Երևան, 10.Օգոստոս.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Այսօր մարտի 1-ն է . . .

ՔԱՂԱՔԱԿԱՆ

Մարտի 1-ի մասին դատողություններ անելը բավական բարդ է: Տեղի ունեցած ողբերգությունը հատկապես այս օրով քննարկելն առավել բարդ է, որովհետև, կարծես թե, քննարկելու բան չկա: Մյուս կողմից էլ, սակայն, արդեն այսօր, երբ վերաբացվել է Մարտի 1-ի գործը՝ դառնալով ոչ միայն քրեական, այլև քաղաքական նոր քննարկումների առարկա, կարիք կա մի քանի արձանագրման:

Մարտի 1-ի ողբերգությունը հասարակ ողբերգություն չէ: Այն քաղաքական անհանդուրժողականության, քաղաքական մրցակցությունը ֆիզիկական բռնության ճանապարհ տանող դրսևորում է: Նշանակում է՝ գործն ամբողջությամբ վերաբացելն ու բացահայտելը պետք է բացառի այս դրսևորումներն ապագայում: Արդյո՞ք մենք հիմա այդ ճանապարհին ենք, բարդ է ասել: Հուսադրող է, որ գործն ամեն դեպքում օրակարգային է: Հուսադրող չէ, որ գործը դիտարկվում է կա՛մ բացառապես իրավական, կա՛մ նեղ քաղաքական տեսանկյունից:

Իսկ տեսանկյունը լայն քաղաքական է: Այդ լայն քաղաքական տեսանկյան հիմքում ընկած են ոչ միայն Մարտի 1-ի բուն դեպքերն ու նախորդող, հաջորդող քաղաքական իրավիճակն իր բոլոր բարդ, ոչ միանշանակ շերտերով: Ոչ պակաս բարդ ու ոչ միանշանակ է Մարտի 1-ի հարցը նաև հիմա՝ տասնմեկ տարի անց: Այն դարձել է հայաստանյան քաղաքական պատմության ու մտածողության յուրատեսակ խարան, որից ազատվել չի ստացվում: Ավելին՝ պարզապես խարանին առերեսվելը ևս չի թույլ տալիս ազատվել դրանից, քանի որ արդյունավետ չէ, նեղ է առերեսման անկյունը: Ու քանի դեռ չկա ամբողջական առերեսում, կամ ավելի պարզ՝ ամբողջական բացահայտում՝ բոլոր մանրամասներով, բոլոր շերտերով, խնդիրն էլ մնում է օդում կախված, ապա այն շարունակելու է ճոճվել Հայաստանի քաղաքական կյանքի գլխին հենց այդ օդում կախված վիճակում:

Դժվար է նույնիսկ պատկերացնել մի հեռանկար, երբ այն օդում կախված մնա էլի մի քանի տարի՝ դառնալով ընթացիկ քաղաքական պրոցեսների շահարկման առարկա: Այնինչ, պետք է օր առաջ այն օդից իջեցնել գետնին, բացահայտել ու փակել հարցը՝ բնականաբար հստակ քաղաքական արձանագրումներով: Արձանագրումներ, որոնց հիմքում կլինի բռնության հիմնովին բացառումը քաղաքականությունից: Սա է երաշխիքը, որ ապագայում նոր Մարտի 1-եր չլինեն: 

Ուկրաինացի փախստականների վերաբերյալ ԵՄ որոշումները կնպաստեն հակամարտության ձգձգմանը. ՌԴ Արամ Վարդևանյանը ընտրվեց Ազգային ժողովի նախագահի տեղակալ Ջրի խնդիրը մոտենում է․ ինչ կարող է սպասվել Հայաստանին առաջիկա տարիներինՄոսկվան այս փուլում հավատարիմ է մնում Անքորիջի պայմանավորվածություններին. Գալուզին Կոտայքի մարզում` Եղվարդի կամրջի մոտ, բшխվել են «Mercedes»-ը և «ԳԱԶ 2410»-ը․ 3 վիրավnրներից 2-ն անչափահասներ են Մեքքայի համաձայնագիրն ապացուցում է, որ տարածաշրջանում հիասթափվել են ԱՄՆ-ից. Բաղայի ՀՀ ԱԺ «Ուժեղ Հայաստան» խմբացության ղեկավար Նարեկ Կարապետյանի խոսքը Ազգային ժողովի նախագահի տեղակալի թեկնածու Արամ Վարդևանյանի մասին Ուկրաինական անօդաչուները հարձակվել են Նիժնեկամսկի վրա. կան զոհեր Վթարային ջրանջատումներ․ ո՞ր հասցեներում ջուր չի լինի՝ օգոստոսի 10-ին Ucom-ն ընդլայնում է միջազգային ռոումինգի հնարավորությունները «Պարզ Լիճ» հանգստյան գոտուն հարակից անտառում քաղաքացիներ են մոլորվել Քաջարանցի ուսանողները՝ ծնողների աշխատավայրում. տեսանյութ Ավտովթար՝ Արարատի մարզում․ ճակատ ճակատի բախվել են «Mercedes CLS»-ն ու «Opel Astra»-ն 25 տարեկանում կյանքին անժամանակ հրաժեշտ տվեց Տիգրան ԳրիգորյանըԱվագ սերնդին արժանապատիվ ծերություն ապահովելը ողորմություն չէ, դա մեր պարտքն է. Հրայր Կամենդատյան4 միլիարդ դոլարի ներդրումը նշանակում է ԱԲ ենթակառուցվածքների մուտք Հայաստան Երիտասարդները նույնիսկ անվճար հիմունքով չեն դիմում Ագրարային համալսարան. Ատոմ ՄխիթարյանԲանակում փոխհարաբերություններն առողջ դաշտ տեղափոխելու 2 առանցքային գործոն կա․ Տիգրան Աբրահամյան 16-ամյա աղջկա շուրջ սկսված վեճից հետո հարևանները 4 օր տանջել, հետո սպանել են 32-ամյա տղամարդուն«TRIPP»․ մեկ տարի անց՝ կես ճանապարհին․ Տիգրան ԴումիկյանՕդի ջերմաստիճանը կնվազի. եղանակի տեսություն Նիկոլը շատ կուզեր, որ տնտեսությունը ևս ենթարկվեր իր հեքիաթային քարոզչությանը, բայց այն գոյություն ունի միայն իրական աշխարհում, ոչ թե Հ1-ի ռեպորտաժներում. Ա. ԶաքարյանՌուսական կողմը հայտարարել է Դոնեցկի 2 գյուղի նկատմամբ վերահսկողություն հաստատելու մասին Հայ շախմատիստները առաջատարների թվում են Եվրոպայի Մ20 շախմատի առաջնությունում Բաքվում Գերմանիայի հետ որևէ պաշտոնական բանակցություն չի եղել. ՌԴ ԱԳՆ Ինչ եղանակ է սպասվում առաջիկա օրերին՝ բացահայտում է Գագիկ Սուրենյանը Ծննդյան նպաստի նոր կարգը․ ի՞նչ է փոխվում սեպտեմբերի 1-ից Ժամանակի ընթացքում Հայաստանի բոլոր գյուղերը այսպիսի տեսք կստանան. Նարեկ ԿարապետյանԼույս չի լինելու Պատասխանատվության և առաջնային նպատակի՝ մեր բոլորի երազած ուժեղ Հայաստանի մասին. Արամ ՎարդևանյանԹեհրանը չի բանակցում Վաշինգտոնի հետ, այլ միջնորդների միջոցով փոխանակում է նրա հետ հաղորդագրություններ. Արաղչի Թրամփը հայտարարել է, որ ԱՄՆ-ն Իրանի հետ «զուսպ է գործում»՝ ընդգծելով տնտեսական ճնշումը. Axios Կոչ` Նիկոլ Փաշինյանին. չեղարկե՛ք «Թրամփի ուղի» հայաստանակործան ադրբեջանա-թուրքական ծրագիրը. Խաչիկ Ասրյան«Երբ Եկեղեցու ինքնավարությունը դառնում է քրեական գործ»․ Լիլիա Շուշանյան Առնվազն յոթ մարդ է զոհվել Եմենի Էլ-Մահա նավահանգստի վրա առավոտյան հութիների հարձակման հետևանքով. Al Jazeera Խմեյմիմը և Տարտուսը փոխում են կարգավիճակը. Ռուսաստանը և Սիրիան համաձայնության են եկել ՀՀ ԶՈՒ հակաօդային պաշտպանության զորքերի զինծառայողների պարապմունքները «Կարիճ» և «Լուսան» զենիթային հրթիռային համալիրներով. Սուրեն Պապիկյանը տեսանյութ է հրապարակել Չինաստանում մոտ 390,000 մարդ է տարհանվել «Դելֆին» թայֆունի պատճառով ՀՀ-ն պատրաստակամ է խորացնելու Սինգապուրի հետ համագործակցությունը․ Փաշինյան Իսրայելը մերժում է Գազայի վերաբերյալ Խաղաղության խորհրդի 15 կետանոց ծրագիրը․ Նեթանյահու Հրդեհ Սոլակ բնակավայրում․ կանխվել է հրդեհի տարածումը Հռոմի պապը կրկին կոչ է արել դադարեցնել Ուկրաինայում պատերազմը Էջմիածնում կանխվել է անչափահասների վրեժխնդրությունը․ զինված խումբը դարանակալել էր խանութի մոտ Ջրափրկարարները քաղաքացիներին անվնաս մոտեցրել են ափ․ նրանց կյանքին վտանգ չի սպառնում Իրանի գերագույն առաջնորդ Խամենեին հանդիպել է Մասուդ Փեզեշքիանի հետ Reuters․ Դեմոկրատները լայնածավալ հետաքննություններ են պատրաստում Թրամփի և նրա գործարար շրջապատի նկատմամբ Իրանի բանակ․ ԱՄՆ-ն ստիպված կլինի հաշվի նստել Հորմուզի նեղուցի նոր իրողությունների հետ Հայաստանյայց առաքելական եկեղեցին ՊԵԿ–ի դեմ հայց է ներկայացրել ԿԳՄՍՆ հերթական դրամաշնորհը՝ Հայ Ֆեստ միջազգային տարածաշրջանային շուկայի իրականացման համար Կաթողիկոսի դատը. Ինչո՞ւ է ՌԴ-ն սահմանափակումներ կիրառել․ ԵԱՏՄ կոլապսը. Էդմոն Մարուքյան