«Ար­տա­հա­նու­մը կրճատ­վում է, այդ­պես էլ չենք խթա­նում գյու­ղա­ցու ար­տադ­րան­քի իրա­ցու­մը»

Past.am

Ամռան ամիսներին պարզ դարձավ, որ բանջարեղենի ու մրգի գնանկում գրեթե չնկատվեց: Գները բավականին բարձր են՝ համեմատած նախորդ տարիների հետ: Հայաստանի սպառողների ասոցացիայի նախագահ Արմեն Պողոսյանը նշում է, որ գների անկումը կամ բարձրացումը դիտարկելու համար պետք է համեմատականներ անցկացնել այս և նախորդ տարվա թվերի միջև:

«Այն, որ գնաճ սպասվում է, պարզ երևում է: Արտահանումը կրճատվում է: Մենք այդպես էլ չենք խթանում գյուղացու արտադրանքի իրացումը, դրա պատճառով էլ գյուղացին կա՛մ ստիպված թանկացնում է իր ապրանքը, կա՛մ էլ հեռանում է երկրից ու գյուղից: Գյուղերում բնակչությունը նվազում է, մնում են զառամյալ մարդիկ»,-«Փաստի» հետ զրույցում ասում է Պողոսյանը:

Հավելում է՝ գնաճի ցուցանիշների հետ կապված հաշվարկներ անելիս վերցնում են 470 անուն ապրանք և ծառայություն ու միջինացված թիվ ներկայացնում, մինչդեռ դրա հիման վրա շատ դժվար է իրական վիճակի մասին պատկերացում կազմել: «Պետք է առանձնացնել առաջին անհրաժեշտության 20-25 ապրանք, առանց որոնց անհնար է ապրել և այդ շրջանակում ներկայացնել գնաճը»,-ընդգծում է նա:

Նշում է, որ գոյություն ունի օբյեկտիվ ցուցանիշ, թե մարդը միջին վիճակագրական տվյալներով որքան է սպառում այս կամ այն ապրանքը: «Օրինակ՝ եթե այդ տվյալներն ասում են, որ մեր քաղաքացիներն այս կամ այն ապրանքը քիչ են սպառում, բնական է, որ այն պետք է թանկանա:

Այստեղ կա նաև բացատրական աշխատանքների կարիք, գուցե պետք է այդ ապրանքների մշակման կամ արտադրության ծավալները նվազեցնել: Մեր երկրում գյուղմթերքի իրացման գործընթացը նորմալ չի կատարվում, եթե չասենք, որ այն ընդհանրապես չկա: Եթե մեկը գալիս է գյուղ և գյուղացուն ասում է, որ ցանկանում է այսինչ գնով ձեռք բերել նրա բերքը, գյուղացին այլ ելք չունի, քան վաճառել այն: Մինչդեռ այս գործընթացը պետք է լինի մրցակցային, որ մեկը մի գին առաջարկի, մյուսը՝ մեկ այլ, այս դեպքում մարդն ընտրության հնարավորություն կունենա:

Գյուղացին պետք է որոշի, թե ում վաճառի իր բերքը, բայց նրան պետք է մի քանի առաջարկ արվի: Գոյություն ունի մեկ այլ տարբերակ. գնորդը գյուղացուն ասում է՝ ես աշնանը գնելու եմ քո այս ծավալի բերքը, գարնանը վճարում է անհրաժեշտ գումարը, որպեսզի գյուղացին հոգա բոլոր անհրաժեշտ ծախսերը և աշնանը նորմալ բերք ունենա: Սա կոչվում է ֆյուչերս: Նման բան մեզ մոտ որևէ մեկը տեսե՞լ է: Ես պարբերաբար ստանում եմ ահազանգեր տարբեր մարզերից, որ մարդկանց բերքը փչանում է, չեն կարողանում իրացնել, իսկ եթե այդ գործընթացը նորմալ չի կազմակերպվում, ապա ինչպե՞ս ենք օգնում գյուղացուն:

Վարկ, անընդհատ վարկից ենք խոսում: Վարկը լավ բան է, բայց պետք է հետևել, թե այդ գումարն ինչպես է ծախսվում: Խորհրդատվություն տրամադրել, վերահսկողություն սահմանել, քանի որ շատ են դեպքերը, երբ վարկերը նպատակային չեն ծախսվում»,-ընդգծում է մեր զրուցակիցը: Պողոսյանն ասում է՝ կառավարությունից հաճախ ենք լսում, որ եթե կորոնավիրուսը չլիներ, թռիչքային աճ ունեինք: «Այդպես չէ: Երբ նայում ենք պաշտոնական տվյալները, մեր արտահանումը և ներմուծումն ավելանում է, բայց ներմուծումն ավելանում է 14, արտահանումը՝ 11 տոկոսով:

Նշանակում է մեր երկրի բացասական սալդոն ավելացավ: Մենք մեր փողով, եկամուտով կերակրում ենք օտարներին, երբ նրանց արտադրած ապրանքն ենք ներկրում և օգտագործում: Միտում չկա, որ դեպի հակառակը փոխվեն այս թվերը, որպեսզի արտահանման ցուցանիշները մոտենան կամ գերազանցեն ներմուծման ցուցանիշները: Մենք խնդիր ունենք բավարարելու թե՛ ներքին շուկան, թե՛ ապրանքն արտահանելու:

 

Այս երկուսն էլ շատ կարևոր է»,-ասում է Հայաստանի սպառողների ասոցիացիայի նախագահը: Արմեն Պողոսյանն առաջարկում է ուշադրություն դարձնել ևս մեկ կարևոր հարցի: «Վիճակագրական տվյալների համաձայն՝ մեր քաղաքացիների եկամտի 65 տոկոսը ծախսվում է սննդի վրա: 25-30 տոկոսն էլ ծախսվում է կոմունալ ծառայությունների և նման ծախսերի վրա:

Դա անընդունելի է: Մարդիկ չնչին գումար են ծախսում հագուստի, թանգարաններ, համերգասրահներ, թատրոններ այցելելու համար: Միջինացված հաշվարկներով մշակութային կյանքից անմասն չմնալու համար նախատեսված ծախսերը մեկ տոկոս էլ չեն կազմում: Մարդիկ միայն սնվելու համար չեն ծնվել, մինչդեռ սրա մասին խոսող չկա»,-եզրափակում է Արմեն Պողոսյանը: