյանԱհա, թե ինչ տեսք ունի Փաշինյանի բերած «խաղաղությունը». Փաշինյանը խաղաղություն չի՛ բերում, բերում է զիջումներ. տեսանյութԱվելի քան 2500 կոնտեյներ տեղափոխող նավ է խորտակվել՝ փորձելով հատել Հորմուզի նեղուցը․ ԻՀՊԿ ԶՊՄԿ ՓԲԸ գլխավոր տնօրեն Ռոման Խուդոլին շնորհավորել է «Լիդիան Արմենիա» ընկերությանը արտադրության մեկնարկի կապակցությամբ Հարևանը դաժանորեն սպանել է հայտնի երգչին և նրա ընկերուհունՈւկրաինական hակամարտության կարգավորման ուղղությամբ աշխատանքն ընթանում է փակ ռեժիմով. Պեսկով Արտառոց դեպք՝ Արմավիրում, 32-ամյա տղամարդը հրացանով կրակել է 52-ամյա կնոջ շան վրա«Դասարանից՝ ուղեծիր»․ Ucom-ի աջակցությամբ «Տիեզերք 1.0» ուսումնական փաթեթը ներդրվում է Հայաստանի ևս 15 դպրոցներումՀայ ըմբիշները արծաթե մեդալներ են նվաճել մինչև 23 տարեկանների աշխարհի առաջնությունում Երկրաբանությունից մինչև հանքարդյունաբերության կառավարում․ Արման Վարդանյանի մասնագիտական ուղին Սարալանջի պողոտայում բախվել են 4 մեքենա Թուրքիայում Ադրբեջանի դեսպանատան առջև բողոքի ցույց է տեղի ունեցել ՍԴ նախագահի ընտրությունը կկայանա ժամը 16։00-ին Մենք Աստծո ստեղծած ժողովուրդն ենք և ուզում ենք պահպանել մեր ինքնությունը. Արսեն ԳրիգորյանԹուփաք Շաքուրի սպանության մեջ մեղադրվողը դատապարտվեց ցմահ ազատազրկման Տղամարդը կնոջը ցած է նետել հյուրանոցի 10-րդ հարկիցՍևանա լճի ափին գտնվող ավելի քան կես միլիարդ դրամ արժեքով 41 հողատարածք բռնագանձվել է Լեւոն 14-րդի մոտ թոքի չարորակ ուռուցք է հայտնաբերվել «Աֆեյան նախաձեռնություններ Հայաստանի համար» հիմնադրամը դրամաշնորհ է տրամադրել «Հայաստանի կրթական նախաձեռնություն» կրթական հիմնադրամին՝ «Սերունդ» ծրագիրն ընդլայնելու համարԵրևանում հոկտեմբերի 17-ին և 18-ին երթևեկությունը ժամանակավորապես կսահմանափակվի 18 արդարների գործով հաջորդ դատական նիստը տեղի կունենա հոկտեմբերի 15-ինՋուր չի լինելու մինչև 21:00-ն Հերթական մոլորությունն է, երբ ասում են՝ հենց ՌԴ–ի հետ խնդիրը լուծվի, միանգամից կվերսկսենք մեր արտահանումը. Ծառուկյան Հերթական «թեստ-դրայվի» նպատակը կարող է նաև նախապատրաստել այն միջավայրը, որտեղ Ադրբեջանի պահանջներին հակադրվելը կներկայացվի որպես խաղաղության դեմ ուղղված քայլ. Արմեն Հովասափյան