Երևան, 27.Հունվար.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Լրացավ Սպիտակի երկրաշարժի 31-րդ տարելիցը

ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ

Past.am

31 տարի առաջ՝ 1988 թվականի դեկտեմբերի 7-ին, տեղի է ունեցել Հայաստանի ժամանակակից պատմության ամենադաժան ողբերգություններից մեկը։ Հայաստանի ԽՍՀ հյուսիսային շրջանները այդ օրը ժամը 11։41-ին ցնցվեցին ավերիչ երկրաշարժից, որը էպիկենտրոնի անունով կոչվեց Սպիտակի երկարաշարժ։

 

Ավելի քան 25 հազար մարդու կյանք ընդհատվեց, տասնյակ հազարավորները վիրավորվեցին, հարյուր հազարավոր մարդիկ էլ անօթեւան մնացին։ Անմիջապես էպիկենտրոնում գտնվող Նալբանդ գյուղն ու մերձակայքում գտնվող Սպիտակ քաղաքը հողին հավասարվեցին։ Մեծապես տուժեցին հանրապետության մեծությամբ երկրորդ եւ երրորդ քաղաքները՝ Լենինականն (Գյումրի) եւ Կիրովականը (Վանաձոր)։ Գրեթե ամբողջությամբ ավերվեցին բարձրահարկ շենքերը, եւ սա մեծ թվով զոհերի պատճառներից մեկն էր։

 

Մյուս պատճառն այն էր, որ ավերիչ երկրաշարժը, որի գերազանցեց 7 մագնիտուդը, տեւեց կես րոպե։ Երկրաշարժը զգացվել է Երեւանում եւ Թբիլիսիում, այն գրանցվել է աշխարհի սեյսմոլոգիական կայաններում։

 

Ավերակների տակ հայտնվեցին տասնյակ հազարավոր մարդիկ։ Ավերվեցին գործարաններ ու ֆաբրիկաներ, դպրոցներ ու հիվանդանոցներ, տուժեցին ենթակառուցվածքներ։ ԽՍՀՄ բոլոր հանրապետությունները, օտարերկրյա պետությունները օգնության շտապեցին տուժած Հայաստանին։

 

Ցավոք, երկարաշարժի հետեւանքների վերացումը երկու ինքնաթիռների անձնակազմի կյանք խլեց․ զոհվեցին հումանիտար օգնություն բերող խորհրդային եւ հարավսլավական ինքնաթիռների անձնակազմը։ Ավերակների մաքրման աշխատանքներին մասնակցում էին խորհրդային բանակի մի քանի հազար զինվոր ու սպա։ Աղետալի ողբերգությունը ստիպեց մտածել հատուկ ստորաբաժանման մասին, որը հետագայում ստեղծվեց ԱԻՆ-ում։

 

Սկսվեց տուժած շրջանների ակտիվ վերականգնման ծրագիրը, որը ընդհատվեց ԽՍՀՄ փլուզմամբ։ 31 տարի անց անօթեւան դարձած մարդկանց մեծ մասը ապահովվել է բնակարաններով։ Սակայն Շիրակի ու Լոռու մարզերում դեռ կան ընտանքիներ, որոնք շարունակում են գոյատեւել տնակներում ու ժամանակավոր կացարաններում։

 

Հայրենիքի համար զոհվածների հիշատակը պահելու միակ ճիշտ ճանապարհը Ուժեղ Հայաստան կառուցելն է. «Մեր ձևով» շարժումՏեղի է ունենում ուժերի վերաբաշխում, Հայաստանն էլ հայտնվել է դրա կիզակետում․ Ավետիք ՉալաբյանԿառավարությունը նախատեսում է մայիսի 4-ը հայտարարել ոչ աշխատանքային օր Օր օրի ուժեղացող մեր շարժումը գրավում է տարբեր ուժերի ուշադրությունը. Մարիաննա ՂահրամանյանԻ՞նչ կլիներ, եթե Երկիրը կրկնակի մեծ լիներԽաղաղության գինը. Հայաստանը վճարեց մարդկային կյանքերով, տարածքներով և ազգային արժանապատվությամբ Հնագետները նոր մանրամասներ են բացահայտել Ալեքսանդր Մակեդոնացու կողմից ավերված քաղաքի մասինԱդրբեջանում «Իuլամական պետnւթյան» աhաբեկիչներ են ձերբակալվել Շիրակում հարգանքի տուրք է մատուցվել զոհվածների հիշատակին Ինչպես պաշտպանվել Նիպա վիրուսից«Գողություն հայկական ձևով» ֆիլմը հեռանում է մեծ էկրաններից Ուկրաինան գազի գնման համար տասնյակ միլիոնավոր եվրո կստանա Վթարային ջրանջատում Էրեբունի վարչական շրջանում Հայտնի է դարձել, թե երբ և ինչու է Եվրամիությունը փլուզվելուՄայր Աթոռում կատարվեց հոգեհանգստյան կարգ հանուն Հայրենիքի նшհատակված քաջորդիների համար Գնաճը հարվածում է ցածր թոշակ ստացողներին․ Հրայր ԿամենդատյանՍպասվում է ձյուն. օդի ջերմաստիճանը կնվազի, ապա կբարձրանա Կապ չունի, թե շաբաթվա կամ ամսվա որ օրն է, զnhված տղաների հիշատակը ամեն օր պետք է հիշատակենք. Դադիվանքի վանահայր Երկրաշարժ է տեղի ունեցել Քանի՞ գրոշ արժեն սրբազանների դատական նիստերին ընդդիմադիրների ելույթները. Էդմոն Մարուքյան Ազգերի ինքնորոշման իրավունքը ամրագրված է Ալմա-Աթայի հռչակագրում․ Արեգ ՍավգուլյանՀՀ տարածքում ավտոճանապարհները հիմնականում անցանելի են Հայրենիքի համար նահատակվածները հավերժ կապրեն մեր սրտերում, որպեսզի Հայրենիքը ապրի հավերժ. Մհեր ԱվետիսյանԽոշոր վթարներ Թալին-Բազմաբերդ-Կաքավաձոր խաչմերուկում, վիրավnրներ կանԻ՞նչ կապ ունի ծանրամարտը ցեղի առաջնորդ դառնալու ձգտումների հետ . «Փաստ»Այն ամենը, ինչ չեն ասի իշխանական քարոզիչները ԵԽԽՎ ընդունած բանաձևի և զեկույցի մասին. Հայկ Մամիջանյան «Եռաբլուր» պանթեոնում տեղի է ունեցել Եկեղեցու միասնության պաշտպանության ակցիա ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (27 ՀՈՒՆՎԱՐԻ).Ստորջրյա ամենաերկար թունելը, առաջին դյուրակիր մագնիտոֆոնները. «Փաստ»Ես հրաժարական կտամ, եթե իմ կուսակցությունը պարտվի. Ճապոնիայի վարչապետ ԵՄ-ն և Հնդկաստանը կնքել են խոշոր առևտրային համաձայնագիր Ամերիկյան իմպերիալիզմի օրինաչափությունները.արդյո՞ք Հայաստանը կհետևի Ուկրաինայի ճակատագրին . «Փաստ»Ինվերսիա, մառախուղ և «կեղծ ձյուն»․ ի՞նչ երևույթ է Արարատյան դաշտում Բարձրագույն կրթություն ստացողների թիվը նվազել է 25%-ով․ Ատոմ ՄխիթարյանԱՄՆ-ում հզոր ձնաբքի հետևանքով առնվազն 30 մարդ է զnհվել Երեք չափում. Փաշինյանն ընկալվում է որպես թուրքական տանդեմի կարծիքների և շահերի փոխանցող. «Փաստ»Իշխանության «սրտի օլիգարխը» ՝ թիվ մեկ հարկատու է դարձել Իրանը նոր պատերազմի շեմին. ՀՀ իշխանությունները ձկան պես լուռ են Հայկ Սարգսյանի դեմ կարող են քրգործ հարուցել Եվրոպական կեղծիք՝ վասն Փաշինյանի վերընտրության «Ինձ չսպասեք, ես այստեղից դուրս չեմ գալու». ավագ սերժանտ Խաչատուր Աղաջանյանն անմահացել է նոյեմբերի 7-ին Շուշիում. «Փաստ»Նույնիսկ լավ գաղափարներն են մեծ հաջողությամբ... ձախողում. «Փաստ»Ռուսաստանը ստեղծում է շափյուղայի՝ սապֆիրի հիմքի վրա արևային մարտկոցների արտադրության կենտրոն Առողջության ապահովագրություն․ իրական որա՞կ, թե՞ թվերի իմիտացիա. ՀայաՔվե44-օրյա պատերազմի ժամանակ ԶՊՄԿ 21 աշխատակից իր կյանքը նվիրաբերեց հանուն մեր ապագայիԵրկնքից նվեր. Իսպանիայում հայտնաբերված գանձը ունի այլմոլորակային ծագումԵրբ հայրենիքը սահմանափակվում է միայն պետությամբ, սկսվում է ինքնության լուռ, բայց վտանգավոր աղքատացումը. «Փաստ»ՀայաՔվե Նոր Նորք և Ավան ի գրասենյակը իր ակտիվ անդամների և աջակիցների համար ուխտագնացություն էր կազմակերպել դեպի Գեղարդավանք«Վերընտրվելու մասին հայտարարություններն ուղղված են ոչ այնքան հասարակությանը, որքան իրենց քաղաքական թիմին ու պետական կառավարման համակարգին և ուժայիններին». «Փաստ»14-ամյա դահուկորդը մահացու հարված է հասցրել լեռնադահուկային հանգստավայրում հանգստացող տղամարդունԵրբ ժողովրդավարությունը դառնում է պատրվակ