Երևան, 07.Փետրվար.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


«Չիփս». մի միլիոնատիրոջ դժգոհության հետևանքը

ՀԱՆՐԱՀԱՅՏ ՄՈԼՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

«Չիփս» անունը ծագել է անգլերեն «chips» բառից, ինչը նշանակում է «կտոր»: 

Չիփսի պատմությունը սկսվում է 1853 թվականից, ընդ որում, այն պատահականորեն է ստեղծվել: Մի անգամ ամերիկացի միլիոնատեր Կոռնելիոս Վանդերբիլտը իջևանել է Սարատոգա Սփրինգսում գտնվող «Moon Lake House» հյուրանոցում և ճաշելիս երեք անգամ իր դժգոհությունն արտահայտել առ այն, որ կարտոֆիլը կտրատված է չափազանց մեծ շերտերով: 

Գլխավոր խոհարար Ջորջ Քրամը, իր բնույթով լինելով սկզբունքային մարդ, միլիոնատիրոջ համար պատրաստում է յուղի մեջ տապակած բարակ կտրատած կարտոֆիլ: Գլխավոր խոհարարի նոր ուտեստը անսպասելիորեն Վանդերբիլտին դուր է գալիս, և նա սկսում է ճաշելիս ամեն անգամ հաճույքով պատվիրել այն:

 Արդյունքում «Սարատոգի չիփսերը» անվանումն ստացած այդ ուտեստը դառնում է հյուրանոցային ռեստորանի ֆիրմային ուտեստը: 

Այս միջադեպից յոթ տարի անց` 1860 թվականին, Ջորջ Քրամը բացում է իր սեփական ռեստորանը, որտեղ ևս մատուցվում են չիփսեր: Այնուհետև ժամանակի ընթացքում այդ ուտեստը հայտնվել է նաև սննդի այլ վայրերում, ինչը զարմանալի չէ, քանի որ չիփս պատրաստելը շատ հեշտ է: 

Հետագայում չիփսերը հայտնվել են Ամերիկայի լավագույն ռեստորանների ճաշացանկերում: 

Մինչև 1890 թվականը չիփսեր կարելի էր համտեսել միայն ռեստորաններում կամ խորտկարաններում: Իրավիճակը փոխել է Քլիվլենդում գտնվող փոքրիկ սրճարանի սեփականատեր Ուիլ յամ Թեփենդենը: Նա առաջինն էր, ով մտածել է փողոցում չիփսեր վաճառել թղթե տոպրակներով: 

Թեփենդենի այդ քայլը նպատակ է ունեցել ճգնաժամի տարիներին նոր հաճախորդներ ներգրավել: Նա սկսել է չիփսեր վաճառել իր հին բեռնասայլակից: Դրանից 36 տարի անց ծնվել է մոմաթղթերում չիփսերը փաթեթավորելու գաղափարը: 

Այն իրականացրել է Լորա Սկադդերը: Նման փաթեթը հնարավորություն էր տալիս հեշտությամբ տեղափոխել չիփսերը և երկարեցնել նրանց պահպանման ժամկետը: 

Եվ այդ կերպ չիփսերը հայտնվել են խանութների դարակաշարերին: Այնուամենայնիվ, չիփսերի զանգվածային արտադրություն հնարավոր է դարձել իրականացնել միայն կարտոֆիլ մաքրող մեքենայի գյուտից հետո: 

Ավելի ուշ հայտնվել է նաև չիփսերի արդյունաբերական արտադրության առաջին ավտոմոտ մեքենան: Այն ստեղծել է Ֆրիման Մակբեթը: Նրա գյուտը անմիջապես ձեռք է բերել ընկերություններից մեկը և սկսել չիփսերի սերիական արտադրությունը: 

Սկզբից չիփսերը պատրաստվել են առանց աղի կամ որևէ համեմունքի: 1940 թվականին «Tayto» ընկերությունը առաջին անգամ սկսում է չիփսեր արտադրել համային հավելումներով և այն վաճառել աղի փոքրիկ տոպրակի հետ միասին:

 ԽՍՀՄ տարածքում չիփսերի պատմությունը սկսվել է 1963 թվականից: Սակայն դրանք չիփս չեն կոչվել, այլ ունեցել են «Մոսկովյան խրթխրթան կարտոֆիլներ կտորներով» երկար անունը: Ներկայումս արտադրողները առաջարկում են չիփսերի հսկայական տեսականի՝ տարբեր համային երանգներով:

Նյութը հրապարակման պատրաստեց Past.am-ը

Ռուսական ուժերը գիշերային հարվածներ են հասցրել Ուկրաինայի էներգետիկ օբյեկտներին Լավ հանդիպում էր, մրցում էին երկու շատ ուժեղ թիմեր․ Սպերցյանը՝ «Զենիթի» հետ խաղի մասին Հումորիստ Նուրլան Սաբուրովին արգելվել է մուտք գործել Ռուսաստան 50 տարով․ ո՞րն է պատճառը «Արարատ 73» ֆիլմի պրեմիերան, կարմիր գորգը, հայտնի հյուրերն ու ԽՍՀՄ ֆուտբոլի պատմական գավաթը ԵԱՀԿ-ն աշխատում է Եվրոպայում պատերազմը կանխելու ուղղությամբ. Սինիրլիօղլու Լիլի Մորտոն երեխայի է սպասում (լուսանկարներ) Իտալիայում տեղի է ունենում ձմեռային Օլիմպիական խաղերի բացման արարողությունը (տեսանյութեր) «Ալ Նասրը» երկրորդ խաղում անընդմեջ հասավ հաղթանակի առանց Ռոնալդուի (տեսանյութ) «Հըզբոլլահի» հետախուզության ղեկավարը հրաժարական է տվել Արցախի թեմի առաջնորդը նամակով դիմել է ԱՄՆ փոխնախագահին Խոշոր ավտովթար՝ Երևանում. Հանրապետության հրապարակում «Honda»-ն բախվել է կայանված «Lexus»-ին, անցել կանաչ գազոնի վրայով, կոտրել հետիոտնի համար նախատեսված լուսակիրն ու ցուցանակը և գլխիվայր շրջվել. կա վիրավոր25-րդ ձմեռային օլիմպիական խաղերի բացման արարողությունը Անմահացած մեր տղաների մայրերի հետ հանդիպումից հետո դառնում ենք ավելի վճռական․ Ավանեսյան Օդի ջերմաստիճանը կբարձրանա 4-6 աստիճանով․ եղանակն՝ առաջիկա օրրերին Զելենսկին ցանկանում է արդյոք խաղաղություն Ռուսաստանի հետ․ ԶԼՄ 2025-ին պետական բյուջեի օգտին բռնագանձվել է շուրջ 21 մլրդ դրամ Ռուսաստանում զգուշացրել են Ուկրաինային՝ բանակցություններից հրաժարվելու հետևանքների մասին Նորավան-Լծեն-Տաթև ավտոճանապարհը կցորդով տրանսպորտային միջոցների համար դժվարանցանելի է՝ անվաշղթաների կիրառմամբ Ազատի զորամասի 15 զինծառայողի մահվան գործով իրեղեն ապացույցներ են տարել դատարան Արթիկում փրկարարները, քրեական ոստիկաններն ու պարեկները փրկել են 24-ամյա աղջկա կյանքը․ օպերատիվ են գործել նաև Արթիկի շտապօգնության բժիշկներըԻնչ անել, եթե ղեկավար պաշտոններ զբաղեցնող անձանցից «WhatsApp»-ով հաղորդագրություն եք ստացել Ուժեղ քամու պատճառով ուղևորատար ինքնաթիռը չի կարողանում վայրէջք կատարել Մալագայի օդանավակայանում (տեսանյութ) Մարտ ամսվա տոնական և ոչ աշխատանքային օրերը Բախվել են «Toyota Rav 4»-ը և «Opel Zafira»-ն․ կան վիրավորներ Ռուբեն Ռուբինյան, մենակ թուրքերենով չի․ Ալիկ ԱլեքսանյանՆԳՆ ոստիկանությունը հորդորում է զերծ մնալ երեխաների հուզական վիճակը խաթարող տեսանյութ հրապարակելուց Եվս մեկ օր տաքսիով տեղափոխեցի մեր հայրենակիցներին, լսեցի բազմաթիվ կարծիքներ ու առաջարկներ. Նարեկ ԿարապետյանԱդրբեջանը բողոք է ներկայացրել հայ գեղասահորդների «Արցախ» ստեղծագործության անվան վերաբերյալ Պակիստանում մզկիթի պայթյունի զոհերի թիվը հասել է 31-ի Ոստիկանների համագործակցված միջոցառումների արդյունքում գողությունը թարմ հետքերով բացահայտվեց Հայտնաբերել են 15-ամյա տղայի դի՝ աջ քունքային հատվածում կրակոցի հետքով Երևանը հերթական կոլապսի շեմին է․ Վահագն ՎարագյանՀայտնի է անգլերենի լրացուցիչ միասնական քննությանը հայտագրման գործընթացի օրն ու ժամը Հետախուզվողների հայտնաբերում՝ համայնքային և քրեական ոստիկանների ձեռնարկած միջոցառումների արդյունքում Արցախցիների բնակապահովման ծրագրից օգտվել է ընդամենը 4404 ընտանիք Վթարային ջրանջատում Վանաձոր քաղաքում Իրավիճակը ՀՀ ավտոճանապարհներին Ոստիկանության պաշտոնատար անձը մեղադրվում է վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ բազմաթիվ կեղծ արձանագրություններ կազմելու մեջ. նրա պաշտոնավարումը կասեցվել է Եղանակը Հայաստանում Չարենցի անվան գրականության և արվեստի թանգարանում ցուցադրված Վիլյամ Սարոյանի նկարներից մի քանիսը կմնան Հայաստանում Կառավարության ֆինանսատնտեսական աշխատանքները հսկում է ինքը' կառավարությունը․ Սրանով ամենինչն պարզ չէ՞․ Արշակ ԿարապետյանԴոլարի փոխարժեքը նվազել է. մի փոքր էժանացել է նաև եվրոն Իրանն արագ վերականգնել է հրթիռային ծրագրի՝ 2025թ․ հարվածներից վնասված մի շարք օբյեկտներ Շնորհավորում եմ Ձեր ծննդյան օրը, պարոն գեներալ. ԶՈւ պահեստազորի գնդապետ Արտյոմ ՍիմոնյանՔադաֆիի որդուն կհուղարկավորեն միայն իր ընտանիքի եւ երկու ցեղերի խորհուրդների ներկայությամբ Ոստիկանության պաշտոնատար անձը մեղադրվում է բազմաթիվ կեղծ արձանագրություններ կազմելու մեջ. ինչ է հայտնի Նարեկ Կարապետյանը ուղիղ եթերում պատասխանում է հարցերինՎճարային տերմինալներ հափշտակած անձի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում. ՔԿ Ստամբուլ–Երևան–Ստամբուլ չվերթեր կլինեն․ հանդիպում «Turkish Airlines»-ի ներկայացուցիչների հետ Ցավոք սրտի մեր հասարակական միտքն ու քաղաքական «էլիտան» անտարբեր կամ գրեթե անտարբեր են Ռուսաստանից եկող քաղաքական և աշխարհաքաղաքական մեսիջների նկատմամբ. Մ. Ավետիսյան