Երևան, 07.Փետրվար.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Էլեկտրակիթառ. մետաղյա թավայից մինչև ծիծեռնակի պոչ

ՀԱՆՐԱՀԱՅՏ ՄՈԼՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

Կիթառները կարելի է բաժանել երկու մեծ խմբի՝ ակուստիկ և էլեկտրո։ Էլեկտրական կիթառների հայտնվելը շատ մեծ դեր է խաղացել երաժշտության մեջ, քանի որ առանց դրա շատ երաժշտական ուղղություններ պարզապես չէին ծնվի: Էլեկտրական կիթառի ստեղծման պատմությունը սկսվել է 192030 ական թվականներին: 

Այն ժամանակ սովորական ակուստիկ կիթառն օգտագործվում էր բազմաթիվ ամերիկյան բլ յուզային և ջազային նվագախմբերի կողմից, բայց քանի որ այն գործնականում լսելի չէր, նրան տրվել էր միայն ռիթմային գործիքի «պաշտոն»: Այսինքն՝ պահանջ կար կիթառի ձայնը բարձրացնել: 

1923 թվականին սկսել են էլեկտրականության միջոցով կիթառի ձայնը բարձրացնելու առաջին փորձերը կատարել: Այդ տարիներին քիչ հայտնի ինժեներ և գյուտարար Լլոյդ Լորը կարողացել է ստեղծել լարային գործիքների էլեկտրաստատիկ ձայնի ուժեղացուցիչ, որը ֆիքսում էր ռեզոնատորային տուփի թրթռումները և ուժեղացնում այն: 

Այնուամենայնիվ, նրա գյուտը շուկայում ամբողջովին ձախողվել է: Էլեկտրական կիթառի ստեղծման պատմության մեջ կարևոր ամսաթվերից մեկը 1931 թվականն է, երբ Ժորժ Բոշամը և Ադոլֆ Ռիգբենկերը հորինել են էլեկտրամագնիսական ձայնի ուժեղացուցիչը: 

Դրա մեջ էլեկտրական ազդակը անցնում է մագնիսի փաթույթով, ստեղծում էլեկտրական դաշտ, և թրթռացող լարից եկող ազդանշանն ուժեղանում է: Հենց հայտնվեց նրանց հորինած էլեկտրակիթառը, այն անմիջապես կոչվեց «թավա»: 

Եվ դա այն պատճառով, որ նրա մարմինն ամբողջությամբ մետաղական էր, իսկ տեսքով իսկապես նման էր թավայի, որին կցված էր անհամաչափ երկար «բռնակ»՝ գրիֆը: 

Այնուամենայնիվ, պարզվեց, որ այս առաջին էլեկտրական կիթառը ամենակենսունակն է: 

Բազմաթիվ փորձարարներ 1930-ականների վերջին փորձել են ձայնի ուժեղացուցիչը տեղադրել իսպանական կիթառների մեջ, որոնք ավելի ավանդական են և ունեն դատարկ կորպուսներ, կամ էլ կիթառին տալ այլ տեսք: 

Բայց առանց այնպիսի խնդիրների, ինչպես ռեզոնանսային երևույթները (feedback), աղավաղումները և այլ արտառոց աղմուկների հայտնվելը, ոչինչ չէր ստացվում: Միայն կիրառելով կրկնակի հանդիպակաց փաթույթ, որը ունակ է «խլացնել» ավելորդ ազդանշանները, հնարավոր եղավ հաղթահարել բոլոր այդ թերությունները: 

Ժամանակին Լեո Ֆենդերը հիմնել է մի ընկերություն, որը մինչև 1950 թվականը դրոշմում էր էլեկտրակիթառների պատճեններ, որոնք կոչվում էին «Esquire» (թարգմանվում է որպես զինակիր): Հետագայում «Esquire»-ին հաջորդել են «Broadcaster»- ը և «Telecaster»- ը, իսկ 1954 թվականին արտադրվել է «Stratocaster» անվանված գործիքը: 

Այդ ժամանակվանից ի վեր էլեկտրակիթառների այս մոդելը չի ենթարկվել որևէ փոփոխության, քանի որ նրա արտաքին ձևը առանձնապես չէր խանգարում կիթառի ձայնի որակին: 

Այնուամենայնիվ, դիզայներները փորձել են հնարավորինս իրականություն դարձնել իրենց ֆանտազիաները: Օրինակ՝ «ABBA» խմբի կիթառահարի գործիքը իր տեսքով նման էր աստղի, իսկ «Scorpions» խմբի կիթառահարը ուներ ծիծեռնակի պոչի տեսքով էլեկտրակիթառ:

 Էլեկտրակիթառ արտադրող ընկերություններից ամենահայտնին թերևս «B.C. Rich and Gibson» ընկերությունն է իր ծայրահեղական գործիքների ուրվագծերով ու արտաքին տեսքով: Հենց այդ ընկերության դիզայներներն են ստեղծել «ծիծեռնակի պոչը»: 

Իսկ ո՞վ է առաջին անգամ նվագել էլեկտրակիթառով։ Դա առաջին անգամ արել է Լես Պոլը, որը դաշնակահար է եղել։

 Ռոքի ծննդից սկսած՝ էլեկտրակիթառը եղել է ռոքի անբաժան մաս։ Երբ առաջին անգամ էլեկտրակիթառով նվագել են, այն մարդկանց վրա թողել է անմոռանալի տպավորություն, և մարդիկ սկսել են ավելի հաճախ գնալ այն համերգներին, որտեղ կա էլեկտրակիթառ։ 

Հենց այսպես էլ այն դարձել է հայտնի։

 Նյութը հրապարակման պատրաստեց Past.am-ը

Ինչպես թույլ չտալ ձայների փոշիացում. «Փաստ»Մրցանակային «եղբայրություն»... հազարավոր զոհերի, զրկանքների ու բռնագաղթի հաշվին. «Փաստ»Ռուսական ուժերը գիշերային հարվածներ են հասցրել Ուկրաինայի էներգետիկ օբյեկտներին Լավ հանդիպում էր, մրցում էին երկու շատ ուժեղ թիմեր․ Սպերցյանը՝ «Զենիթի» հետ խաղի մասին Հումորիստ Նուրլան Սաբուրովին արգելվել է մուտք գործել Ռուսաստան 50 տարով․ ո՞րն է պատճառը «Արարատ 73» ֆիլմի պրեմիերան, կարմիր գորգը, հայտնի հյուրերն ու ԽՍՀՄ ֆուտբոլի պատմական գավաթը ԵԱՀԿ-ն աշխատում է Եվրոպայում պատերազմը կանխելու ուղղությամբ. Սինիրլիօղլու Լիլի Մորտոն երեխայի է սպասում (լուսանկարներ) Իտալիայում տեղի է ունենում ձմեռային Օլիմպիական խաղերի բացման արարողությունը (տեսանյութեր) «Ալ Նասրը» երկրորդ խաղում անընդմեջ հասավ հաղթանակի առանց Ռոնալդուի (տեսանյութ) «Հըզբոլլահի» հետախուզության ղեկավարը հրաժարական է տվել Արցախի թեմի առաջնորդը նամակով դիմել է ԱՄՆ փոխնախագահին Խոշոր ավտովթար՝ Երևանում. Հանրապետության հրապարակում «Honda»-ն բախվել է կայանված «Lexus»-ին, անցել կանաչ գազոնի վրայով, կոտրել հետիոտնի համար նախատեսված լուսակիրն ու ցուցանակը և գլխիվայր շրջվել. կա վիրավոր25-րդ ձմեռային օլիմպիական խաղերի բացման արարողությունը Անմահացած մեր տղաների մայրերի հետ հանդիպումից հետո դառնում ենք ավելի վճռական․ Ավանեսյան Օդի ջերմաստիճանը կբարձրանա 4-6 աստիճանով․ եղանակն՝ առաջիկա օրրերին Զելենսկին ցանկանում է արդյոք խաղաղություն Ռուսաստանի հետ․ ԶԼՄ 2025-ին պետական բյուջեի օգտին բռնագանձվել է շուրջ 21 մլրդ դրամ Ռուսաստանում զգուշացրել են Ուկրաինային՝ բանակցություններից հրաժարվելու հետևանքների մասին Նորավան-Լծեն-Տաթև ավտոճանապարհը կցորդով տրանսպորտային միջոցների համար դժվարանցանելի է՝ անվաշղթաների կիրառմամբ Ազատի զորամասի 15 զինծառայողի մահվան գործով իրեղեն ապացույցներ են տարել դատարան Արթիկում փրկարարները, քրեական ոստիկաններն ու պարեկները փրկել են 24-ամյա աղջկա կյանքը․ օպերատիվ են գործել նաև Արթիկի շտապօգնության բժիշկներըԻնչ անել, եթե ղեկավար պաշտոններ զբաղեցնող անձանցից «WhatsApp»-ով հաղորդագրություն եք ստացել Ուժեղ քամու պատճառով ուղևորատար ինքնաթիռը չի կարողանում վայրէջք կատարել Մալագայի օդանավակայանում (տեսանյութ) Մարտ ամսվա տոնական և ոչ աշխատանքային օրերը Բախվել են «Toyota Rav 4»-ը և «Opel Zafira»-ն․ կան վիրավորներ Ռուբեն Ռուբինյան, մենակ թուրքերենով չի․ Ալիկ ԱլեքսանյանՆԳՆ ոստիկանությունը հորդորում է զերծ մնալ երեխաների հուզական վիճակը խաթարող տեսանյութ հրապարակելուց Եվս մեկ օր տաքսիով տեղափոխեցի մեր հայրենակիցներին, լսեցի բազմաթիվ կարծիքներ ու առաջարկներ. Նարեկ ԿարապետյանԱդրբեջանը բողոք է ներկայացրել հայ գեղասահորդների «Արցախ» ստեղծագործության անվան վերաբերյալ Պակիստանում մզկիթի պայթյունի զոհերի թիվը հասել է 31-ի Ոստիկանների համագործակցված միջոցառումների արդյունքում գողությունը թարմ հետքերով բացահայտվեց Հայտնաբերել են 15-ամյա տղայի դի՝ աջ քունքային հատվածում կրակոցի հետքով Երևանը հերթական կոլապսի շեմին է․ Վահագն ՎարագյանՀայտնի է անգլերենի լրացուցիչ միասնական քննությանը հայտագրման գործընթացի օրն ու ժամը Հետախուզվողների հայտնաբերում՝ համայնքային և քրեական ոստիկանների ձեռնարկած միջոցառումների արդյունքում Արցախցիների բնակապահովման ծրագրից օգտվել է ընդամենը 4404 ընտանիք Վթարային ջրանջատում Վանաձոր քաղաքում Իրավիճակը ՀՀ ավտոճանապարհներին Ոստիկանության պաշտոնատար անձը մեղադրվում է վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ բազմաթիվ կեղծ արձանագրություններ կազմելու մեջ. նրա պաշտոնավարումը կասեցվել է Եղանակը Հայաստանում Չարենցի անվան գրականության և արվեստի թանգարանում ցուցադրված Վիլյամ Սարոյանի նկարներից մի քանիսը կմնան Հայաստանում Կառավարության ֆինանսատնտեսական աշխատանքները հսկում է ինքը' կառավարությունը․ Սրանով ամենինչն պարզ չէ՞․ Արշակ ԿարապետյանԴոլարի փոխարժեքը նվազել է. մի փոքր էժանացել է նաև եվրոն Իրանն արագ վերականգնել է հրթիռային ծրագրի՝ 2025թ․ հարվածներից վնասված մի շարք օբյեկտներ Շնորհավորում եմ Ձեր ծննդյան օրը, պարոն գեներալ. ԶՈւ պահեստազորի գնդապետ Արտյոմ ՍիմոնյանՔադաֆիի որդուն կհուղարկավորեն միայն իր ընտանիքի եւ երկու ցեղերի խորհուրդների ներկայությամբ Ոստիկանության պաշտոնատար անձը մեղադրվում է բազմաթիվ կեղծ արձանագրություններ կազմելու մեջ. ինչ է հայտնի Նարեկ Կարապետյանը ուղիղ եթերում պատասխանում է հարցերինՎճարային տերմինալներ հափշտակած անձի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում. ՔԿ