Ինչի՞ց է պատրաստվում ապակին, և որտե՞ղ է այն հայտնագործվել
ՀԱՆՐԱՀԱՅՏ ՄՈԼՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐՆերկայումս էլ ճշգրիտ հայտնի չէ, թե ով և երբ է հորինել ապակին: Այն օգտագործվել է դեռ հին ժամանակներից: Դրա արտադրության հիմնական բաղադրիչներն են սոդան և ավազը, որոնք կարելի է գտնել մոլորակի ցանկացած հատվածում, ուստի և անհնար է ապակու գյուտի տեղը պարզել:
Պլինիոս Ավագը (մ.թ.ա. 23–79) իր «Բնության պատմություն» գրքում գրել է, որ փյունիկցի առևտրականներն են ապակի ստանալը հորինել: Նրանք Սիդոնից նավով տարբեր ապրանքներ են բերել: Փոթորիկ է սկսվել, և փյունիկցիները, որոշելով սպասել ափին, կրակ են վառել սնունդ պատրաստելու համար: Կաթսայի համար անհրաժեշտ են եղել քարեր, որոնք չեն գտնվել, և որոշել են վերցնել նավի վրա եղած սոդայի հսկայական բլոկները: Պատրաստելուց հետո նրանք սոդան չեն գտել, փոխարենը առևտրականները կրակի մեջ գտել են անհայտ նյութ, որը հայտնվում է այն ժամանակ, երբ սոդան խառնվում է ավազի հետ, և այդ զանգվածի վրա ազդում է բարձր ջերմաստիճանը:
Համարվում է, որ այդպես են հայտնագործվել ապակի ստանալու համար անհրաժեշտ նյութերը և արտադրության տեխնոլոգիան: Քսաներորդ դարի կեսերին մի խումբ ակտիվիստներ որոշել են ստուգել այս տեղեկատվության հավաստիությունը: Իրականացնելով ամեն ինչ այնպես, ինչպես նկարագրվել է ապակու գյուտի պատմության մեջ, նրանց չի հաջողվել ստանալ ապակի:
Դրա պատճառը, նրանց կարծիքով, եղել է ոչ բավարար բարձր ջերմաստիճանը, որի պատճառով էլ ավազի ու սոդայի միաձուլում տեղի չի ունեցել, բանն այն է, որ անհրաժեշտ ջերմություն կարելի է ստանալ միայն համապատասխան վառարանում: Ներկայումս համարվում է, որ Եգիպտոսում են սկսել ստանալ ապակե խեցեգործական իրեր: Եգիպտացի բրուտի մի օգնական պատահաբար կավի թրծման վառարանի մեջ է գցել ավազի և սոդայի խառնուրդի կտոր, այնուհետև արդյունքում թրծվող կավե ամանը արտաքինից պատվել է բարակ ապակու շերտով: Հենց դա էլ եղել է ապակու ստեղծման սկիզբը:
Հնագիտական պեղումներով Եգիպտոսում հայտնաբերվել են մ. թ. ա. 4–3-րդ հազարամյակներին վերագրվող ապակե զանազան զարդեր և ամանեղեն, բարձրորակ ապակուց սկահակներ։ Ընդհուպ մինչև մեր թվարկությունը Եգիպտոսը համարվել է ապակեգործության կենտրոն։
Եգիպտական ծագում ունեցող բազմաթիվ ապակե սրվակներ հայտնաբերվել են նաև միջերկրածովյան երկրներում։ Ապակե իրեր պատրաստել են նաև Չինաստանում դեռևս մ. թ. ա. 5–3-րդ դարերում։ Մ. թ. ա. 1-ին դարում հայտնաբերվել է ապակու փչման տեխնիկան, և խոշոր հեղաշրջում է կատարվել ապակեգործության ասպարեզում։ Միջին դարերում ապակեգործության հիմնական կենտրոնները գտնվել են Բյուզանդիայում, Մերձավոր Արևելքում, Անդրկովկասում, Միջին Ասիայում։
Արտադրվել են արծաթապատ, ոսկեզօծ և նկարազարդ անոթներ։ 17րդ դարում Անգլիայում և Չեխիայում հայտնաբերվել է բյուրեղապակին։ Հին Հայաստանում նույնպես լայնորեն տարածված են եղել ապակե զարդերն ու առարկաները: Միջնադարյան Հայաստանում ապակե գունագեղ ու բազմաձև իրեր պատրաստել են հիմնականում Դվինում և Անիում։
Երկրաշարժ Հայաստանում
Իրանում պատերազմը ծանր հետևանքներ կունենա Հայաստանի տնտեսության համար
Տղաս զnhվել ա, հիմա ամեն ինչից կտրված ենք․ ուր դիմում ենք՝ գնդակի պեu տշnւմ են․ քաղաքացին՝ Փաշինյանի
Եղանակը կփոխվի
Սյունիքի մարզի ավտոճանապարհներին տեղի են ունեցել քարաթափnւմներ. երթևեկությունը վերականգնվել է
«Համահայկական ճակատ»-ի ղեկավար Արսեն Վարդանյանն այս պահին Աջափնյակի դատարանի մոտ է, որոշում է կայացվում 44-օրյա պատերազմի մասնակից Միքայել Մարգարյանի խափանման միջոցը. «Համահայկական ճակատ» Շարժում
218 փակվող դպրոցները միակն են այդ բնակավայրերում․ Ատոմ Մխիթարյան
Ինքնության ու մշակույթի ոչնչացում. երբ պետական նարատիվը նույնանում է ադրբեջանական թեզերին. Էդմոն Մարուքյան
ԶՊՄԿ-ն ընդունել է ՀՊՏՀ Գյումրու մասնաճյուղի ուսանողների հետ հանդիպելու հրավերը
Մեզ ամեն կերպ փորձում են համոզել, որ Արցախի հարցը փակված է․ սուտ է․ Աննա Կոստանյան
Արցախով Հայաստանը կլինի ավելի անվտանգ, առանց Արցախի՝ վտանգված․ Մենուա Սողոմոնյան
Այն մասին, թե որտեղից է գալիս Հայաստանի անվտանգության հիմնական սպառնալիքը, և ինչու է գործող վարչախումբը հուսահատ կերպով փորձում դա քողարկել. Ավետիք Չալաբյան
«ՄԵՆՔ»-ի գաղափարախոսությունը յուրաքանչյուր անձի նույնականացումն է ՀՀ-ի հետ. Նաիրի Սարգսյան
ՔՊ ներքին ընտրությունները կարող են անակնկալներ մատուցել
Ո՞րն է ավելի ճիշտ՝ ֆրանսիակա՞ն, թե՞ հունահռոմեկան ըմբշամարտ. «Փաստ»
Երաշխավորված մթերում՝ փրկօղակ գյուղացու համար․ ինչպես կարող է փոխվել գյուղատնտեսությունը
Պետական դավաճանության համար մեղադրված Աշխեն Ալեքսանյանի մեղադրանքը փոխվել է
ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (28 ՄԱՐՏԻ). Ատոմային էներգետիկայի պատմության մեջ գրանցված ամենածանր վթարներից մեկը. «Փաստ»
Եվրոպական ընտրության գինը․ ի՞նչ է սպասվում Հայաստանի գյուղացուն
Բժիշկները փրկել են կենցաղային քիմիական նյութերով թունավորված երեխային
Բառերով անհնար է արտահայտել իշխանությունների այս անմարդկային, հակաքրիստոնեական գործողությունները. «Փաստ»
Ադրբեջանական գերությունից վերադարձած Վիգեն Էուլջեքչյանը խնդիրներ ունի
Իշխանության սնման աղբյուրը ագրեuիան է, որի չափաբաժինը ընտրություններին ընդառաջ անընդհատ աճում է․ Տիգրան Աբրահամյան
Բռնաբարnւթյան զnh դարձած 25-ամյա իսպանուհի Նոելիա Կաստիլյո Ռամոսը էվթանազիայի միջոցով մաhացել է
5% կանխավճար՝ էլեկտրամոբիլ ձեռք բերելու համար
Ինչո՞ւ են Հայաստանի իշխանությունները նոր սահմանադրություն պատրաստում. Էդմոն Մարուքյան
Մոնիթորինգային համակարգերն ու ԱՄՆ-Չինաստան դիմակայությունը. «Փաստ»
Վթար. որ հասցեներում ջուր չի լինի
Վթար, Ճամբարակի խաչմերուկում բախվել են «Lada» և «Ford», վիրավnր կա․ Shamshyan
«Պետք է ուժեղ լինեմ, որ շարունակեմ ապրեցնել Դավիթիս». կամավոր Դավիթ Ջալավյանն անմահացել է հոկտեմբերի 2-ին Մատաղիսում. «Փաստ»
Տարադրամի փոխարժեքները մարտի 28-ին
Արևային էներգիայի համակարգ տան համար. Նրբություններ, որոնք պետք է իմանալ
Ներկայիս պատերազմների փորձից հետևություններ անելու կարևորությունը. «Փաստ»
Ծնվել է Խորեն Լևոնյանի դուստրը
«Ուժեղ Հայաստան» կուսակցության անդամների Սյունիք կատարած աշխատանքային այցելության հաջորդ կանգառը Ագարակ (Մեղրի) համայնքն էր
Ո՞ւր են մեզ տանում պատմության և ինքնության «ռևիզիոնիզմի» փորձերը. «Փաստ»
«Հետաքրքիր ու լուռ մի կոնսենսուս է ձևավորվել հասարակության մեջ, որ Նիկոլին աջակցելը, Նիկոլ ընտրելը վիրավորական թեզ է». «Փաստ»
Երբ է նշվելու Ծաղկազարդի տոնը
Աղոթք նեղության ժամին
Խոստովանական հայտարարություններ, որ նախանշում են անդունդ. «Փաստ»
Ե՞րբ կմեկնարկեն ամառային զորակոչը և զորացրումը. «Փաստ»
Ինչպես են մի գիշերում «անկախ» դառնում. «Փաստ»
Պարզունակ, հնամաշ քարոզչական «հնարք». «Փաստ»
Արտոնյալ արդարադատությո՞ւն. երբ օրենքը նույնը չէ բոլորի համար. «Փաստ»
Իրանը կստիպի Իսրայելին բարձր գին վճարել իր հшնցագործությունների համար․ Արաղչի
Հայաստանի Մ21 հավաքականն արտագնա խաղում զիջեց Լեհաստանին
Իրանն արձագանքել է ՄԱԿ-ի խնդրանքին՝ թույլատրելով մարդասիրական բեռների անցումը Հորմուզի նեղուցով
Ռաֆինյան բաց կթողնի 5 շաբաթ
Իրանը ստացել է շատ կարևոր խաղաքարտ՝ ազդելու ողջ Մերձավոր Արևելքի ապագայի վրա. իրանագետ
Վեհափառի օրհնությամբ լույս են տեսել Սրբազան շարականագիրների ստեղծագործությունները՝ վրձնյալ պատկերով
