Երևան, 07.Փետրվար.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Ճապոնիան՝ «ամենահետամնաց» երկրների շարքում

ՀԱՆՐԱՀԱՅՏ ՄՈԼՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

Մենք գիտենք, որ...

Ճապոնիան հանդիսանում է աշխարհի ամենազարգացած երկրներից մեկը և ամեն հարցում առաջատար է շատ երկրներից: Օրինակ՝ աշխարհում երրորդն է ՀՆԱ-ով և չորրորդը՝ գնողունակությամբ, չորրորդն է նաև արտահանման ծավալներով, վեցերորդը՝ ներմուծման ծավալներով, ըստ զարգացածության ինդեքսի և կյանքի մակարդակի՝ 17-րդն է: Այս երկիրը առաջատարներից մեկն է նաև կյանքի տևողությամբ (կյանքի միջին տևողությունը 82,12 տարի է), ունի նաև ցածր մանկական մահացության ցուցանիշ:

Իրականում ամեն ինչ չէ այդքան իդեալական:

Պարզվում է, որ այդ երկիրը հետնապահների թվում է մի շարք ցուցանիշներով: Ըստ Միջազգային տնտեսական համաժողովի «2018 թվականի գենդերային հավասարության մասին զեկույցի», Ճապոնիան 149 երկրների շարքում գրավում է ընդամենը 110-րդ տեղը: Ընդ որում, 2018 թվականին այդ երկիրը 4 կետով բարելավել է իր վիճակը, բայց դեռևս հետնապահների թվում է: Նշենք, որ իրականում այդ երկրում փորձում են մեծացնել կանանց դերը հասարակական և քաղաքական կյանքում, այդուամենայնիվ, Ճապոնիային երբեք չի հաջողվել այդ հարցով գոնե լավագույն 100-յակ մտնել: Կանանց դերը հասարակական կյանքում որոշվում է ըստ վիճակագրական տվյալների՝ 4 չափորոշիչներով: Դրանք են՝ «մասնակցություն քաղաքական կյանքին», «մասնակցություն տնտեսական գործունեությանը», «կրթություն» և «առողջապահություն»: 

Գենդերային հավասարության սանդղակը որոշվում է յուրաքանչյուր չափորոշիչին տրված միավորներով, ընդ որում՝ 0-ն նշանակում է գենդերային հավասարության լրիվ բացակայություն: Ճապոնիան ահավոր հետ է մնում «մասնակցություն քաղաքական կյանքին» ցուցանիշով, օրինակ՝ ներկայումս Ճապոնիայի կառավարությունում միայն մեկ կին նախարար կա, իսկ կին պատգամավորների թիվը կազմում է պատգամավորների ընդհանուր թվի միայն 10,1%-ը: Սա խիստ ցածր ցուցանիշ է: Բանն այն է, որ Ճապոնիան որքան զարգացած, այնքան էլ ավանդապաշտ երկիր է: Այստեղ դեռ շատ հին ժամանակներից համարվել է , որ քաղաքականությունը տղամարդու գործ է, և արդյունքում կին թեկնածուները ձայներ քիչ են ստանում, ընդ որում՝ նրանց ոչ միայն տղամարդիկ չեն ընտրում, այլ նաև կանայք համաձայն չեն, որ լինեն կին քաղաքական գործիչներ: Նմանապես խիստ ցածր է ճապոնացի կանանց ներգրավվածությունը երկրի տնտեսական կյանքում: 

Կանայք սովորաբար ղեկավար պաշտոններ չեն զբաղեցնում և աշխատում են թերծանրաբեռնվածությամբ, քանի որ Ճապոնիայում տղամարդիկ տնային գործեր չեն կատարում, մասնավորապես՝ երեխա պահելու հետ կապված, իսկ տղամարդու գործը տուն փող բերելն է: Ճապոնիան կանանց ներգրավվածության հարցով անգամ հետ է մնում այնպիսի ոլորտներում, ինչպես առողջապահությունը և կրթությունը, ոլորտներ, որտեղ սովորաբար լինում է կանանց մեծ ներգրավվածություն: Օրինակ՝ Ճապոնիայում բժիշկների միայն 21,1%-ն է կին (միջին համաշխարհային այս ցուցանիշը 39,3% է): Ընդ որում, անգամ կին բժիշկների այդ քիչ թվի դեպքում նրանք հիմնականում թերապևտներ են, իսկ նրանց մի մասը ունի նաև ոչ լրիվ զբաղվածություն:

Հնարավոր է, որ Ճապոնիայում բարեկեցության և որակյալ կյանքի բարձր ցուցանիշների պատճառները տարբեր են և բազմազան: Բայց հնարավոր է նաև, որ այդ ամենի պատճառներից մեկն էլ հենց այդ երկրի ավանդապաշտությունն է: Ով գիտի: Բայց, այնուամենայնիվ, հավանաբար այնտեղ մարդիկ ավելի հանգիստ են, քանի որ քիչ են կին քաղաքական գործիչները՝ այդ պատճառով էլ երևի երկար են ապրում, իսկ մանկական մահացության ցածր մակարդակի պատճառն էլ այն է, որ մայրը առաջին հերթին զբաղվում է իր երեխայով:

Նյութը հրապարակման պատրաստեց Past.am-ը

Ֆինլանդիայի ամենամեծ արևային էլեկտրակայանի գործարկումը չի ընթացել ժամանակացույցով«Հույս չունեմ, որ այստեղից կպրծնեմ, երկնքից կրակ է թափվում». Սերյոժա Փանոսյանն անմահացել է սեպտեմբերի 29-ին Հադրութում. «Փաստ»Արդարադատության նախկին փոխնախարար Տրոպինը խեղդվել է լոգարանումԵրբ եկեղեցու դեմ ճնշումը դառնում է միջազգային օրակարգ Երբ Մոսկվայում չեն վստահում Երևանին Նոր միջուկային մրցավազքի վերսկսման վտանգները. «Փաստ»Փեսացուն սրտի կաթված է ստացել իր հարսանիքի ժամանակՄեկնարկել է ձմեռային Օլիմպիական խաղերի բացման արարողությունը (լուսանկարներ) Աղոթք նեղության ժամին Որտե՞ղ է իրականում թաքնված շան գլուխը. «Փաստ»ԵՄ երկրներ ձուկ և ձկնամթերք արտահանելու նպատակով կկատարվեն օրենսդրական փոփոխություններ. «Փաստ»«Փաշինյանի նպատակն իր թիմի և կողմնակիցների հոռետեսությունը փարատելն է». «Փաստ»Ինչպես թույլ չտալ ձայների փոշիացում. «Փաստ»Մրցանակային «եղբայրություն»... հազարավոր զոհերի, զրկանքների ու բռնագաղթի հաշվին. «Փաստ»Ի՞նչ են ցույց տալիս Ռոբերտ Քոչարյանի ասուլիսի դիտումներն ու արձագանքները. «Փաստ»Հիմա ինչի՞ց են «նեղված» քպականները. «Փաստ»Ռուսական ուժերը գիշերային հարվածներ են հասցրել Ուկրաինայի էներգետիկ օբյեկտներին Լավ հանդիպում էր, մրցում էին երկու շատ ուժեղ թիմեր․ Սպերցյանը՝ «Զենիթի» հետ խաղի մասին Հումորիստ Նուրլան Սաբուրովին արգելվել է մուտք գործել Ռուսաստան 50 տարով․ ո՞րն է պատճառը «Արարատ 73» ֆիլմի պրեմիերան, կարմիր գորգը, հայտնի հյուրերն ու ԽՍՀՄ ֆուտբոլի պատմական գավաթը ԵԱՀԿ-ն աշխատում է Եվրոպայում պատերազմը կանխելու ուղղությամբ. Սինիրլիօղլու Լիլի Մորտոն երեխայի է սպասում (լուսանկարներ) Իտալիայում տեղի է ունենում ձմեռային Օլիմպիական խաղերի բացման արարողությունը (տեսանյութեր) «Ալ Նասրը» երկրորդ խաղում անընդմեջ հասավ հաղթանակի առանց Ռոնալդուի (տեսանյութ) «Հըզբոլլահի» հետախուզության ղեկավարը հրաժարական է տվել Արցախի թեմի առաջնորդը նամակով դիմել է ԱՄՆ փոխնախագահին Խոշոր ավտովթար՝ Երևանում. Հանրապետության հրապարակում «Honda»-ն բախվել է կայանված «Lexus»-ին, անցել կանաչ գազոնի վրայով, կոտրել հետիոտնի համար նախատեսված լուսակիրն ու ցուցանակը և գլխիվայր շրջվել. կա վիրավոր25-րդ ձմեռային օլիմպիական խաղերի բացման արարողությունը Անմահացած մեր տղաների մայրերի հետ հանդիպումից հետո դառնում ենք ավելի վճռական․ Ավանեսյան Օդի ջերմաստիճանը կբարձրանա 4-6 աստիճանով․ եղանակն՝ առաջիկա օրրերին Զելենսկին ցանկանում է արդյոք խաղաղություն Ռուսաստանի հետ․ ԶԼՄ 2025-ին պետական բյուջեի օգտին բռնագանձվել է շուրջ 21 մլրդ դրամ Ռուսաստանում զգուշացրել են Ուկրաինային՝ բանակցություններից հրաժարվելու հետևանքների մասին Նորավան-Լծեն-Տաթև ավտոճանապարհը կցորդով տրանսպորտային միջոցների համար դժվարանցանելի է՝ անվաշղթաների կիրառմամբ Ազատի զորամասի 15 զինծառայողի մահվան գործով իրեղեն ապացույցներ են տարել դատարան Արթիկում փրկարարները, քրեական ոստիկաններն ու պարեկները փրկել են 24-ամյա աղջկա կյանքը․ օպերատիվ են գործել նաև Արթիկի շտապօգնության բժիշկներըԻնչ անել, եթե ղեկավար պաշտոններ զբաղեցնող անձանցից «WhatsApp»-ով հաղորդագրություն եք ստացել Ուժեղ քամու պատճառով ուղևորատար ինքնաթիռը չի կարողանում վայրէջք կատարել Մալագայի օդանավակայանում (տեսանյութ) Մարտ ամսվա տոնական և ոչ աշխատանքային օրերը Բախվել են «Toyota Rav 4»-ը և «Opel Zafira»-ն․ կան վիրավորներ Ռուբեն Ռուբինյան, մենակ թուրքերենով չի․ Ալիկ ԱլեքսանյանՆԳՆ ոստիկանությունը հորդորում է զերծ մնալ երեխաների հուզական վիճակը խաթարող տեսանյութ հրապարակելուց Եվս մեկ օր տաքսիով տեղափոխեցի մեր հայրենակիցներին, լսեցի բազմաթիվ կարծիքներ ու առաջարկներ. Նարեկ ԿարապետյանԱդրբեջանը բողոք է ներկայացրել հայ գեղասահորդների «Արցախ» ստեղծագործության անվան վերաբերյալ Պակիստանում մզկիթի պայթյունի զոհերի թիվը հասել է 31-ի Ոստիկանների համագործակցված միջոցառումների արդյունքում գողությունը թարմ հետքերով բացահայտվեց Հայտնաբերել են 15-ամյա տղայի դի՝ աջ քունքային հատվածում կրակոցի հետքով Երևանը հերթական կոլապսի շեմին է․ Վահագն ՎարագյանՀայտնի է անգլերենի լրացուցիչ միասնական քննությանը հայտագրման գործընթացի օրն ու ժամը Հետախուզվողների հայտնաբերում՝ համայնքային և քրեական ոստիկանների ձեռնարկած միջոցառումների արդյունքում