Երևան, 15.Մայիս.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Տիբեթյան բժշկության ու հոգևոր գերկարողությունների մասին

ՀԱՆՐԱՀԱՅՏ ՄՈԼՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

Մենք գիտենք, որ...

Տիբեթը քաղաքակրթության բնօրանն է, այնտեղ գոյություն ունի հնագույն մշակույթ և առկա են բազմաթիվ գաղտնիքներ, իսկ տիբեթցի հոգևորականները, ինչպես և սովորական տիբեթցիները, ամենաերկարակյացն են աշխարհում՝ շնորհիվ իրենց բժշկության, ընդ որում, շփվելով հոգևորականների հետ՝ անգամ սովորական մարդը կարող է ձեռք բերել գերկարողություններ, այնտեղ հոգևոր աշխարհի օվկիանոս է, և անգամ Հիսուս Քրիստոսն է այնտեղ սովորել։

Իրականում այդպես չէ։

Բանն այն է, որ իրական հնագույն մշակութային բնօրրաններ են Տիբեթի հարևան երկրները՝ Հնդկաստանը և Չինաստանը, իսկ ինչ վերաբերում է Տիբեթին, ապա պետք է նշել, որ չնայած նրան, որ այդ երկիրը շատ յուրահատուկ է և մեծ հետաքրքրություն է ներկայացնում, այնուամենայնիվ, այն շատ երիտասարդ է։ Տիբեթում կյանքի համար շատ դաժան պայմաններ են, և հասկանալի է, որ մարդիկ այնտեղ բնակություն են հաստատել միայն այն ժամանակ, երբ կյանքի համար բավարար պայմաններ ունեցող այլ վայրերը արդեն զբաղված են եղել։ Այն մոլորությունը, որ տիբեթյան մշակույթը հնագույն է, ստեղծվել է առաջին անգամ Տիբեթ այցելած երազող հետազոտողների հավաստիացումների արդյունքում՝ Լոբսանգ Ռամպ, Մուլդաշև և այլն, քանի որ Տիբեթում հին եղածը պահպանվել է բնական ձևով՝ կապված արտաքին աշխարհի շփման բացակայության հետ։ Իրականում Տիբեթի և նրա մշակույթի մասին կարելի է խոսել սկսած մեր թվարկության 6-ից 7-րդ դարերից, և սա հաստատում են ինչպես առկա փաստաթղթերը, այնպես էլ հնէաբանական պեղումները։ Այսինքն, մինչև այդ դարերը այնտեղ բնակչություն չի եղել։

Ի դեպ, այնպես չէ, որ տիբեթցիները երկարակյաց են։ Դեռևս 100 տարի առաջ տիբեթցիների կյանքի միջին տևողությունը եղել է մոտավորապես 40 տարի։ Իսկ բոլորը համոզված են, որ տիբեթյան բժշկությունը հրաշքներ է գործում, ընդ որում՝ այնպիսի հրաշքներ, որ տիբեթցիները շատ երկար են ապրում։ Իրականում Տիբեթի ժողովրդական բժշկությունը ունակ չի եղել պայքարել շատ հիվանդությունների դեմ, բայց երբ այն սկսել են համատեղել արևմտյան բժշկության հետ, տեղի է ունեցել որակական ճեղքում, և ներկայումս տիբեթցու կյանքի միջին տևողությունը արդեն 60-ից 67 տարի է։ Ընդ որում, չի կարելի ասել, որ սա լավագույն արդյունքն է աշխարհում։ Իհարկե, տիբեթյան բժշկությունը յուրահատուկ, ինքնատիպ և շատ հետաքրքիր է, բայց այն ամենակարող չէ։ Այն ուղղակի օգնել է տիբեթցիներին գոյատևել բարձր լեռնային դաժան պայմաններում։ Սխալ է նաև այն կարծիքը, որ Տիբեթում գերիշխողը հոգևորն է։ Իրականում հոգևոր աշխարհում ընկղմվելու համար պետք է ոչ թե Տիբեթ գնալ, այլ Հնդկաստան, քանի որ նույնը զգալու համար անգամ տիբեթցիներն են այնտեղ գնում, օրինակ՝ հնդկական Հիմալայներում գտնվող 998 թվականին կառուցված Սպիտի եկեղեցական համալիր, որտեղ արդեն հազարամյակից ավելի հին ավանդույթները չեն ընդհատվում անգամ մեկ վայրկյանով, և այնտեղ գտնվողին թվում է, որ ինքը օգտագործել է ժամանակի մեքենա՝ հազարամյակով հետ գնալու համար։ Անգամ շատ ցանկանալու դեպքում անհնար է հավատալ, որ Քրիստոսը եղել է Տիբեթում։ Նույնիսկ տեսականորեն դժվար է, որ նա Հնդկաստան հասած լինի, էլ ուր մնաց Տիբեթ։ Ընդ որում, պետք է արձանագրել, որ առաջին տիբեթական վանական կառույցները հայտնվել են Քրիստոսի մահից 600 տարի անց, ինչը նշանակում է, որ անհնար էր Քրիստոսի այնտեղ սովորելը։ Քրիստոսի՝ Տիբեթում սովորելու մոլորության հետ էլ ծագել է նաև այն մոլորությունը, որ շփվելով տիբեթցի հոգևորականների հետ՝ կարելի է ձեռք բելեր գերկարողություններ։

Բանն այն է, որ այդ գերկարողություններից անգամ տիբեթցի հոգևորականները չունեն։ Տիբեթյան կրոնական կառույցներում ընդամենը կարելի է շփվել տիբեթյան յուրահատուկ մշակույթին, բժշկությանը և տիբեթյան բուդդիզմի հիմնարար սկզբունքներին։ Իսկ մնացած ամեն ինչը երկարատև և անգամ դաժան գործնական կյանք է։ Իհարկե, որոշ արտասահմանցիներ գնում են դրան և անգամ դառնում լամաներ, բայց նրանցից ոչ մեկն էլ գերկարողություններ ձեռք չի բերում։

Նյութը հրապարակման պատրաստեց Past.am-ը

Ուղիղ եթեր․ ՍևանՄենք չենք ուզում Բրիտանիայի թագուհու դագաղի հետ նկարվող նախագահ ունենալ. Մարուքյան Դուք հաջորդ վարչապետ Սամվել Կարապետյանին այսպիսին չեք ճանաչել. դպրոցական տարիների գաղտնիքը. Ուժեղ Հայաստան ՌԴ-ն թշնամական պետությո՞ւն է համարում Հայաստանը Ադրբեջանցիների մուտքը դեպի Հայաստան՝ պետք է կանգնեցնենք․ Սամվել Կարապետյանի բացառիկ հարցազարույցը «ՀայաՔվեն»` «Ուժեղ Հայաստան» դաշինքի քայլերթին` Շենգավիթ վարչական շրջանումԴպրոցական ավտոբուսի վարորդը աշխատանքի գնալու ճանապարհին 1 միլիարդ 855 միլիոն դրամ է շահելԱՄՆ-ում ստեղծվել է արևային էներգիայի կլանման նոր նյութ Երեխա ունեցող ընտանիքների շրջանակներում, աղքատությունը պետք է կրճատվի. Լիլիա ՇուշանյանՎթար է․ ջուր չի լինելու ՈւՂԻՂ. «Լուսավոր Հայաստան» կուսակցության քարոզարշավը՝ ՀՀ նախագահի նստավայրի մոտԱՄՆ-ը լիովին մերժել է hակամարտnւթյան կարգավորման վերաբերյալ Իրանի 14 կետից բաղկացած պլանը. Tehran Times Օքենքը ընտրեք, որովհետև օրենքին ծառայողը ըստ արժանվույն է գնահատվելու. Արշակ Կարապետյան Նոյեմբերյանցիները շատ ջերմ են ընդունել Գագիկ Ծառուկյանին․ ֆոտոշարքՀայտնի է մանկապղծության համար դատապարտված տղամարդու ինքնաuպանության պատճառը Երևանում կենտրոնում այսօր և վաղը կգործեն երթևեկության ժամանակավոր սահմանափակումներԲացառիկ զրույց Սամվել Կարապետյանի հետ. «Կամուրջներ» Նազենի Հովհաննիսյանի հետ Սահմանապահ մարզում բնակիչը պետք է վստահ լինի, որ կարող է ապահովել իր ընտանիքի արժանապատիվ կյանքը. Գագիկ ԾառուկյանՊուտինի այցը Չինաստան նախատեսվում է մայիսի 20-ին. ԶԼՄ Մեր կուսակցության կազմում ընդգրկված են հիմնականում նախկին զինվորականներ. Նաիրա ԳևորգյանԶՊՄԿ-ն արձագանքել է իր շուրջ տարածվող հրապարակումներին․ «Զերծ մնացեք քաղաքական նպատակներով ընկերության անունը շահարկելուց»«Ուժեղ Հայաստանի» աճող ազդեցությունը և իշխանության արձագանքը Քարոզարշավի առաջին շաբաթվա հաղթողներն ու պարտվողները․ ով է առաջատարՄահացել է Արայիկ ԲաղդասարյանըՌԴ Ռյազան քաղաքի վրա ուկրաինական ԱԹՍ-ների hարձակման հետևանքով երեք մարդ է զnhվել Դոլարն էժանացել է, ռուբլին՝ թանկացել․ փոխարժեքն՝ այսօր Վեց տարի անգործություն. Բաքվի բանտերում մնացած հայերի ճակատագիրը Օր օրի մոտեցնում ենք հաղթանակը. Ավետիք ՉալաբյանՀորոսկոպի 3 նշան, ում համար գարունը վատ ավարտ կունենաՄանուկների համար աղոթք Լա Լիգա․ Մբապեի վերադարձն ու Բելինգհեմի գոլը. «Ռեալը» հաղթեց «Օվյեդոյին» Սիմոնի ելույթը «Եվրատեսիլ 2026»-ի 2-րդ կիսաեզրափակչում Օդի ջերմաստիճանը կնվազի․ եղանակն՝ առաջիկա օրերին Խոշոր ավտովթար է տեղի ունեցել․ վիրավորներ կան Նոր Գեղիի բնակիչը դանակի մի քանի հարված է հասցրել 15-ամյա պատանուն, իսկ 18-ամյա էջմիածինցին մեկնարկային ատրճանակով երկու անգամ կրակել է օդ Երիտասարդներին վառ ապագայի խոստումներով չի կարելի խաբել. Էդմոն Մարուքյան Գյումրիում արձանագրվել են սուր աղիքային վարակի դեպքեր․ 15 երեխա հոսպիտալացվել է Պարզվել է Երևանում տուն մխրճված բեռնատարի և մնացած մեքենաների վարորդների ինքնությունը IDBank-ը՝ Wizz Air-ի «Let’s Get Lost» արշավի բացման միջոցառման աջակիցՄահացել է ՀՀ ժողովրդական արտիստ Նիկոլայ Ծատուրյանը Ճակատագրական փուլում ենք. Փաշինյանի օրոք ամենատարբեր աղետները թափվեցին մեր գլխին Փաշինյանը կարող է նաև «մարդ ուտել»․ Մակրոնը չի կարող երաշխիք լինել Շենգավիթ համայնքը ընդունեց մեզ, մեր մասնագիտական զրույցը, անկեղծությունը․ Հրայր Կամենդատյան«Մեր քաղաքը վերափոխվելու է․ պետք է ժամանակակից գործարաններ լինեն, որպեսզի մեր աշխատավոր ժողովուրդն աշխատի ու մենք ունենանք Ուժեղ Հայաստան». Նարեկ ԿարապետյանԵԽԽՎ վերջին զեկույցը Հայաստանի վերաբերյալ պարզապես թղթի կտոր չէ. այն ինձ համար խորը հիասթափություն է․ Ռոբերտ ԱմստերդամՃիշտը գնահատող Ուժեղ Շենգավիթ․ Նարեկ Կարապետյան Իմ գլխավոր նպատակն եմ համարում քաղաքականության մեջ մարդկային հարաբերությունների և ներքին համերաշխության վերականգնումը․ Ռոման Մուրադյան «Ուժեղ Հայաստան» դաշինքի հանրահավաքը Գարեգին Նժդեհի հրապարակումՇենգավիթը պետք է վերածնունդ ապրի, այստեղ պետք է 24 ժամ աշխատանքը եռա․ Նարեկ Կարապետյան Իշխանությունները խաբում են, ահաբեկում են, շանտաժի են ենթարկում սեփական ժողովրդին․ Էդմոն Մարուքյան