Երևան, 26.Մարտ.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


«Օտա­րերկ­րյա ուղ­ղա­կի ներդ­րում­նե­րի զուտ հոս­քե­րը կրճատ­վել են շուրջ 5 ան­գամ»

ՀԱՐՑԱԶՐՈՒՅՑ

Օրերս Վանաձորում կայացած մամուլի ասուլիսի ժամանակ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը ներկայացրեց 100 փաստ «նոր Հայաստանի» մասին: 

Դրանք վերաբերում էին տնտեսության տարբեր ճյուղերում, առողջապահական, կրթական ոլորտներում արձանագրված ձեռքբերումներին: Ամեն ինչի մասին խոսվեց թվերի տեսքով, որոնք վկայում են աճի, զարգացման տեմպերի մասին: 

Մինչդեռ, օրինակ, տնտեսական զարգացման նախաձեռնությունների կենտրոնը շտապեց 10 հակափաստարկ ներկայացնել` վարչապետի ներկայացրած 100 փաստերից 10 տնտեսական հարցերի վերաբերյալ:

«Փաստն» այս հարցերի շուրջ զրուցել է տնտեսական զարգացման նախաձեռնությունների կենտրոնի տնօրեն Մարինե Առաքել յանի հետ:

-Տիկին Առաքել յան, վարչապետը նշել էր, որ 2019 թվականի առաջին 8 ամիսներին գյուղատնտեսության ոլորտում նախորդ տարվա համեմատ արձանագրվել են փոփոխություններ, մասնավորապես ջերմոցային տնտեսությունների մակերեսն ավելացել է 48 տոկոսով, կաթիլային համակարգերով ոռոգվող հողատարածքների մակերեսը՝ 56 տոկոսով և այլն: Որպես հակափաստարկ նշել էիք, որ տարակարծիք մեկնաբանությունների տեղիք է տալիս իրականացվող փոփոխությունների արդյունավետությունը, քանի որ 2019 թվականի առաջին կիսամյակում գյուղատնտեսության ոլորտը 7,4 տոկոս անկում է գրանցել: Ի վերջո, ի՞նչ պատկեր ունենք գյուղատնտեսության ոլորտում:

-Այո՛, գյուղատնտեսության ոլորտը նվազել է 7,4 տոկոսով` հանգեցնելով տնտեսության ակտիվության դանդաղեցմանը: Ընդ որում՝ բուսաբուծությունն անկում է գրանցել 15,3 տոկոսով, իսկ անասնաբուծությունը՝ 3 տոկոսով: Բուսաբուծության նվազումը պայմանավորված է եղել պտղի և հատապտուղների, հացահատիկի և կարտոֆիլի բերքի նվազմամբ՝ համապատասխանաբար 51,4 տոկոսով, 18,7 տոկոսով և 13,5 տոկոսով: Անասնաբուծության վրա իր ազդեցությունն է թողել կենդանիների և թռչնի սպանդը՝ գրանցելով 4,1 տոկոս անկում:

Գյուղատնտեսության ոլորտում առկա խնդիրները համակարգային լուծումների կարիք ունեն, ինչը ենթադրում է մեծածավալ ներդրումներ գյուղատնտեսության և գյուղատնտեսության վերամշակման ոլորտում՝ այդ բնագավառում առնվազն դրական միտումներ արձանագրելու և բնակլիմայական ոչ բարենպաստ գործոնները չեզոքացնելու համար:

-Վարչապետը նշել է, որ 2015 թվականից ի վեր առաջին անգամ արձանագրվել է արտաքին պետական պարտքի նվազման միտում: 2019 թվականի հունիսի դրությամբ, վերջին 15 ամիսների ընթացքում Հայաստանի արտաքին պետական պարտքը նվազել է 120 մլն դոլարով կամ 2,1 տոկոսով: Եթե թվերը համապատասխանում են իրականությանը, ինչո՞վ է պայմանավորված նվազումը:

-ՀՀ պետական պարտքը, որը բաղկացած է ներքին և արտաքին պարտքից, 15 ամիսների ընթացքում աճել է շուրջ 47 մլն ԱՄՆ դոլարով՝ կազմելով 6 մլրդ 934 մլն ԱՄՆ դոլար: 

Եթե դիտարկենք միայն արտաքին պետական պարտքը, այո, այն նվազել է շուրջ 120 (118,6) մլն ԱՄՆ դոլարով: Այն պայմանավորված է եղել ՀՀ ԿԲ-ի արտաքին պարտքի մարմամբ և վերագնահատմամբ (ԱՄՆ դոլարի նկատմամբ ազատ փոխարկելի տարադրամի` SDR-ի և եվրոյի արժեզրկմամբ), իսկ ՀՀ կառավարության արտաքին պարտքի կրճատումը պայմանավորված է եղել հիմնականում վերագնահատմամբ:

-Ներկայումս սպառողական շուկայում առկա՞ է գնաճ, ինչպե՞ս է այն հնարավոր զսպել: Ի՞նչ պատկեր կունենանք 2020 թվականի հունվարի 1-ից, երբ սկսեն գործել ԵԱՏՄ մաքսատուրքերը:

-Չնայած սպառողական գների ինդեքսը հաշվետու տարվա յոթ ամիսներին կազմել է 1,9 տոկոս և չի գերազանցում թիրախային 4 տոկոս ցուցանիշը, այդուհանդերձ, առաջին անհրաժեշտության որոշ պարենային ապրանքների գծով արձանագրվել է կտրուկ աճ: 

Օրինակ՝ 2019 թվականի հուլիսին նախորդ տարվա հուլիսի նկատմամբ կարտոֆիլի գինն աճել է 75,4 տոկոսով, ձվի գինը՝ 38,9 տոկոսով, թռչնամսի գինն աճել է 13,6 տոկոսով, բանջարեղենինը՝ 11,7 տոկոսով, մակարոնեղենի գինը՝ 8,4 տոկոսով, հացի գինը 5,5 տոկոսով և այլն:

 

Երրորդ երկրներից ներկրվող առանձին վերցված ապրանքների գծով գների բարձրացումը 2020 թվականի հունվարի մեկից հետո պայմանավորված է լինելու ԵԱՏՄ միասնական մաքսային սակագնի (ՄՄՍ) դրույքաչափերի կիրառմամբ (ավտոմեքենա) կամ անցումային շրջանում բարձրացող դրույքաչափերի հետ (սառեցրած հավի միս, տավարի միս, արևածաղկի ձեթ, կարագ և այլն), որոնք կհավասարվեն ԵԱՏՄ ՄՄՍ դրույքաչափերին 2022 թվականին: 

Նշեմ, որ գյուղական և բուսական ծագում ունեցող մի շարք ապրանքների թանկացումը՝ բնակլիմայական աղետներով կամ ԵԱՏՄ ՄՄՍ դրույքաչափերով պայմանավորված, կարելի է մեղմել տարբեր միջոցառումներ իրականացնելով, օրինակ՝ տեղական արտադրանքի ծավալների աճը և բնակլիմայական աղետների դեմ արդյունավետ պայքարը, կամ անհրաժեշտ ապրանքատեսակները ներմուծել հիմնականում ԵԱՏՄ երկրներից կամ երկրներից, որոնց հետ ՀՀ-ն ազատ առևտրի համաձայնագիր ունի: 

-Վարչապետը, կարծես թե, չխոսեց օտարերկրյա ներդրումների մասին: Ի՞նչ պատկեր ունենք այս առումով:

-Օտարերկրյա ուղղակի ներդրումների կիսամյակային ցուցանիշները դեռևս հրապարակված չեն, սակայն նախնական պատկեր ստանալու համար կարող ենք դիտարկել նաև տնտեսության իրական հատվածում կատարված օտարերկրյա ուղղակի ներդրումների զուտ հոսքերի դինամիկան, ինչը ստացումների և մարումների տարբերությունն է: Օտարերկրյա ուղղակի ներդրումների զուտ հոսքերը կրճատվել են շուրջ 5 անգամ՝ կազմելով 7,8 միլիարդ դրամ: Նշեմ, որ վիճակագրական կոմիտեի ցանկում ներառված են երեք տասնյակից ավելի երկրներ, և ուշագրավ է, որ դրանցից ավելի քան 50 տոկոսի դեպքում արձանագրվել է ներդրումային զուտ հոսքերի նվազում:

Ջերսիի դեպքում արձանագրվել է ամենամեծ փոփոխությունը, որտեղից ներդրումները 2019 թվականի առաջին կիսամյակում կազմել է 0 դրամ: Ներդրումներն այս երկրից կատարում է «Լիդիան Արմենիա» ընկերությունը, և սա պայմանավորված է Ամուլսարի ծրագրի փաստացի սառեցմամբ:

ԼՈՒՍԻՆԵ ԱՌԱՔԵԼՅԱՆ

Փաշինյանն ավելացնում է հանրությանն ահաբեկելու դոզան ԶՊՄԿ-ում թվայնացումն այն շարժիչ ուժն է, որն արդյունաբերությունը դարձնում է ավելի խելացի, անվտանգ և կայուն. Վարդան ՋհանյանՄեր սահմանների ամրությունը սկսվում է գյուղացուց, և նրանց խնդիրներն ու հոգսերը պետք է լինեն յուրաքանչյուրիս ուշադրության կենտրոնում. Գագիկ Ծառուկյան4 ճաշատեսակ, որոնք պետք է արգելվեն երեխաներինԱսում են՝ 1.800.000 դրամով մեկ լեղապարկ են վիրահատել․ ինչպե՞ս է դա հնարավոր․ Հրայր Կամենդատյան Փաշինյանի պատերազմի սպառնալիքը բացահայտում է այն աշխարհի որակը, որը նա պնդում է, թե կառուցում է Հայ աշխատավորի կարծիքը. Հրայր ԿամենդատյանՀայաստանի ազգային շահը ենթադրում է հարատև հայկական պետության կառուցում․ Ավետիք ՔերոբյանԱլիևը վախենում է սա ասել․ նա պատվիրակում է իր գործակալ Նիկոլ Փաշինյանին, որ խոսի սրա մասին Հայրենիքը արժեք է, որի համար պետք է ոչինչ չխնայել․ Ցոլակ ԱկոպյանԻնչպիսի՞ն է հանրային տրամադրությունների պատկերն ընտրություններից առաջ. Արթուր Միքայելյանը սոցհարցման տվյալներ է ներկայացրել Պահեստազորի փոխգնդապետի կարճ հիշեցումը Անդրանիկ ՔոչարյանինՎթար Սպիտակ-Գյումրի ճանապարհին, բախվել են ՊՆ «Ուրալ» ու «Volkswagen», վիրավnրները հայր ու որդի են. ShamshyanԳրիչ պտտելը՝ ոչ միայն հոբբի, այլ նաև... մարզ. «Փաստ»Մասնակցելու ենք առաջիկա խորհրդարանական ընտրություններին, և մեզ համար կարևոր է ուժերի կոնսոլիդացիան․ Նաիրի Սարգսյան Մենք խեղճությանը հաղթելու ենք, մեր երկիրը դուրս ենք բերելու այս վիճակից․ Գագիկ Ծառուկյան Նախընտրակա՞ն, թե՞ երաշխավորված խաղաղություն. Վահե Հովհաննիսյան ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (26 ՄԱՐՏԻ). Ուժի մեջ է մտել Շենգենյան համաձայնագիրը. «Փաստ»Ղարաբաղից տեղահանվածների աջակցությունը կփոխվի․ ի՞նչ է լինելու Կանազի մշակույթի տան հրդեհը լուրջ կասկածներ է առաջացնում Հեսա ցեղաuպանության ճանաչում կլինի, կվերադառնաք Վան, Կիլիկիա․ Փաշինյանը դեմ է այս ամենին Ո՞վ է հրահանգել բողոքարկել Սանասարյանի արդարացման վճիռը Հորս արև. ի՞նչ է անելու Բրյուսելը բացասական արդյունքի դեպքում. «Փաստ»Եվրոպական Միությունը չունի Զապորոժիեի Ատոմակայանին (ԶԱԷԿ) համարժեք ատոմակայան. Չինաստանը գործարկում է Զապորոժիեի Ատոմակայանին (ԶԱԷԿ) համարժեք արևային էլեկտրակայան Արտառոց դեպք. ինչ է եղել 31 համարի ավտոբուսում«Ես լավ գիտեմ խաղաղության գինը և գիտեմ, թե ինչպես ապահովել կայուն, երկարատև և ուժեղ խաղաղություն». մեր հերոս Արթուր ԱվանեսյանՓորձում է պահպանել որոշակի չեզոք դիրքորոշում գոնե մինչև ընտրությունները. «Փաստ»Սև ծովում անօդաչու թռչող սարքը հարձակվել է թուրքական տանկերի վրա 60 մլն ԱՄՆ դոլար․ Ամերիաբանկը միացել է ՀՀ-ում Firebird-ի արհեստական բանականության տվյալների կենտրոնի կառուցման ֆինանսավորմանը Նա Նոելիան է և այսօր նա կմահանաԲագրատ արքեպիսկոպոս Գալստանյանի հայտարարությունը «Սուրենս ինձ միշտ ասում էր՝ մայր իմ անուշ ու անգին, այնպես եմ կարոտել այդ բառերին». Սուրեն Կիրակոսյանն անմահացել է 2022 թ. սեպտեմբերի 13-ին Իշխանասարում. «Փաստ»Անվտանգության մոլորություն․ երբ սխալ հաշվարկները խորացնում են երկրի խոցելիությունը Ինչի՞ է հանգեցնելու գիտության ոլորտի անտեսված վիճակը. «Փաստ»Ջուրը կա, բայց չկա․ համակարգային ճգնաժամ՝ կառավարման անգործության պայմաններում Երկարատև խաղաղաղությունը սկսվում է այս քայլերից այսօր. Գոհար Ղումաշյան 20-ամյա ուսանողուհուն կյանքից զրկելու համար կալանավորվածը փաստաբանների պալատի փաստաբան Արամ Թումանյանն էՍահմանադրական փոփոխությունների ճակատագրական հանգրվանը. «Փաստ»Խելացի տան արժեքը Հայաստանում «Գործողներին ընտրելու պարագայում Հայաստան չի լինելու». «Փաստ»Դոլարը թանկացել է, ռուբլին՝ էժանացել․ փոխարժեքն՝ այսօր Իրանը վերանայում է ԱՄՆ-ի hրադադարի ծրագիրը, սակայն մտադիր չէ բանակցություններ վարել hակամարտությունը մեղմելու համար. Արաղչի Պարզապես օրակարգ թելադրել ու ասելիքը հասցնել հանրությանը. «Փաստ»Բելառուսը և ԿԺԴՀ-ն բարեկամության պայմանագիր են ստորագրել Պետական առողջապահական գործակալությունը կդադարեցնի գործունեությունը. «Փաստ»Նախընտրական ևս մեկ «տեսլական», որի անհրաժեշտությունը մեկ տարի առաջ «բացակայում» էր. «Փաստ»Պաշտպանության նախկին նախարարի անեկդոտը «Նիկոլի զենքի» մասին. «Փաստ»Ժողովուրդը Եկեղեցու հետ է. ի աջակցություն Սուրբ Էջմիածնի ստորագրահավաքը ռեկորդային կարճ ժամանակում 50000 ստորագրություն հավաքեց. «Փաստ»Վերջին 24 ժամվա ընթացքում Իսրայելի հարվածների հետևանքով Լիբանանում առնվազն 22 մարդ է զոհվել Ռուսաստանից դեպի Հայաստան ՏՏ ծառայությունների արտահանումը մոտեցել է 250 մլն դոլարի