Երևան, 26.Մարտ.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


«Իշ­խա­նու­թյան գեր­կենտ­րո­նաց­ման պայ­քար, որ­տեղ նկա­տե­լի խո­չըն­դոտ է դի­տարկ­վում ՍԴ-ն»

ՀԱՐՑԱԶՐՈՒՅՑ

Խնդիրն ավելի մասշտաբային է, որը գործադիր, օրենսդիր և դատական իշխանության փոխհարաբերություններին է վերաբերում: «Փաստի» հետ զրույցում նման տեսակետ հայտնեց «Իրավական ուղի» ՀԿ համահիմնադիր Սիրանուշ Սահակյանը՝ անդրադառնալով Սահմանադրական դատարանի շուրջ ստեղծված իրավիճակին՝ սկսած որոշ գործընթացներից, վերջացրած՝ իշխանական պատգամավորների՝ «մեր դեմ խաղ չկա» կոչերով:

«Կա գործադիր և օրենսդիր իշխանությունների կենտրոնացում: Ընդ որում՝ այդ իշխանությունների հարատևությունը պայմանավորված է մեկ անձով: Զուգահեռ՝ ունենք նշվածներին հակակշռող դատական իշխանություն, որն այնքան էլ ընդունելի չէ գործող իշխանությունների համար:

Ու տեսնում ենք, որ այդ նույն անձի ձեռքում դատական իշխանությունը գերկենտրոնացնելու մեծ ձգտում ու գայթակղություն կա: 

Եվ այդ նպատակով շրջանառվում են բազում անհեթեթ գաղափարներ. անցումային արդարադատություն, դատավորների հարկադրված հրաժարականներ, վեթթինգներ՝ թիրախավորված միայն դատավորներով, ու կա Սահմանադրական դատարան, որը, պայմանավորված իր դերով, ավելի բարդ քաղաքական համատեքստում է գործում:

ՍԴ-ն հենց այն ինստիտուտն է, որը պետք է լուծի օրենսդիրի հակասահմանադրական օրենքների սահմանադրականության հարցը: Այն նաև ընտրությունների հետ կապված վեճեր լուծող ինստիտուտ է, ունի քաղաքական կուսակցությունների գործունեության կասեցման, դադարեցման, որոշ դեպքերում նաև պատգամավորներին մանդատներից զրկելու դերակատարում:

Եվ այս առումով հենց նպատակային թիրախավորվել է ՍԴ-ն՝ պայմանավորված իր դերով: Ու որքան էլ այդ գերկենտրոնացման գործընթացում գործադիր իշխանությունն իրեն հաջողակ համարի, մինչև ամբողջովին չի ենթարկեցրել նաև ՍԴին, միանձնյա կառավարման տեսլականը կարող է հակակշիռներ ունենալ:

Հետևաբար, եթե կարճ ասեմ, ապա իշխանության գերկենտրոնացման պայքար է, որտեղ նկատելի խոչընդոտ է դիտարկվում ՍԴ-ն, և ողջ զինանոցը օգտագործվում է ՍԴ-ն զավթելու նպատակով»,-ասաց Ս. Սահակյանը:

Նա հավելեց, որ դատարաններն ունեն և պետք է ունենան առանցքային նշանակություն: «Ձեռք կբերեն առանցքային նշանակություն, երբ իրենց գործունեությունն իրականացնեն անաչառ սկզբունքով: Դատական իշխանությունը մեզ պետական մարմինների չարաշահումներից է պաշտպանում, ու եթե դատական իշխանությունը ենթարկեցված է չարաշահող պետական մարմիններին, ապա այն դառնում է ածանցված օղակ:

Սա իր հերթին մասշտաբային ոտնահարումների նախադրյալ է ստեղծում, որտեղ յուրաքանչյուր անձ լինելու է անպաշտպան, այսինքն, պաշտպանության միակ եղանակը դառնալու է քաղաքական թիմից ածանցված լինելը, քաղաքական նպատակահարմարություններին հարմարեցված գործելակերպը:

Այս ամենից դուրս նմանատիպ հասարակություններում պաշտպանված քաղաքացի պարզապես չի լինում»,-ասաց մեր զրուցակիցը՝ կիսելով նաև այն մտահոգությունները, որ վտանգի տակ է իրավական պետություն կոչվելու հանգամանքը:

«Յուրաքանչյուր մարդ, որը թեկուզև կարճ ժամանակահատվածում հնարավորություն է ունեցել մտքեր փոխանակել օտարերկրացի գործընկերների հետ, տեսել է վերջիններիս զարմանքն առ այն, թե ինչպես կարող են իրավական հռչակված պետության մեջ գործադիրի թելադրանքով դատարանների մուտքեր արգելափակվել, և այդ գործողություններն անհետևանք մնան:

Նման գործելակերպը բնորոշ է բացառապես ոչ իրավական, նախնադարյան մտածողությամբ հասարակություններում: Իսկ ժողովրդավարական, իրավական և համամարդկային արժեքներ կրող, իրավունքի գերակայությունը հարգող պետական գործչի տեսանկյունից այդ լուծումներն անթույլատրելի են: Մենք այդ վտանգին առերեսվել ենք նախ նշված միջադեպով:

Առերեսվում ենք նաև այսօր՝ ներկայիս կոչերով, երբ օրենսդիր մարմնի պատգամավորներն օրենսդրական խնդիրները թողած՝ հրաժարականի կոչերով, պահանջներով ու որոշ գործընթացներով զբաղվելն են գերխնդիր հռչակել»,-նշեց մեր զրուցակիցը:

Ս. Սահակյանը ընդգծեց՝ այս ամենը ցուցիչ է, ըստ որի՝ գործ չունենք գիտակցության անհրաժեշտ մակարդակ ունեցող գործիչների հետ. «Մեր իշխանությունը վստահված է մարդկանց, որոնց գործողությունները ցույց են տալիս, որ իրենք նշանակություն չեն տալիս այնպիսի արժեքների, ինչպիսին իրավունքի գերակայությունն է, հակակշիռներն են, ինչպես նաև պաշտպանվածությունը»:

Մեր զրուցակցի խոսքով, բոլոր դեպքերում ճիշտ ուղի վերցնելու հեռանկարներ կան. «Բայց դա չի նշանակում, որ նախորդ գործողություններն անհետևանք են մնացել:

Բնության մեջ առհասարակ որևէ գործողություն անհետևանք չի մնում, և մենք դեռ հավաքելու պտուղներ ունենք: 

Ուղղակի ցանկալի կլինի, որ ինչ-որ պահի ճիշտ որոշումներ կայացվեն, որոնց դրական պտուղները կնպաստեն թե՛ պետության, թե՛ հասարակության զարգացմանը: Այս պահին ես տեսնում եմ, որ իրավական պետության կերտման ուղղությամբ ճիշտ քայլեր չենք արել

 

Իշխանությունը մնում է անձնավորված, իսկ որոշումները ոչ թե պետական ինստիտուտների, հասարակության շահերի ու մեծ հեռանկարների, այլ ըստ անձերի են հարմարեցվում»:

ԱՆՆԱ ԲԱԴԱԼՅԱՆ

Փաշինյանն ավելացնում է հանրությանն ահաբեկելու դոզան ԶՊՄԿ-ում թվայնացումն այն շարժիչ ուժն է, որն արդյունաբերությունը դարձնում է ավելի խելացի, անվտանգ և կայուն. Վարդան ՋհանյանՄեր սահմանների ամրությունը սկսվում է գյուղացուց, և նրանց խնդիրներն ու հոգսերը պետք է լինեն յուրաքանչյուրիս ուշադրության կենտրոնում. Գագիկ Ծառուկյան4 ճաշատեսակ, որոնք պետք է արգելվեն երեխաներինԱսում են՝ 1.800.000 դրամով մեկ լեղապարկ են վիրահատել․ ինչպե՞ս է դա հնարավոր․ Հրայր Կամենդատյան Փաշինյանի պատերազմի սպառնալիքը բացահայտում է այն աշխարհի որակը, որը նա պնդում է, թե կառուցում է Հայ աշխատավորի կարծիքը. Հրայր ԿամենդատյանՀայաստանի ազգային շահը ենթադրում է հարատև հայկական պետության կառուցում․ Ավետիք ՔերոբյանԱլիևը վախենում է սա ասել․ նա պատվիրակում է իր գործակալ Նիկոլ Փաշինյանին, որ խոսի սրա մասին Հայրենիքը արժեք է, որի համար պետք է ոչինչ չխնայել․ Ցոլակ ԱկոպյանԻնչպիսի՞ն է հանրային տրամադրությունների պատկերն ընտրություններից առաջ. Արթուր Միքայելյանը սոցհարցման տվյալներ է ներկայացրել Պահեստազորի փոխգնդապետի կարճ հիշեցումը Անդրանիկ ՔոչարյանինՎթար Սպիտակ-Գյումրի ճանապարհին, բախվել են ՊՆ «Ուրալ» ու «Volkswagen», վիրավnրները հայր ու որդի են. ShamshyanԳրիչ պտտելը՝ ոչ միայն հոբբի, այլ նաև... մարզ. «Փաստ»Մասնակցելու ենք առաջիկա խորհրդարանական ընտրություններին, և մեզ համար կարևոր է ուժերի կոնսոլիդացիան․ Նաիրի Սարգսյան Մենք խեղճությանը հաղթելու ենք, մեր երկիրը դուրս ենք բերելու այս վիճակից․ Գագիկ Ծառուկյան Նախընտրակա՞ն, թե՞ երաշխավորված խաղաղություն. Վահե Հովհաննիսյան ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (26 ՄԱՐՏԻ). Ուժի մեջ է մտել Շենգենյան համաձայնագիրը. «Փաստ»Ղարաբաղից տեղահանվածների աջակցությունը կփոխվի․ ի՞նչ է լինելու Կանազի մշակույթի տան հրդեհը լուրջ կասկածներ է առաջացնում Հեսա ցեղաuպանության ճանաչում կլինի, կվերադառնաք Վան, Կիլիկիա․ Փաշինյանը դեմ է այս ամենին Ո՞վ է հրահանգել բողոքարկել Սանասարյանի արդարացման վճիռը Հորս արև. ի՞նչ է անելու Բրյուսելը բացասական արդյունքի դեպքում. «Փաստ»Եվրոպական Միությունը չունի Զապորոժիեի Ատոմակայանին (ԶԱԷԿ) համարժեք ատոմակայան. Չինաստանը գործարկում է Զապորոժիեի Ատոմակայանին (ԶԱԷԿ) համարժեք արևային էլեկտրակայան Արտառոց դեպք. ինչ է եղել 31 համարի ավտոբուսում«Ես լավ գիտեմ խաղաղության գինը և գիտեմ, թե ինչպես ապահովել կայուն, երկարատև և ուժեղ խաղաղություն». մեր հերոս Արթուր ԱվանեսյանՓորձում է պահպանել որոշակի չեզոք դիրքորոշում գոնե մինչև ընտրությունները. «Փաստ»Սև ծովում անօդաչու թռչող սարքը հարձակվել է թուրքական տանկերի վրա 60 մլն ԱՄՆ դոլար․ Ամերիաբանկը միացել է ՀՀ-ում Firebird-ի արհեստական բանականության տվյալների կենտրոնի կառուցման ֆինանսավորմանը Նա Նոելիան է և այսօր նա կմահանաԲագրատ արքեպիսկոպոս Գալստանյանի հայտարարությունը «Սուրենս ինձ միշտ ասում էր՝ մայր իմ անուշ ու անգին, այնպես եմ կարոտել այդ բառերին». Սուրեն Կիրակոսյանն անմահացել է 2022 թ. սեպտեմբերի 13-ին Իշխանասարում. «Փաստ»Անվտանգության մոլորություն․ երբ սխալ հաշվարկները խորացնում են երկրի խոցելիությունը Ինչի՞ է հանգեցնելու գիտության ոլորտի անտեսված վիճակը. «Փաստ»Ջուրը կա, բայց չկա․ համակարգային ճգնաժամ՝ կառավարման անգործության պայմաններում Երկարատև խաղաղաղությունը սկսվում է այս քայլերից այսօր. Գոհար Ղումաշյան 20-ամյա ուսանողուհուն կյանքից զրկելու համար կալանավորվածը փաստաբանների պալատի փաստաբան Արամ Թումանյանն էՍահմանադրական փոփոխությունների ճակատագրական հանգրվանը. «Փաստ»Խելացի տան արժեքը Հայաստանում «Գործողներին ընտրելու պարագայում Հայաստան չի լինելու». «Փաստ»Դոլարը թանկացել է, ռուբլին՝ էժանացել․ փոխարժեքն՝ այսօր Իրանը վերանայում է ԱՄՆ-ի hրադադարի ծրագիրը, սակայն մտադիր չէ բանակցություններ վարել hակամարտությունը մեղմելու համար. Արաղչի Պարզապես օրակարգ թելադրել ու ասելիքը հասցնել հանրությանը. «Փաստ»Բելառուսը և ԿԺԴՀ-ն բարեկամության պայմանագիր են ստորագրել Պետական առողջապահական գործակալությունը կդադարեցնի գործունեությունը. «Փաստ»Նախընտրական ևս մեկ «տեսլական», որի անհրաժեշտությունը մեկ տարի առաջ «բացակայում» էր. «Փաստ»Պաշտպանության նախկին նախարարի անեկդոտը «Նիկոլի զենքի» մասին. «Փաստ»Ժողովուրդը Եկեղեցու հետ է. ի աջակցություն Սուրբ Էջմիածնի ստորագրահավաքը ռեկորդային կարճ ժամանակում 50000 ստորագրություն հավաքեց. «Փաստ»Վերջին 24 ժամվա ընթացքում Իսրայելի հարվածների հետևանքով Լիբանանում առնվազն 22 մարդ է զոհվել Ռուսաստանից դեպի Հայաստան ՏՏ ծառայությունների արտահանումը մոտեցել է 250 մլն դոլարի