Երևան, 25.Մարտ.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


«Բավականին լուրջ համակարգային խնդիրներ ունենք, որոնք չգիտակցվեցին». Հայաստանը կրկին կիսաավտորիտար երկրների շարքում է

ՀԱՐՑԱԶՐՈՒՅՑ

Past.am

«Freedom House» իրավապաշտպան կազմակերպության «Nations in «Transit-2020» նոր զեկույցի համաձայն, Հայաստանը իր ժողովրդավարական ցուցանիշները բարելավել է, բայց, ըստ զեկույցի, ինչպես նախկինում, այսօր էլ շարունակում է դասվել կիսաավտորիտար ռեժիմով պետությունների շարքին:

Թե ինչու Հայաստանին չհաջողվեց այս առումով այլ ցուցանիշ գրանցել, իրավապաշտպան Զառա Հովհաննիսյանը նախ նկատում է՝ այլ պատկերի հասնելը իրականում բավականին բարդ գործընթաց է:

«Հնարավոր չէ միայն հեղափոխություն կոչված քայլով, իշխանություն փոխելով կիսաավտորիտարից հասնել լիովին ազատ երկրների շարք: Եթե դիտարկում ենք ազատ երկրների ցանկը, տեսնում ենք, թե որքան ինստիտուցիոնալ ու բարդ աշխատանք է տարվել, որպեսզի այդ երկրներն իսկապես ազատ ճանաչվեն: Առհասարակ, միայն ղեկավարության կազմը փոխելով՝ հնարավոր չէ երկրում շոշափելի փոփոխության հասնել: Այդ ճանապարհը ինստիտուցիոնալ հսկայական աշխատանք է ենթադրում՝ թե՛ մարդու իրավունքների պաշտպանության առավել գործուն մեխանիզմների, թե՛ դատաիրավական բարեփոխումների, թե՛ ամբողջ պետական համակարգի արդյունավետ, առանց կոռուպցիայի ու թափանցիկ գործունեության տեսանկյունից: Մենք այս բոլոր ուղղություններով չենք կատարել այն աշխատանքը, այն կարևորագույն և ինստիտուցիոնալ բարեփոխումները, որոնք հնարավորություն կստեղծեին, որ երկիրը մոտենար կամ ներառվեր լիովին ազատ երկրների ցանկում»,-Past.am-ի հետ զրույցում ասաց իրավապաշտպանը:

Նա շեշտեց, որ գնահատման չափանիշները տարբեր են. «Մարդու իրավունքներից, ժողովրդավարական արժեքներից սկսած՝ մինչև խոսքի և մամուլի ազատություն:Մենք նշված բոլոր ուղղություներով,  իհարկե, կարող ենք որոշակի առաջընթաց տեսնել, բայց դրանք չեն կարող ինստիտուցիոնալ վերափոխում համարվել կամ վերածվել նման վերափոխման: Պատճառն այն է, որ այդ առաջընթացները մի դեպքում կարող են լինել անհատական ջանքի կամ անհատական կամքի արդյունք, մյուս դեպքում՝ կախված լինել պարզապես իրավիճակի փոփոխությամբ»:

Կարևորելով  ինստիտուցիոնալ վերափոխման անհրաժեշտությունը՝ Զ. Հովհաննիսյանը հավելեց. «Սա շատ կարևոր է, որովհետև նմանատիպ հեղինակավոր կառույցները դիտարկում են առավելապես օրենսդրական դաշտի վերափոխումը, մարդու իրավունքների պաշտպանության առավել գործուն մեխանիզմների ներդրումն ու իրագործումը: Հստակորեն կարելի է ասել, որ նման փոփոխություններ Հայաստանում չեն եղել: Ցավոք, նոր վարչակազմն իրավիճակն գնահատեց այսպես՝ «կառավարման ղեկի մարդիկ փոխվում են, գալիս են լավ մարդիկ, և համակարգը սկսում է լավ գործել»: Սա խորը մոլորություն է»:

Մեր զրուցակցի դիտարկամբ՝ ընդհանրապես հարցը համակարգային խնդիրների գիտակցման կարողության մեջ է:

«Եթե իշխանության ղեկին հայտնված վարչախումբը չի գիտակցում, որ խնդիրները համակարգային են, պահանջում են համակարգային լուծումներ, ու անհատական որևէ դրսևորում չի կարող ազդել համակարգի փոոփոխության վրա, մենք չենք կարող առաջընթաց ունենալ թե՛ մարդու իրավունքների, թե՛ ժողովրդավարության, թե՛ խոսքի ու խղճի ազատության տեսանկյունից: Ինստիտուցիոնալ տեսանկյունից մենք բավականին լուրջ համակարգային խնդիրներ ունենք, որոնք չգիտակցվեցին: Բացի այդ, նաև այդ խնդիրները հաղթահարելու ուղղությամբ քայլեր չձեռնարկվեցին: Ավելին՝ մարդիկ, որոնք ներգրավվել էին պետական համակարգում և ունեին  արժեքային այլ պատկերացումներ, կամաց-կամաց դուրս են մղվում այդ համակարգից. պետական համակարգը շարունակում է կուլ տալ այն առողջ գաղափարաները, այն ուժերին, որոնք կարող էին վերափոխման հանգեցնել»,-ընդգծեց իրավապաշտպանը:

Ամփոփելով՝ Զառա Հովհաննիսյանը շեշտեց նաև դատաիրավական իրական բարեփոխումների անհրաժեշտության մասին:

«Դատական համակարգի վերաբերյալ նաև գործադիր մարմնից ենք անընդհատ դժգոհություններ լսում: Սակայն մինչ այս միակ գործուն քայլը, որը եղել է, դատարանների դռները շրջափակելու կոչն էր, ինչը ևս հակաժողովրդավարական է: Նման քայլերը որևէ կերպ չեն հանգեցնի ինստիտուցիոնալ վերափոխման: Ընդհանուր առմամբ, մենք հստակ ռազմավարական քայլեր չենք մշակել, որպեսզի լինի խնդրի ճանաչում, նաև քայլեր, որոնք կարող են վերափոխումների հանգեցնել»,-եզրափակեց իրավապաշտպանը:

Աննա Բադալյան

Գազ չի լինելուԱրաղչին Ռուսաստանին և Չինաստանին կոչ է արել դատապարտել ԱՄՆ-ի գnրծողություններն Իրանի դեմ Ով այսօր փորձում է արդարացնել Արցախի հանձնումը, պարտությունն ու Արցախն ադրբեջանական հռչակելը, պատմության ամոթալի էջերում իր խարանն է արձանագրում․ Տիգրան ԱբրահամյանԱՄՆ-ը Իրանին է ուղարկել 15 կետից բաղկացած ծրագիր՝ Մերձավոր Արևելքում պատերшզմն ավարտելու համար. The New York TimesՄենք հաղթել ենք Իրանի հետ պատերազմում. նրանք մեզ թանկարժեք նվեր են ուղարկել. ԹրամփՀՀ տարածքում ավտոճանապարհները հիմնականում անցանելի են Ռուբլին թանկացել է․ փոխարժեքն՝ այսօրԱղոթք նեղության ժամին Ռուսաստանն ուրախ կլինի Հաղթանակի օրվա զորահանդեսին տեսնել բարեկամ երկրների ղեկավարներին. Կրեմլ ԱՄՆ-ում բենզինի գները շարունակել են աճել Իրանի դեմ գործողության պատճառով Այսօր «Համահայկական ճակատ» շարժման անդամները` ղեկավար Արսեն Վարդանյանի գլխավորությամբ, Ազգային ժողովի մուտքի մոտ էինՍաուդյան Արաբիան չեղարկել է ապրիլին նախատեսված Համաշխարհային տնտեսական ֆորումի հանդիպումը Ալլա Պուգաչովան արդեն ձեռնափայտով է քայլում (լուսանկար) Եվրահանձնաժողովը հայտարարել է, որ Ուկրաինան չի միանա ԵՄ-ին մինչև 2027 թվականը Թրամփի վարչակազմին դատի են տվել Շուշիի 1920 թվականի ջարդերը ցեղասպանություն էին՝ իրենց նպատակի ամբողջությամբ․ հայտարարություն Մենք այլևս թույլ չենք լինի. պատրաստվում ենք վաղը կայանալիք «Ուժեղ խաղաղություն» միջազգային համաժողովինԱՄՆ-ը ցանկանում է հինգշաբթի բարձր մակարդակի խաղաղության բանակցություններ անցկացնել Իրանի հետ. Axios Երկրների վարկանիշը մեկ շնչի հաշվով արտոնագրերի քանակով. ինչ ցուցանիշ է գրանցել Հայաստանը Ջուր հավաքեք․ ջուր չի լինելու Ձյուն կտեղա՞․ եղանակն՝ առաջիկա օրերին 36-ամյա վարորդը «ՎԱԶ 2121»-ով գլխիվայր հայտնվել է ճանապարհի երթևեկելի գոտում․ կա վիրավոր Լիբանանի վրա Իսրայելի կողմից իրականացված հարվածների հետևանքով զոհերի թիվը հասել է 1072-ի Սալահը կհեռանա «Լիվերպուլից» Պատերազմով ահաբեկումը որպես շանտաժ. ինչո՞ւ է իշխանությունը վախեցնում ժողովրդին. Էդմոն ՄարուքյանՈւկրաինայում մտահոգված են ԵՄ-ի սառեցված վարկի պատճառով բյուջետային խնդիրներով Մալաթիա-Սեբաստիայում կառույցների ապամոնտաժման ընթացքում քաղաքացին սպառնացել է գազային ատրճանակով Սուդանում հիվանդանոցին hասցված hարվածի զոhերի թիվը հասել է 70-ի «Այդ միտքը երբեք ինձ մոտ չի եղել՝ վերջ, գնում եմ, հրաժեշտ տամ». Հրանտ Թոխատյան Իրանի վրա ամերիկյան նորագույն ինքնաթիռ է վթարվել Մեկանգամյա օգտագործման պլաստիկ արտադրանքի գործածությունը նախատեսվում է կրճատել 2027 թվականի հունվարի 1-ից Վանաձոր-Ալավերդի ավտոճանապարհի երկրորդ թունելում բախվել են «Nissan Sentra»-ն և «Nissan Pathfinder»-ը․ վերջինը գլխիվայր հայտնվել է ճանապարհի երթևեկելի գոտումԻրանը հայտարարել է, որ Հորմուզի նեղուցով նավերի անցումը հնարավոր է միայն Թեհրանի համաձայնությամբ ՆԱՏՕ-ն Թուրքիայում հիմնում է նոր կորպուս Հայաստանի հավաքականի հերթական մարզումը (տեսանյութ) Մեղրիի լեռնանցքում թույլ ձյուն է տեղում Եթե hարձակումները շարունակվեն Իրանի պետական բուրգի վրա, երկիրը կկանգնի տարածքային ամբողջականության կnրստի առաջ. Նարեկ Կարապետյան (տեսանյութ)Մեր ժողովուրդը չի ցանկանում, որ Նիկոլ Փաշինյանը շարունակի լինել վարչապետ. Նարեկ Կարապետյան (տեսանյութ) Մեր երկրում այն քաղաքական գործիչները, որոնք անհանգստացնում են վարչապետին, հայտնվում են բանտում. Նարեկ Կարապետյան (տեսանյութ)«Երբ Սամվել Կարապետյանն ասաց, որ դա անընդունելի է, նրան ձերբակալեցին». Նարեկ Կարապետյանը՝ Փաշինյանի հակաեկեղեցական արշավի մասին (Տեսանյութ)«Սա դասական էթնիկ զտում է». Նարեկ Կարապետյանը՝ Արցախում կատարվածի մասին Ադրբեջանում մնացել էր ընդամենը 10 հայ, բայց նրանք էլ չկարողացան այնտեղ ապրել. Սա դասական էթնիկ զտում է.Նարեկ Կարապետյան«Արևմուտք = խաղաղություն» բանաձևը կեղծ է». Մհեր Ավետիսյան Վրաստանից արտաքսվել է օտարերկրյա 105 քաղաքացի Եթե Փաշինյանը հաղթի, Սյունիք գնացող ճանապարհը չի լինի․ Էդմոն Մարուքյան«Մեծ քաղաքականություն». էպիզոդ երրորդ«Տոտենհեմը» կհեռացնի 1 ամիս առաջ նշանակած Տուդորին Իրանը դադարեցրել է դեպի Թուրքիա գազի մատակարարումը՝ Իսրայելի հարվածից հետո․ Bloomberg Սամվել Կարապետյանն առաջադրվում է վարչապետի պաշտոնի համար. ըստ հարցումների՝ մենք առաջատար ենք. Նարեկ ԿարապետյանՄասիսի ոստիկանները հայտնաբերել են կեղծ խմիչքի արտադրամասեր Նոր Կյուրինում և Այնթապում