Երևան, 07.Փետրվար.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Տիբեթյան բժշկության ու հոգևոր գերկարողությունների մասին

ՀԱՆՐԱՀԱՅՏ ՄՈԼՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

Մենք գիտենք, որ...

Տիբեթը քաղաքակրթության բնօրանն է, այնտեղ գոյություն ունի հնագույն մշակույթ և առկա են բազմաթիվ գաղտնիքներ, իսկ տիբեթցի հոգևորականները, ինչպես և սովորական տիբեթցիները, ամենաերկարակյացն են աշխարհում՝ շնորհիվ իրենց բժշկության, ընդ որում, շփվելով հոգևորականների հետ՝ անգամ սովորական մարդը կարող է ձեռք բերել գերկարողություններ, այնտեղ հոգևոր աշխարհի օվկիանոս է, և անգամ Հիսուս Քրիստոսն է այնտեղ սովորել։

Իրականում այդպես չէ։

Բանն այն է, որ իրական հնագույն մշակութային բնօրրաններ են Տիբեթի հարևան երկրները՝ Հնդկաստանը և Չինաստանը, իսկ ինչ վերաբերում է Տիբեթին, ապա պետք է նշել, որ չնայած նրան, որ այդ երկիրը շատ յուրահատուկ է և մեծ հետաքրքրություն է ներկայացնում, այնուամենայնիվ, այն շատ երիտասարդ է։ Տիբեթում կյանքի համար շատ դաժան պայմաններ են, և հասկանալի է, որ մարդիկ այնտեղ բնակություն են հաստատել միայն այն ժամանակ, երբ կյանքի համար բավարար պայմաններ ունեցող այլ վայրերը արդեն զբաղված են եղել։ Այն մոլորությունը, որ տիբեթյան մշակույթը հնագույն է, ստեղծվել է առաջին անգամ Տիբեթ այցելած երազող հետազոտողների հավաստիացումների արդյունքում՝ Լոբսանգ Ռամպ, Մուլդաշև և այլն, քանի որ Տիբեթում հին եղածը պահպանվել է բնական ձևով՝ կապված արտաքին աշխարհի շփման բացակայության հետ։ Իրականում Տիբեթի և նրա մշակույթի մասին կարելի է խոսել սկսած մեր թվարկության 6-ից 7-րդ դարերից, և սա հաստատում են ինչպես առկա փաստաթղթերը, այնպես էլ հնէաբանական պեղումները։ Այսինքն, մինչև այդ դարերը այնտեղ բնակչություն չի եղել։

Ի դեպ, այնպես չէ, որ տիբեթցիները երկարակյաց են։ Դեռևս 100 տարի առաջ տիբեթցիների կյանքի միջին տևողությունը եղել է մոտավորապես 40 տարի։ Իսկ բոլորը համոզված են, որ տիբեթյան բժշկությունը հրաշքներ է գործում, ընդ որում՝ այնպիսի հրաշքներ, որ տիբեթցիները շատ երկար են ապրում։ Իրականում Տիբեթի ժողովրդական բժշկությունը ունակ չի եղել պայքարել շատ հիվանդությունների դեմ, բայց երբ այն սկսել են համատեղել արևմտյան բժշկության հետ, տեղի է ունեցել որակական ճեղքում, և ներկայումս տիբեթցու կյանքի միջին տևողությունը արդեն 60-ից 67 տարի է։ Ընդ որում, չի կարելի ասել, որ սա լավագույն արդյունքն է աշխարհում։ Իհարկե, տիբեթյան բժշկությունը յուրահատուկ, ինքնատիպ և շատ հետաքրքիր է, բայց այն ամենակարող չէ։ Այն ուղղակի օգնել է տիբեթցիներին գոյատևել բարձր լեռնային դաժան պայմաններում։ Սխալ է նաև այն կարծիքը, որ Տիբեթում գերիշխողը հոգևորն է։ Իրականում հոգևոր աշխարհում ընկղմվելու համար պետք է ոչ թե Տիբեթ գնալ, այլ Հնդկաստան, քանի որ նույնը զգալու համար անգամ տիբեթցիներն են այնտեղ գնում, օրինակ՝ հնդկական Հիմալայներում գտնվող 998 թվականին կառուցված Սպիտի եկեղեցական համալիր, որտեղ արդեն հազարամյակից ավելի հին ավանդույթները չեն ընդհատվում անգամ մեկ վայրկյանով, և այնտեղ գտնվողին թվում է, որ ինքը օգտագործել է ժամանակի մեքենա՝ հազարամյակով հետ գնալու համար։ Անգամ շատ ցանկանալու դեպքում անհնար է հավատալ, որ Քրիստոսը եղել է Տիբեթում։ Նույնիսկ տեսականորեն դժվար է, որ նա Հնդկաստան հասած լինի, էլ ուր մնաց Տիբեթ։ Ընդ որում, պետք է արձանագրել, որ առաջին տիբեթական վանական կառույցները հայտնվել են Քրիստոսի մահից 600 տարի անց, ինչը նշանակում է, որ անհնար էր Քրիստոսի այնտեղ սովորելը։ Քրիստոսի՝ Տիբեթում սովորելու մոլորության հետ էլ ծագել է նաև այն մոլորությունը, որ շփվելով տիբեթցի հոգևորականների հետ՝ կարելի է ձեռք բելեր գերկարողություններ։

Բանն այն է, որ այդ գերկարողություններից անգամ տիբեթցի հոգևորականները չունեն։ Տիբեթյան կրոնական կառույցներում ընդամենը կարելի է շփվել տիբեթյան յուրահատուկ մշակույթին, բժշկությանը և տիբեթյան բուդդիզմի հիմնարար սկզբունքներին։ Իսկ մնացած ամեն ինչը երկարատև և անգամ դաժան գործնական կյանք է։ Իհարկե, որոշ արտասահմանցիներ գնում են դրան և անգամ դառնում լամաներ, բայց նրանցից ոչ մեկն էլ գերկարողություններ ձեռք չի բերում։

Նյութը հրապարակման պատրաստեց Past.am-ը

Ֆինլանդիայի ամենամեծ արևային էլեկտրակայանի գործարկումը չի ընթացել ժամանակացույցով«Հույս չունեմ, որ այստեղից կպրծնեմ, երկնքից կրակ է թափվում». Սերյոժա Փանոսյանն անմահացել է սեպտեմբերի 29-ին Հադրութում. «Փաստ»Արդարադատության նախկին փոխնախարար Տրոպինը խեղդվել է լոգարանումԵրբ եկեղեցու դեմ ճնշումը դառնում է միջազգային օրակարգ Երբ Մոսկվայում չեն վստահում Երևանին Նոր միջուկային մրցավազքի վերսկսման վտանգները. «Փաստ»Փեսացուն սրտի կաթված է ստացել իր հարսանիքի ժամանակՄեկնարկել է ձմեռային Օլիմպիական խաղերի բացման արարողությունը (լուսանկարներ) Աղոթք նեղության ժամին Որտե՞ղ է իրականում թաքնված շան գլուխը. «Փաստ»ԵՄ երկրներ ձուկ և ձկնամթերք արտահանելու նպատակով կկատարվեն օրենսդրական փոփոխություններ. «Փաստ»«Փաշինյանի նպատակն իր թիմի և կողմնակիցների հոռետեսությունը փարատելն է». «Փաստ»Ինչպես թույլ չտալ ձայների փոշիացում. «Փաստ»Մրցանակային «եղբայրություն»... հազարավոր զոհերի, զրկանքների ու բռնագաղթի հաշվին. «Փաստ»Ի՞նչ են ցույց տալիս Ռոբերտ Քոչարյանի ասուլիսի դիտումներն ու արձագանքները. «Փաստ»Հիմա ինչի՞ց են «նեղված» քպականները. «Փաստ»Ռուսական ուժերը գիշերային հարվածներ են հասցրել Ուկրաինայի էներգետիկ օբյեկտներին Լավ հանդիպում էր, մրցում էին երկու շատ ուժեղ թիմեր․ Սպերցյանը՝ «Զենիթի» հետ խաղի մասին Հումորիստ Նուրլան Սաբուրովին արգելվել է մուտք գործել Ռուսաստան 50 տարով․ ո՞րն է պատճառը «Արարատ 73» ֆիլմի պրեմիերան, կարմիր գորգը, հայտնի հյուրերն ու ԽՍՀՄ ֆուտբոլի պատմական գավաթը ԵԱՀԿ-ն աշխատում է Եվրոպայում պատերազմը կանխելու ուղղությամբ. Սինիրլիօղլու Լիլի Մորտոն երեխայի է սպասում (լուսանկարներ) Իտալիայում տեղի է ունենում ձմեռային Օլիմպիական խաղերի բացման արարողությունը (տեսանյութեր) «Ալ Նասրը» երկրորդ խաղում անընդմեջ հասավ հաղթանակի առանց Ռոնալդուի (տեսանյութ) «Հըզբոլլահի» հետախուզության ղեկավարը հրաժարական է տվել Արցախի թեմի առաջնորդը նամակով դիմել է ԱՄՆ փոխնախագահին Խոշոր ավտովթար՝ Երևանում. Հանրապետության հրապարակում «Honda»-ն բախվել է կայանված «Lexus»-ին, անցել կանաչ գազոնի վրայով, կոտրել հետիոտնի համար նախատեսված լուսակիրն ու ցուցանակը և գլխիվայր շրջվել. կա վիրավոր25-րդ ձմեռային օլիմպիական խաղերի բացման արարողությունը Անմահացած մեր տղաների մայրերի հետ հանդիպումից հետո դառնում ենք ավելի վճռական․ Ավանեսյան Օդի ջերմաստիճանը կբարձրանա 4-6 աստիճանով․ եղանակն՝ առաջիկա օրրերին Զելենսկին ցանկանում է արդյոք խաղաղություն Ռուսաստանի հետ․ ԶԼՄ 2025-ին պետական բյուջեի օգտին բռնագանձվել է շուրջ 21 մլրդ դրամ Ռուսաստանում զգուշացրել են Ուկրաինային՝ բանակցություններից հրաժարվելու հետևանքների մասին Նորավան-Լծեն-Տաթև ավտոճանապարհը կցորդով տրանսպորտային միջոցների համար դժվարանցանելի է՝ անվաշղթաների կիրառմամբ Ազատի զորամասի 15 զինծառայողի մահվան գործով իրեղեն ապացույցներ են տարել դատարան Արթիկում փրկարարները, քրեական ոստիկաններն ու պարեկները փրկել են 24-ամյա աղջկա կյանքը․ օպերատիվ են գործել նաև Արթիկի շտապօգնության բժիշկներըԻնչ անել, եթե ղեկավար պաշտոններ զբաղեցնող անձանցից «WhatsApp»-ով հաղորդագրություն եք ստացել Ուժեղ քամու պատճառով ուղևորատար ինքնաթիռը չի կարողանում վայրէջք կատարել Մալագայի օդանավակայանում (տեսանյութ) Մարտ ամսվա տոնական և ոչ աշխատանքային օրերը Բախվել են «Toyota Rav 4»-ը և «Opel Zafira»-ն․ կան վիրավորներ Ռուբեն Ռուբինյան, մենակ թուրքերենով չի․ Ալիկ ԱլեքսանյանՆԳՆ ոստիկանությունը հորդորում է զերծ մնալ երեխաների հուզական վիճակը խաթարող տեսանյութ հրապարակելուց Եվս մեկ օր տաքսիով տեղափոխեցի մեր հայրենակիցներին, լսեցի բազմաթիվ կարծիքներ ու առաջարկներ. Նարեկ ԿարապետյանԱդրբեջանը բողոք է ներկայացրել հայ գեղասահորդների «Արցախ» ստեղծագործության անվան վերաբերյալ Պակիստանում մզկիթի պայթյունի զոհերի թիվը հասել է 31-ի Ոստիկանների համագործակցված միջոցառումների արդյունքում գողությունը թարմ հետքերով բացահայտվեց Հայտնաբերել են 15-ամյա տղայի դի՝ աջ քունքային հատվածում կրակոցի հետքով Երևանը հերթական կոլապսի շեմին է․ Վահագն ՎարագյանՀայտնի է անգլերենի լրացուցիչ միասնական քննությանը հայտագրման գործընթացի օրն ու ժամը Հետախուզվողների հայտնաբերում՝ համայնքային և քրեական ոստիկանների ձեռնարկած միջոցառումների արդյունքում