Երևան, 15.Մայիս.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


«Չիփս». մի միլիոնատիրոջ դժգոհության հետևանքը

ՀԱՆՐԱՀԱՅՏ ՄՈԼՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

«Չիփս» անունը ծագել է անգլերեն «chips» բառից, ինչը նշանակում է «կտոր»: 

Չիփսի պատմությունը սկսվում է 1853 թվականից, ընդ որում, այն պատահականորեն է ստեղծվել: Մի անգամ ամերիկացի միլիոնատեր Կոռնելիոս Վանդերբիլտը իջևանել է Սարատոգա Սփրինգսում գտնվող «Moon Lake House» հյուրանոցում և ճաշելիս երեք անգամ իր դժգոհությունն արտահայտել առ այն, որ կարտոֆիլը կտրատված է չափազանց մեծ շերտերով: 

Գլխավոր խոհարար Ջորջ Քրամը, իր բնույթով լինելով սկզբունքային մարդ, միլիոնատիրոջ համար պատրաստում է յուղի մեջ տապակած բարակ կտրատած կարտոֆիլ: Գլխավոր խոհարարի նոր ուտեստը անսպասելիորեն Վանդերբիլտին դուր է գալիս, և նա սկսում է ճաշելիս ամեն անգամ հաճույքով պատվիրել այն:

 Արդյունքում «Սարատոգի չիփսերը» անվանումն ստացած այդ ուտեստը դառնում է հյուրանոցային ռեստորանի ֆիրմային ուտեստը: 

Այս միջադեպից յոթ տարի անց` 1860 թվականին, Ջորջ Քրամը բացում է իր սեփական ռեստորանը, որտեղ ևս մատուցվում են չիփսեր: Այնուհետև ժամանակի ընթացքում այդ ուտեստը հայտնվել է նաև սննդի այլ վայրերում, ինչը զարմանալի չէ, քանի որ չիփս պատրաստելը շատ հեշտ է: 

Հետագայում չիփսերը հայտնվել են Ամերիկայի լավագույն ռեստորանների ճաշացանկերում: 

Մինչև 1890 թվականը չիփսեր կարելի էր համտեսել միայն ռեստորաններում կամ խորտկարաններում: Իրավիճակը փոխել է Քլիվլենդում գտնվող փոքրիկ սրճարանի սեփականատեր Ուիլ յամ Թեփենդենը: Նա առաջինն էր, ով մտածել է փողոցում չիփսեր վաճառել թղթե տոպրակներով: 

Թեփենդենի այդ քայլը նպատակ է ունեցել ճգնաժամի տարիներին նոր հաճախորդներ ներգրավել: Նա սկսել է չիփսեր վաճառել իր հին բեռնասայլակից: Դրանից 36 տարի անց ծնվել է մոմաթղթերում չիփսերը փաթեթավորելու գաղափարը: 

Այն իրականացրել է Լորա Սկադդերը: Նման փաթեթը հնարավորություն էր տալիս հեշտությամբ տեղափոխել չիփսերը և երկարեցնել նրանց պահպանման ժամկետը: 

Եվ այդ կերպ չիփսերը հայտնվել են խանութների դարակաշարերին: Այնուամենայնիվ, չիփսերի զանգվածային արտադրություն հնարավոր է դարձել իրականացնել միայն կարտոֆիլ մաքրող մեքենայի գյուտից հետո: 

Ավելի ուշ հայտնվել է նաև չիփսերի արդյունաբերական արտադրության առաջին ավտոմոտ մեքենան: Այն ստեղծել է Ֆրիման Մակբեթը: Նրա գյուտը անմիջապես ձեռք է բերել ընկերություններից մեկը և սկսել չիփսերի սերիական արտադրությունը: 

Սկզբից չիփսերը պատրաստվել են առանց աղի կամ որևէ համեմունքի: 1940 թվականին «Tayto» ընկերությունը առաջին անգամ սկսում է չիփսեր արտադրել համային հավելումներով և այն վաճառել աղի փոքրիկ տոպրակի հետ միասին:

 ԽՍՀՄ տարածքում չիփսերի պատմությունը սկսվել է 1963 թվականից: Սակայն դրանք չիփս չեն կոչվել, այլ ունեցել են «Մոսկովյան խրթխրթան կարտոֆիլներ կտորներով» երկար անունը: Ներկայումս արտադրողները առաջարկում են չիփսերի հսկայական տեսականի՝ տարբեր համային երանգներով:

Նյութը հրապարակման պատրաստեց Past.am-ը

Օր օրի մոտեցնում ենք հաղթանակը. Ավետիք ՉալաբյանՀորոսկոպի 3 նշան, ում համար գարունը վատ ավարտ կունենաՄանուկների համար աղոթք Լա Լիգա․ Մբապեի վերադարձն ու Բելինգհեմի գոլը. «Ռեալը» հաղթեց «Օվյեդոյին» Սիմոնի ելույթը «Եվրատեսիլ 2026»-ի 2-րդ կիսաեզրափակչում Օդի ջերմաստիճանը կնվազի․ եղանակն՝ առաջիկա օրերին Խոշոր ավտովթար է տեղի ունեցել․ վիրավորներ կան Նոր Գեղիի բնակիչը դանակի մի քանի հարված է հասցրել 15-ամյա պատանուն, իսկ 18-ամյա էջմիածինցին մեկնարկային ատրճանակով երկու անգամ կրակել է օդ Երիտասարդներին վառ ապագայի խոստումներով չի կարելի խաբել. Էդմոն Մարուքյան Գյումրիում արձանագրվել են սուր աղիքային վարակի դեպքեր․ 15 երեխա հոսպիտալացվել է Պարզվել է Երևանում տուն մխրճված բեռնատարի և մնացած մեքենաների վարորդների ինքնությունը IDBank-ը՝ Wizz Air-ի «Let’s Get Lost» արշավի բացման միջոցառման աջակիցՄահացել է ՀՀ ժողովրդական արտիստ Նիկոլայ Ծատուրյանը Ճակատագրական փուլում ենք. Փաշինյանի օրոք ամենատարբեր աղետները թափվեցին մեր գլխին Փաշինյանը կարող է նաև «մարդ ուտել»․ Մակրոնը չի կարող երաշխիք լինել Շենգավիթ համայնքը ընդունեց մեզ, մեր մասնագիտական զրույցը, անկեղծությունը․ Հրայր Կամենդատյան«Մեր քաղաքը վերափոխվելու է․ պետք է ժամանակակից գործարաններ լինեն, որպեսզի մեր աշխատավոր ժողովուրդն աշխատի ու մենք ունենանք Ուժեղ Հայաստան». Նարեկ ԿարապետյանԵԽԽՎ վերջին զեկույցը Հայաստանի վերաբերյալ պարզապես թղթի կտոր չէ. այն ինձ համար խորը հիասթափություն է․ Ռոբերտ ԱմստերդամՃիշտը գնահատող Ուժեղ Շենգավիթ․ Նարեկ Կարապետյան Իմ գլխավոր նպատակն եմ համարում քաղաքականության մեջ մարդկային հարաբերությունների և ներքին համերաշխության վերականգնումը․ Ռոման Մուրադյան «Ուժեղ Հայաստան» դաշինքի հանրահավաքը Գարեգին Նժդեհի հրապարակումՇենգավիթը պետք է վերածնունդ ապրի, այստեղ պետք է 24 ժամ աշխատանքը եռա․ Նարեկ Կարապետյան Իշխանությունները խաբում են, ահաբեկում են, շանտաժի են ենթարկում սեփական ժողովրդին․ Էդմոն ՄարուքյանՀիմա՝ Շենգավիթ «Ուժեղ Հայաստան» դաշինքի քարոզարշավն այսօր Շենգավիթ վարչական շրջանում էր․ «ՀայաՔվեն» առաջին շարքերում էՇենգավիթցիները հյուրասիրությամբ ընդունեցին Ուժեղ Հայաստան դաշինքին, ի դեմ Նարեկ ԿարապետյանիԴիմում 200 հազար ՀՀ քաղաքացուն. Էդմոն ՄարուքյանԸնտրեք դեմոկրատիան, օրենքը, կարգապահությունը որպես գաղափար, ո'չ քաոսին Երևանյան գագաթնաժողովի արձագանքները. Ալիևի ջղաձգումները, Մեցոլայի սկզբունքայնությունը և Փաշինյանի լռությունը․ Աննա ԿոստանյանԲնակարան՝ ընտանիքի 5-րդ երեխայի ծնվելու դեպքում․ Մենուա ՍողոմոնյանՈՒժեղ Շենգավիթ․ Նարեկ ԿարապետյանՈւՂԻՂ․ «Ուժեղ Հայաստան» կուսակության քարոզարշավԱյնտեղ, որտեղ պետությունը չարեց՝ Սամվել Կարապետյանն արեցՇենգավիթ, հիմա․ Մարիաննա Ղահրամանյան«Հայաստանն Ադրբեջանի հետ չպետք է ստորագրի պայմանագիր, քանի դեռ քարտեզ չկա»․ Էդմոն ՄարուքյանԹուրք-ադրբեջանական պարտադրանքին չենք ենթարկվելու․ Ավետիք ՉալաբյանՏելեգրաֆից մինչև 5G. Կապի թանգարանը միանում է «Թանգարանների գիշերվան» ԲՀԿ նախագահ Գագիկ Ծառուկյանը Բերդ համայնքում էԵրկակի ստանդարտներ ԵԽԽՎ-ից՝ հանուն Փաշինյանի Փաշինյանի քննադատությանը միացան ռուս կոմունիստները Հետևելով Ադրբեջանի ներքին և արտաքին քաղաքականությանը, երևում է, որ նա ոչ թե խաղաղության, այլ ապագայի նոր պատերազմին է պատրաստվում. Արտակ Զաքարյան Պարտվածի տիտղոսը շարունակում է մնալ գործող կառավարչի մշտական ուղեկիցը. Աբրահամյան Գրիբոյեդով գյուղի մի հողամասում Վաղարշապատի համայնքային ոստիկանները հայտնաբերել են կանեփի թփեր «Ինֆորմացիոն ճակատ»-ից մինչև Համահայկական Ճակատ և 2026 թվականի ԱԺ ընտրություններ. N15-ի թեկնածու Աննա Ղուկասյանը՝ նախընտրական ընթացքի մասինՈստիկանությունը հալյուցինոգեն սունկ է հայտնաբերել Ոստիկանները երիտասարդի մեքենայում հալյուցինnգեն սունկ են հայտնաբերել Հաջորդ վարչապետ Սամվել Կարապետյանի ժողովրդագրական ծրագիրը․ Ուժեղ Հայաստան«Ի պատասխան Նիկոլ Փաշինյանի հերթական մանիպուլյացիայի». Իվետա Տոնոյան Իշխանությունն ընդդիմադիրներին պատժելու մեթոդ է գտել Փաշինյանը փորձում է ընդդիմությանը պատրադրել իր կեղտոտ խաղը